Η αξιοσημείωτη ιστορία πίσω από τη σειρά φωτογραφιών της Tiny, ενός κοριτσιού του δρόμου από την Mary Ellen Mark


 Μια φωτογραφική αποστολή για το περιοδικό LIFE, το 1983, οδήγησε τη διάσημη Αμερικανίδα φωτογράφο Mary Ellen Mark να συναντήσει την Tiny, ένα 13χρονο κορίτσι με το οποίο τελικά είχε μία δια βίου προσωπική σχέση.

Η περίφημη σειρά “Streetwise” (1983) της Mary Ellen Mark ξεκίνησε ως αποστολή από το περιοδικό LIFE, στην οποία επρόκειτο να απαθανατίσει τα παιδιά των δρόμων του Seattle, της «πιο βιώσιμης πόλης της Αμερικής». Το σκεπτικό της φωτογράφου ήταν «καλά, αν υπάρχουν παιδιά που ζουν στο δρόμο στην πιο εύπορη πόλη, στην πιο εύπορη πόλη της Αμερικής, τι διάολο συμβαίνει στις άλλες πόλεις στις Ηνωμένες Πολιτείες;» εξηγεί η Alona Pardo, επιμελήτρια στο Barbican. «Ήταν σαν εγερτήριο σάλπισμα». «Το συγκεκριμένο θέμα ήταν χαρακτηριστικό της προσέγγισης της Mary Ellen Mark στη δημιουργία εικόνων», εξηγεί η Pardo. «Η Mary Ellen Mark πέρασε όλη της τη ζωή ως ανθρωπίστρια, θέλοντας να εκπροσωπήσει, να προβάλει όσους η κοινωνία είχε βάλει στο περιθώριο ή αυτούς που δεν τους προσέχει κανένας. Τους αόρατους, αυτούς που έχουν μείνει πίσω, τους ευάλωτους». 


 

Οι φωτογραφίες της Mary Ellen Mark καυτηριάζουν και είναι ζωτικής σημασίας για την έκθεση του Barbican, “Another Kind of Life: Photography on the Margins”, την οποία επιμελήθηκε η Pardo και η οποία πραγματοποιήθηκε το 2018 στη γκαλερί του Λονδίνου. Το “Άλλο Είδος Ζωής” προβάλλει 20 φωτογράφους των οποίων η δουλειά επικεντρώνεται στους ξένους της ζωής – αυτούς που υπάρχουν σε υπο- και αντικουλτούρες, που πάνε κόντρα στο ρεύμα. «Από την αρχή ήθελα να αποφύγω τους καλλιτέχνες που είχαν σταλεί σε φωτογραφική αποστολή και σχεδόν είχαν μόνο μια γρήγορη κι επιπόλαια επαφή και επικοινωνία με αυτά τα άτομα και τις κοινότητες», λέει η Pardo. «Αυτό ήταν πολύ σημαντικό, να προσπαθήσουμε να ανατρέψουμε και να υπερβούμε αυτόν τον εγγενή ηδονοβλεψία στη φωτογραφία, για να διασφαλίσουμε ότι οι φωτογράφοι και αυτοί που συνεργάστηκαν μαζί τους είχαν μια σχέση που ξεπερνούσε την κάμερα».

