Τη δεκαετία του 1950, ο φωτογράφος Lennart Nilsson ανέλαβε ένα πρότζεκτ με στόχο να απεικονίσει τα πρώτα στάδια της ζωής ενός ανθρώπου. Στα πλαίσια αυτού του πρότζεκτ, φωτογράφισε και ένα έμβρυο 18 εβδομάδων, το οποίο αφενός προκάλεσε το ενδιαφέρον του κοινού και αφετέρου πυροδότησε μια διαμάχη που εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι σήμερα. 

Ειδικότερα, τον Απρίλιο του 1965, το περιοδικό Life φιλοξένησε στο εξώφυλλό του μια φωτογραφία αυτού του πρότζεκτ, που είχε τίτλο «Foetus 18 Weeks». H επιτυχία που γνώρισε το συγκεκριμένο τεύχος ήταν τόσο μεγάλη που αποτέλεσε τελικά το πιο ευπώλητο τεύχος στην ιστορία του περιοδικού. Η εικόνα αυτή απεικόνιζε ένα έμβρυο μέσα στον αμνιακό του σάκο με τον ομφάλιο λώρο να ξετυλίγεται από τον πλακούντα. 

Το αγέννητο παιδί, που φαίνεται σαν να αιωρείται σε ένα διαστημικό σκηνικό, μοιάζει αρκετά ευάλωτο και γαλήνιο. Τα μάτια του είναι μικροσκοπικά και ερμητικά κλειστά, ενώ τα χέρια του είναι γροθιές και βρίσκονται στενά δεμένα πάνω στο στήθος του. 

Ο λόγος που η παραπάνω φωτογραφία έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις πλέον κορυφαίες του 20ου αιώνα οφείλεται στο ότι αναφέρεται σε ένα οικουμενικό θέμα, τη γέννηση ενός παιδιού. Επίσης, τόσο από τεχνικής άποψης όσο και από πλευράς  συγκινησιακού φορτίου, η φωτογραφία αυτή είναι εξαιρετικά εντυπωσιακή. Παράλληλα, ένας ακόμη λόγος που καθιστά αυτήν την εικόνα σημαντική είναι επειδή σταδιακά βρέθηκε στο επίκεντρο του κινήματος κατά των αμβλώσεων. 

Λίγα χρόνια αργότερα, ο Nilsson εξήγησε στους συντάκτες του περιοδικού Life ότι η ιδέα του να απεικονίσει την εξέλιξη της ανθρώπινης ύπαρξης από τα πρώτα κιόλας στάδια προέκυψε, όταν επισκέφτηκε την Νέα Υόρκη το 1954. Βέβαια, αξίζει να αναφερθεί ότι η καταγραφή της εξέλιξης ενός αγέννητου παιδιού μέχρι και τη δεκαετία του '70 δεν ήταν καθόλου συνηθισμένη ενέργεια, ενώ έως και σήμερα η ανάλυση αυτών των φωτογραφιών είναι αρκετά χαμηλή. 

Γι' αυτήν την εμβληματική λήψη, ο Nilsson τοποθέτησε μια ενδομήτρια κάμερα στο εσωτερικό της μήτρας της εγκύου. Εκτός αυτού, ο φωτογράφος συνεργάστηκε στενά και με τον γυναικολόγο Axel Ingelman-Sundberg, επικεφαλής της γυναικολογικής κλινικής Sabbatsberg της Στοκχόλμης, καθώς την επταετία 1958-1965 χρειάστηκε να βγάλει εκατοντάδες λήψεις. 

Όμως, με την πάροδο των ετών, κι ενώ το κίνημα για την απελευθέρωση των γυναικών συνέχιζε να εξαπλώνεται, αλλά και η συζήτηση γύρω από τα αναπαραγωγικά δικαιώματά τους εξακολουθούσε να διευρύνεται, οι φωτογραφίες του Nilsson απέκτησαν έναν έντονο πολιτικό χαρακτήρα, ιδίως τη δεκαετία του '70 στις Η.Π.Α. Ωστόσο, δεδομένου ότι ο ίδιος δούλευε στη Σουηδία, δεν ήξερε τις έντονες αντιδράσεις που είχαν προκληθεί στο εξωτερικό χάρη στις εικόνες του. Το διαπίστωσε, όμως, τη δεκαετία του '80 κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού του στο Λονδίνο, όταν και είδε για πρώτη φορά τις εικόνες του σε μια διαμαρτυρία κατά των αμβλώσεων. Το γεγονός αυτό ήταν αρκετό για να καταλάβει με ποιον τρόπο είχε χρησιμοποιηθεί το έργο του. 