Στην περίπτωση της Mark, το “Streetwise” έδωσε φωνή στην ξεχασμένη νεολαία που κατοικούσε σε μια πόλη των ΗΠΑ που φαινόταν να ευημερεί, και παρόλο που η σειρά ξεκίνησε ως ένα έργο που της είχε ανατεθεί, η φωτογράφος σύντομα δημιούργησε μια έντονη σχέση με ένα από τα παιδιά του δρόμου. Η Pardo περιγράφει πώς η Mark «παρασύρθηκε τελείως από την Tiny», μια 13χρονη πόρνη της οποίας το πραγματικό όνομα ήταν Erin Blackwell. Για την Tiny, η Mark έγινε «μία έμπιστη, μία φίλη» και κεντρικό θέμα όχι μόνο στη σειρά του 1983, αλλά και στην υπόλοιπη ζωή και την καριέρα της φωτογράφου. «Η Mary Ellen Mark, η οποία δεν είχε δικά της παιδιά, προσφέρθηκε να υιοθετήσει την Tiny και να τη φέρει πίσω στη Νέα Υόρκη με την προϋπόθεση ότι θα εγγραφεί στο σχολείο, η οποία είναι μια κατάσταση που η Tiny απλά δεν μπορούσε να διαχειριστεί», εξηγεί η Pardo. «Δεν μπορούσε να αφομοιώσει αυτή τη σκέψη κι έτσι παρέμεινε στους δρόμους. Έτσι, η Mary Ellen Mark, μέχρι το θάνατό της το 2015, επέστρεφε με συνέπεια και τη φωτογράφιζε και γύρισε πολλές ταινίες με την Tiny». Μετά την αρχική συνάντηση, η Mark επέστρεψε το 1984 για να στρέψει τον φακό της για άλλη μια φορά σε αυτή την ομάδα των περιθωριοποιημένων παιδιών, αυτή τη φορά με τη μορφή ενός ομώνυμου ντοκιμαντέρ που έκανε την παραγωγή μαζί με τον σύζυγό της, τον Martin Bell. Η ταινία ήταν υποψήφια για Όσκαρ εκείνη τη χρονιά. Υπάρχει μια ισορροπία στη φωτογραφία της Mark, μεταξύ μιας αναμφισβήτητης οικειότητας και της ιδιότυπης αμεροληψίας της. όπως παρατηρεί η Pardo, «είναι γεμάτη τρυφερότητα. Δεν υπάρχει καμία κρίση από την πλευρά της, δεν υπάρχει ηθική, δεν τη γοητεύει και δεν πτοείται από τις πιο δύσκολες πτυχές της ζωής τους». Δεδομένου ότι έπαιξε έναν τόσο σημαντικό ρόλο στη ζωή της Mark, τα πορτραίτα της Tiny αποτελούν τη βάση για την κατανόηση της πρακτικής και του ύφους της φωτογράφου. Εδώ, η Pardo μας μιλάει για τρεις από αυτές τις αξέχαστες εικόνες και τις αξιόλογες ιστορίες που αφηγούνται.


1 Mary Ellen Mark iFocus 

 Tiny. Seattle, από τη σειρά “Streetwise”, 1983

«Δεν ξέρουμε ακριβώς πού τραβήχτηκε αυτή η φωτογραφία, αλλά προφανώς είναι μια πολύ οικεία λήψη. Η Mary Ellen Mark πέρασε το κατώφλι του προσωπικού χώρου της Tiny, η οποία είναι ξαπλωμένη σε ένα κρεβάτι. Βρίσκεται σε μια στιγμή μετάβασης από την κοριτσίστικη ηλικία και γίνεται μια ολοκληρωμένη έφηβη, γίνεται γυναίκα. Βγάζοντάς την από το δρόμο και φωτογραφίζοντάς την στην κρεβατοκάμαρά της, την πηγαίνει πίσω σε ένα μέρος που είναι πολύ πιο προστατευτικό και προστατευμένο. Το υπέροχο με την Tiny ήταν ότι δίνει αυτά τα υπέροχα en face πορτραίτα, κοιτάζοντας κατευθείαν στην κάμερα, χωρίς άλλες άσχετες πληροφορίες στο κάδρο, απλώς τη σχέση που νιώθουμε μεταξύ της φωτογράφου, της Tiny και του θεατή. Ο θεατής επιτρέπεται σε αυτή τη σχέση από αυτό το άμεσο βλέμμα, οπότε νομίζω ότι είναι μια στιγμή όπου η Mary Ellen Mark έγινε φίλη με την Tiny και έχουν σφυρηλατήσει μια σχέση εμπιστοσύνης. Ήθελε να περάσει πίσω από την πρόσοψη αυτού του δυνατού κοριτσιού του δρόμου που έχει χαράξει την πορεία της στους δρόμους, και αυτή είναι η στιγμή που οι μάσκες πέφτουν και βλέπουμε αυτό το ευάλωτο νεαρό κορίτσι στα όριο της μετάβασης στη φάση της γυναίκας.»

«Είναι μια αρκετά σαγηνευτική εικόνα – δεν νομίζω ότι η Mary Ellen Mark θα έλεγε ότι έχει σεξουαλικό περιεχόμενο, αλλά η Tiny βρίσκεται ακριβώς εκείνη τη στιγμή που βρίσκει τη σεξουαλικότητά της και το καταλαβαίνει. Η Mary Ellen Mark δείχνει αυτή την ευπάθεια και την ευθραυστότητα αλλά και τη σχέση αυτογνωσίας. Ξέρουμε ότι δεν ήξερε κάτι καλύτερο. Δεν θα ξέρατε ποτέ ότι αυτό ήταν ένα κορίτσι που εργαζόταν στους δρόμους, από ένα πολύ δυσλειτουργικό σπίτι. Είναι μια πολύ αθώα εικόνα, με το μαξιλάρι, αλλά ξέρουμε ότι έχει έρθει από ένα δυσλειτουργικό μέρος. Η Mary Ellen της δίνει πίσω την αθωότητα».