 Τέλος, ο Nilsson έφυγε από τη ζωή το 2017 σε ηλικία 94 ετών αφήνοντας πίσω του μια εκπληκτική σειρά ασπρόμαυρων φωτογραφιών, οι οποίες σήμερα κοσμούν τις αίθουσες μουσείων και γκαλερί σε διάφορα μέρη του κόσμου.

«Ο Nilsson θέλησε να κάνει το αόρατο ορατό - και να μας δείξει το «αστρονομικό» ταξίδι που όλοι μας κάνουμε, αυτό δηλαδή που ενώνει όλους τους ανθρώπους. Θέλησε να μας δώσει την ευκαιρία να κοιτάξουμε μέσα μας και να ανακαλύψουμε εικόνες που μας ορίζουν ως ανθρώπινο γένος», καταλήγει ο Jan Stene, επικεφαλής της γκαλερί Stene Project της Στοκχόλμης. 

Πηγές:

  • www.lennartnilsson.com/en/a-life-of-stories/the-drama-of-life-before-birth/
  • www.theguardian.com
  • www.lifo.gr
  • www.time.com

Πρόσφατα Άρθρα

Exodus (29 Νοε 2022)

Στον τόπο όπου έφθασε ο μεγαλύτερος αριθμός Μικρασιατών προσφύγων στη Θεσσαλία και την Κεντρική Ελλάδα, στον Βόλο, ανοίγει σε λίγες μέρες τις πύλες της η μεγάλη περιοδική έκθεση με τίτλο Από την...

Exodus (28 Νοε 2022)

Η εκθεση «Αντι λήψεις», της Γιώτας Εφραιμίδου  παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στο Κερατσίνι, , με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών, στο Πολιτιστικό Κέντρο...

Exodus (28 Νοε 2022)

Με τον τίτλο ΚΗΠΟΙ ΜΥΣΤΙΚΟΙ παρουσιάζεται η ατομική έκθεση της Φωτεινής Στεφανίδη από την Τρίτη 29 Νοεμβρίου 2022 στον πολιτιστικό χώρο MACART. Η ενότητα των έργων αφορά ένα μεγάλο μέρος...

Exodus (23 Νοε 2022)

Η σχέση της Έλλης Παπαδημητρίου με τη φωτογραφία ξεπηδάει από τον έρωτα για την ζωγραφική. Ως στέλεχος της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) και συνεργάτης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών,...

Exodus (22 Νοε 2022)

Την Πέμπτη 24 Νοεμβρίου, εγκαινιάζεται η έκθεση του Κωνσταντίνου Πίττα “Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης” στη γκαλερί Jakubska, στην Πράγα.   Πρόκειται για στιγμιότυπα που...

Book Reviews (22 Νοε 2022)

Η Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία Ηρακλείου διοργανώνει εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του Αμερικανού συγγραφέα Bayard Taylor:  Ταξίδια 1857-1858, Ελλάδα Ρωσία και...

Exodus (22 Νοε 2022)

Ένα σύνθετο θεωρητικό και εικαστικό εγχείρημα με γενικό θέμα την «Πολυκατοικία» ως ισχυρό κοινωνικό, αισθητικό και συναισθηματικό σύμβολο στην αστική ζωή των τελευταίων 100 χρόνων. Η...

Exodus (21 Νοε 2022)

Η φωτογραφική έκθεση, των μελών του Κέντρου Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης υπό τον τίτλο "ΡΟΔΟΠΗ" «ταξιδεύει» στην Καβάλα. Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης, λειτουργώντας ως πυρήνας...

Book Reviews (16 Νοε 2022)

Αθήνα – L'Aquila. Μια συζήτηση για το βίωμα δύο πόλεων, μέσα από την περιπατητική εμπειρία, το βλέμμα στραμμένο στο αίσθημα της οικειότητας και της ξεθωριασμένης παιδικής μας...

Book Reviews (15 Νοε 2022)

Το Σάββατο 19 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του φωτογραφικού βιβλίου "Kuebiko" του Ευάγγελου Δασκαλάκη, που αναπτύχθηκε και εκδόθηκε σε συνεργασία με το Zoetrope Athens. Το Kuebiko του...

Exodus (15 Νοε 2022)

O Γιάννης Γιαννάτος παρουσιάζει τη φωτογραφική συλλογή του “Via Artis” στο Upper House Athens στον 6ο όροφο του εμπορικού κέντρου Attica (είσοδος από τη στοά Σπύρου Μήλιου ή από το Attica) από...

Exodus (11 Νοε 2022)

Η Art Core έχει τη χαρά να σας προσκαλέσει στα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας Face to Phase - Me, Myself & Nobody του Marco Castelli.  Το έργο θέτει υπό αμφισβήτηση την ταυτότητα και την...