2 Mary Ellen Mark iFocus

Tiny. Seattle, από τη σειρά “Streetwise”, 1983 

«Όλες οι φωτογραφίες λένε “από το Streetwise, 1983” αλλά στην πραγματικότητα, όταν κοιτάξεις την επόμενη φωτογραφία – τη κοπελίτσα με την τσίχλα – μπορείς να καταλάβεις ότι έχει μεγαλώσει αρκετά. Τα μαλλιά της είναι διαφορετικά, είναι σε διαφορετική πόζα και προφανώς φαίνεται πιο πολύ του δρόμου. Υπάρχει ένα είδος επισφάλειας αλλά και κίνδυνος για αυτό. Βλέπουμε αυτή την φιγούρα σε ένα θολό φόντο και το φόντο μας υποδηλώνει ότι βρίσκεται σε μια ερημιά. Φαίνεται επικίνδυνο μέρος και νομίζω ότι θολώνοντάς το με έναν τρόπο μπορεί να ενίσχυσε αυτή τη διάθεση.»

«Νομίζω ότι η εικόνα είναι γερασμένη, μεγαλύτερη και η Tiny έχει αυτή τη διπλή μάσκα: ένα πέπλο στο πρόσωπό της που την απομακρύνει από τον θεατή. Κοιτάζει την κάμερα, αλλά υπάρχει ένα είδος φίλτρου, και μετά η τσίχλα μιλάει με αυτή την απληστία, αυτή τη στάση που μπορεί να τη εκφράζει. Υπάρχει μια ορισμένη περιφρόνηση – κατά κάποιο τρόπο φαίνεται να κρύβεται κάτι περισσότερο. Είναι επίσης σε μια πόζα, θα έλεγα – όχι απαραίτητα στημένη, αλλά υπάρχει μια παράσταση σε εξέλιξη, παίζει στην κάμερα με την τσίχλα. Η Mary Ellen Mark την δείχνει ως μια πολύ πιο σεξουαλική γυναίκα, όπως έχει γίνει. Υπάρχει αυτού του είδους η αποπλάνηση πάνω της. Είναι καθοδόν για ένα πάρτι, μοιάζει σαν να είναι ντυμένη και βγαίνει για το βράδυ».


3 Mary Ellen Mark iFocus 

Tiny. Seattle, από τη σειρά “Streetwise”, 1983 

«Αυτή είναι ίσως η πρώτη από τις τρεις φωτογραφίες. Και πάλι, η Mary Ellen είναι τόσο καλή στο να καταγράφει αυτή τη μετάβαση – είναι εδώ, είναι ένα μικρό κορίτσι με όνειρα και είναι σε ένα είδος βαθιάς ονειροπόλησης. Είναι μια πραγματικά συγκλονιστική εικόνα – να πιάνει αυτό το λούτρινο άλογο αγκαλιά με λουλούδια πάνω – σαν να κρατάει την παιδική της ηλικία. Νομίζω ότι για μένα είναι μια μεταφορά για την επιστροφή της σε μια πιο αθώα παιδική ηλικία. Μπορείτε να φανταστείτε ότι είναι στο πανηγύρι, απολαμβάνοντας μια τυπική παιδική δραστηριότητα – μια μέρα γεμάτη βόλτες στο θεματικό πάρκο. Αυτό που είναι ενδιαφέρον είναι ότι είναι πάντα μόνη σε αυτές τις φωτογραφίες, δεν τη βλέπουμε σε ομάδες. Παρουσιάζεται ως μια πολύ μοναχική φιγούρα.»

Bruce Davidson iFocus

«Μου θυμίζει αυτή την πραγματικά διάσημη εικόνα του Bruce Davidson αυτού του κοριτσιού στο Soho (φωτό πάνω), που έχει ένα γατάκι στο χέρι της και αυτό το κορίτσι είναι έξω στον κόσμο μόνο και αντιμετωπίζει όλους τους κινδύνους του κόσμου, αλλά είναι ακόμα παιδί. Νομίζω ότι τα παιδικά χαρακτηριστικά της Tiny αναδεικνύονται, αλλά ξέρουμε ότι ενεργεί πέρα ​​από την ωριμότητά της, γιατί αυτή τη στιγμή βγαίνει στους δρόμους μαστροπεύοντας τον εαυτό της. Ασχολείται με όλες αυτές τις δραστηριότητες που ένα νεαρό κορίτσι πραγματικά δεν θα έπρεπε να κάνει – όχι ότι η φωτογραφία μας το λέει αυτό. Υπάρχουν πολλά υπονοούμενα παιδικά χρόνια σε αυτή τη φωτογραφία, και αυτό ενισχύεται από το γεγονός ότι τραβήχτηκε σε μια χαρούμενη ατμόσφαιρα, αλλά δεν φαίνεται να διασκεδάζει. Δεν υπάρχει χαρά σε καμία από αυτές τις τρεις φωτογραφίες. αυτό που βλέπουμε είναι μια βαθιά προβληματισμένη νεαρή κοπέλα που γίνεται γυναίκα».

Πηγή: https://www.anothermag.com/art-photography/10820/the-remarkable-story-behind-mary-ellen-marks-shots-of-street-kid-tiny

Masters of Photography: Humberto Rivas

Κείμενο Χρήστος Κοψαχείλης

Πρόσφατα Άρθρα

Εκθέσεις Φωτογραφίας (12 Ιουν 2024)

Το Photometria Photography Center παρουσιάζει τη φωτογραφική σειρά “A long Saturday” του Γιάννη Ζινδριλή.   Το σχήμα “A Long Saturday” που διατυπώνει ο George Steiner δανείζεται...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (12 Ιουν 2024)

Το Τμήμα Πολιτισμού και το Εργαστήρι Αναλογικής Φωτογραφίας του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας διοργανώνουν Έκθεση Ασπρόμαυρης Αναλογικής Φωτογραφίας με θέμα «Ασπρόμαυρες...

News (11 Ιουν 2024)

Με μεγάλη και χαρά και ενθουσιασμό το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης ανακοινώνει ότι το φωτογραφικό λεύκωμα "ΡΟΔΟΠΗ - Μια Οροσειρά Δεκαπέντε Φωτογράφοι" προκρίθηκε στα 10 καλύτερα...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (10 Ιουν 2024)

Η Φωτογραφική Λέσχη Σαλαμίνας και τα μέλη της, συνεπή στο ετήσιο ραντεβού τους, σας προσκαλούν στην έκθεση "Μετάβαση|| Transition". "Από την Μεταμόρφωση στην Μετάβαση" Ένα χρόνο μετά την περσινή...

News (07 Ιουν 2024)

Έβρος: η Ζωή στις όχθες - παρουσίαση της φωτογραφικής συλλογής του Αντώνη Πασβάντη Οι εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ με χαρά σας προσκαλούν στην παρουσίαση της φωτογραφικής συλλογής του Αντώνη Πασβάντη "Έβρος:...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (07 Ιουν 2024)

Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης σας προσκαλεί στην έκθεση φωτογραφίας των μελών του με τίτλο "Μετά τη Φωτιά". 17 μέρες που ο Έβρος είναι γεμάτος από φλόγες. Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου 2023, η...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (07 Ιουν 2024)

Το «σχεδία home», το σπίτι του περιοδικού δρόμου «σχεδία» στην καρδιά της Αθήνας υποδέχεται το καλοκαίρι με μια έκθεση φωτογραφίας εμπνευσμένη και αφιερωμένη στους ανθρώπους του. Τα πορτρέτα των...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Βραδιά εγκαινίων ήταν η χθεσινή για την έκθεση NOSTOS του Νικολάου, την οποία επιμελείται η Μαριλένα Κουτσούκου και φιλοξενείται στην Ethan Cohen gallery, στη Νέα Υόρκη. Ο Νικόλαος με αφορμή τη...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Η Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία Ηρακλείου σας προσκαλεί στην ομαδική έκθεση φωτογραφίας με θέμα το “Θαλασσινό τοπίο”, με έργα που βρίσκονται εκτεθειμένα στο Λάκκο, στο Ηράκλειο Κρήτης. Δίπλα...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Η σχολή φωτογραφίας Photoglobe ανακοινώνει με χαρά την επικείμενη έκθεση φωτογραφίας των μαθητών της με τίτλο "Καθρέφτης" η οποία θα φιλοξενηθεί στον Πολυχώρο Τέχνης Remezzo στην Καλαμαριά...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Ένα ταξίδι μέσα από τους διαφορετικούς σταθμούς της ιστορίας της Αθήνας, που συνδέει την αρχαία Ελλάδα με τη σημερινή ζωντανή μητρόπολη. Μία συναρπαστική εξερεύνηση της Αθήνας που φέρνει στο...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Έκθεση φωτογραφίας του Μάρκου Αγιαννιωτάκη με τίτλο "Human Stories" θα πραγματοποιηθεί στο ισόγειο της Στέγης ΒΙΤΣΕΝΤΖΟΣ ΚΟΡΝΑΡΟΣ (Β. Κορνάρου 97 Σητεία, 72300), από τις 7 έως τις 14 Ιουνίου 2024 με...