“Το πιο ενδιαφέρον ήταν όταν (η Patti) είπε στον Robert, ‘Ξέρεις Robert, αφού θέλεις να βγάλεις φωτογραφίες γιατί δεν μαθαίνεις να το κάνεις μόνος  σου;’” –

Lloyd Ziff


Εάν κάποιος έλεγε στον Lloyd Ziff, το καλοκαίρι του 1967, ότι μόλις είχε φωτογραφίσει ένα από τα πιο παραγωγικά και δημιουργικά ζευγάρια καλλιτεχνών του 20ου αιώνα, μάλλον δεν θα ξαφνιαζόταν. “Εννοώ ότι όλοι σπουδάζαμε σε σχολή τέχνης, αλλά αυτοί οι δύο ήταν ήδη καλλιτέχνες”, λέει. Τώρα φωτογράφος και καλλιτεχνικός διευθυντής με έδρα το Los Angeles, την εποχή εκείνη ο Ziff παρακολουθούσε μαθήματα στο φημισμένο Pratt Institute στο Brooklyn, όπου συνάντησε τον συμφοιτητή του Robert Mapplethorpe. Οι δυο τους ζούσαν σε φθηνά διαμερίσματα (το είδος κατοικίας που σχετιζόταν με νεαρούς μποέμ τη δεκαετία του '60) σε κοντινή απόσταση από τη σχολή –  ο Ziff μόνος του και ο Mapplethorpe με τη φίλη του τότε, την άγνωστη τότε Patti Smith.

Frame 15A iFocus

«Πολλά άτομα τότε ήταν εκκολαπτόμενοι καλλιτέχνες, αλλά ο Robert και η Patti ήταν καλλιτέχνες – είχαν μια έντονη ματιά και διάθεση για δημιουργία», θυμάται. «Είχαν μια επιθυμία για αναγνώριση, το ένιωθες και ήταν προφανές». Το βιβλίο του, με το εύστοχο όνομα “Desire”, εξιστορεί εκείνες τις πρώτες μέρες της «ηρεμίας πριν από την καταιγίδα» στην καριέρα του Mapplethorpe και του Smith μέσα από δύο στιγμές-κλειδιά το 1967 και το 1968. Είναι το είδος των περιστατικών που θα διαβάσατε στα απομνημονεύματα της Smith, “Just Kids” ( το σετ φωτογραφιών του 1968 εμφανίζεται στην εκτεταμένη έκδοση του βιβλίου) και απεικονίζει τους Mapplethorpe και Smith όπως ακριβώς ήταν: δύο νεαροί, ελκυστικοί καλλιτέχνες στα είκοσί τους, πεινασμένοι για το μεγάλο τους ξέσπασμα.


Στο πρώτο σετ φωτογραφιών του Ziff, με ασπρόμαυρα πορτρέτα του ζευγαριού που τραβήχτηκαν στο μικρό τους διαμέρισμα στη Hall Street του Brooklyn, βλέπουμε την Smith και τον Mapplethorpe να κοιτάζουν έντονα τον φακό της κάμερας, με φόντο βινύλια, βιβλία, σκίτσα και πίνακες, στριμωγμένο σε ράφια καταλαμβάνοντας σχεδόν κάθε εκατοστό του τοίχου. «Ο Robert και η Patti ήταν τόσο νέοι και όμορφοι και γεμάτοι ένταση», αφηγείται. Ο Ziff, τότε 28 ετών, είχε ζητήσει από τον Mapplethorpe νωρίτερα εκείνη την ημέρα αν μπορούσε να περάσει για να τραβήξει φωτογραφίες τον ίδιο και την Smith – κι αυτό έγινε, προτού συνειδητοποιήσει πόσα λίγα χρήματα είχε στην πραγματικότητα για να εμφανίσει το φιλμ. «Μπορείτε να δείτε από το contact sheet ότι τράβηξα μόνο μισό ρολό φιλμ», γελάει, πριν προσθέσει: «Εμφάνισα το φιλμ μέσα στην ντουλάπα. Μπορείς να δεις ακόμα και στο contact sheet ότι διέρρευσε λίγο φως και χάλασαν μερικά από τα καρέ!».


Θυμάται ένα συγκεκριμένο περιστατικό, το 1968, όταν ο Mapplethorpe τον ρώτησε αν μπορούσε να έρθει με την Patti στο σπίτι του Ziff στο Greenwich Village. Η ιδέα ήταν ότι ο Ziff θα έβγαζε γυμνές φωτογραφίες του ζευγαριού για ένα κινηματογραφικό project που ήθελε να κάνει ο Mapplethorpe. Θα ήταν ένα χρόνο αργότερα όταν ο Mapplethorpe θα έπαιρνε μια κάμερα Polaroid και θα άρχιζε να φωτογραφίζει τον εαυτό του. «Δεν είχα φωτογραφίσει ποτέ σε στούντιο με φώτα ή οτιδήποτε άλλο, έτσι απλά ήρθαν στο μικρό μου υπόγειο διαμέρισμα», εξηγεί. «Αγοράσαμε μια λάμπα και τη στερεώσαμε σε μια ξύλινη καρέκλα, έβγαλαν τα ρούχα τους και τράβηξα τις φωτογραφίες».


contact sheet iFocus

Ενώ το κινηματογραφικό project, το οποίο ο Mapplethorpe ονόμασε «Κήπος των Επίγειων Απολαύσεων», πιθανότατα από τον ομώνυμο πίνακα του Hieronymus Bosch, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, οι φωτογραφίες – μεμονωμένες λήψεις του καθενός σε προφίλ, γονατιστοί, τα μάτια τους δεμένα και τα χέρια τους σε προσευχή – υπαινιγμό τόσο για την αυστηρή καθολική ανατροφή του Mapplethorpe, όσο και για μια προαναγγελία της ερωτικής, έντονα bondage αισθητικής του μελλοντικού του έργου. «Έχασε το ενδιαφέρον του για αυτό», συνεχίζει ο Ziff. «Αλλά το πιο ενδιαφέρον πράγμα ήταν όταν (η Πάτι) είπε στον Ρόμπερτ, ‘Ξέρεις τον Ρόμπερτ, αν θέλεις να βγάλεις φωτογραφίες γιατί δεν μαθαίνεις πώς να το κάνεις μόνος σου;’».


Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι μια περίοδος στη ζωή του Mapplethorpe πριν από τις εικόνες γυμνού, σεξουαλικότητας και φετιχισμού που πίεσαν τα όρια, έφτασε αργότερα να καθορίσει τη δουλειά του φωτογράφου. Ήταν το 1972, λίγα χρόνια αργότερα, που ο Mapplethorpe θα συναντούσε τον επιμελητή τέχνης Sam Wagstaff, ο οποίος θα γινόταν ο μέντοράς του, ο προστάτης του και ο πρώτος εραστής του στον καθοριστικό δρόμο της ζωής του προς τη σεξουαλική αφύπνιση. «Ο Robert κι εγώ αναγνωρίσαμε κάτι ο ένας στον άλλον, κάτι υποσυνείδητα για το οποίο δεν μιλήσαμε ποτέ πραγματικά», εξηγεί ο Ζιφ. «Μπορεί να ήμασταν και οι δύο ομοφυλόφιλοι, αλλά κανείς δεν μιλούσε πολύ για αυτό στα μέσα έως τα τέλη της δεκαετίας του '60, εκτός κι αν ήσουν εξαιρετικά επιδεικτικός και προκλητικός. Αλλά ο Robert ζούσε με την Patti και εγώ είχα μια κοπέλα περιστασιακά, οπότε δεν ήταν κάτι για το οποίο μιλούσαμε πολύ συχνά».

Photo 02 iFocus


Παρόλα αυτά, ο Ziff περιγράφει τη δεκαετία του '60 ως μία από τις καλύτερες δεκαετίες της ζωής του. «Ήμασταν φοιτητές τέχνης και όλοι ήταν λίγο καλλιτεχνικές φύσεις και λίγο περίεργοι. Ήταν το τέλος της δεκαετίας του '60 και ο κόσμος αποκτούσε εμμονές για οτιδήποτε, έτσι όλοι ήταν γεμάτοι ένταση και πάθος», γελάει. Ωστόσο, κοιτάζοντας αυτές τις εικόνες, γνωρίζοντας τι γνωρίζουμε τώρα για τον πρόωρο θάνατο του Mapplethorpe από AIDS το 1989, υπάρχει μια έντονη αίσθηση του προαισθήματος, που μπορεί να μοιάζει σχεδόν σαν ανεπαίσθητες προειδοποιήσεις. Στο «Frame 20A», για παράδειγμα, η Smith είναι στο προσκήνιο, εντός εστίασης, ενώ ο Mapplethorpe κάθεται πίσω της: μια γοητευτική ασπρόμαυρη θολή φιγούρα, μάτια μαυρισμένα από τις σκιές που ρίχνουν τα σγουρά μαλλιά του.


Για τον Ziff, οι φωτογραφίες που παρουσιάζονται στο “Desire” λειτουργούν ως χρονοκάψουλα. «Δεν είναι ότι τις έβγαλα από το συρτάρι ή από κάτω από το κρεβάτι μετά από 50 χρόνια, τις γνώριζα όλα αυτά τα χρόνια, απλώς δεν έκανα ποτέ τίποτα μαζί τους», λέει. «Αυτό που πραγματικά με ευχαριστεί είναι ότι μπορώ να τις βγάλω έξω στον κόσμο και να μοιραστώ αυτή τη στιγμή στο χρόνο, που ήταν πραγματικά πολύ καιρό πριν, με όλους όσους τώρα μπορεί να ενδιαφέρονται για αυτό. Είναι ένα πραγματικά ικανοποιητικό, όμορφο συναίσθημα να πιστεύεις ότι έκανα κάτι που ενδιαφέρει τον κόσμο, και ιδιαίτερα μετά από όλα αυτά τα χρόνια. Όχι μόνο επειδή ο Robert και η Patti έγιναν θρυλικές μορφές της τέχνης, αλλά επειδή οι φωτογραφίες είναι επίσης πολύ καλές».

Πηγή: https://www.dazeddigital.com/art-photography/

Πρόσφατα Άρθρα

Exodus (08 Δεκ 2022)

Μια διαφορετική φωτογραφική έκθεση θα λάβει χώρα στον o.art.ath. Ο Alexander Ibrahimi θα παρουσιάσει μέσα από οθόνες , πίξελ και καλώδια το δικό του δυστοπικό δάσος , μια καταγγελία για την...

Exodus (08 Δεκ 2022)

Η Φωτογραφική Εταιρεία Μυτιλήνης με ιδιαίτερη χαρά εγκαινιάζει τον εκθεσιακό της χώρο μετά από δύο χρόνια απαγόρευσης λόγω της πανδημίας, με την έκθεση φωτογραφίας του αγαπητού της μέλους Μιχάλη...

News (02 Δεκ 2022)

Το Photopolis Agrinio Photo Festival, μπαίνοντας στον 5ο χρόνο συνεχούς λειτουργίας, προκηρύσσει δύο φωτογραφικούς διαγωνισμούς.  1ος διαγωνισμός: "Photopholios:23" Οι ενδιαφερόμενοι...

News (02 Δεκ 2022)

Το εργαστήριο «Χριστουγεννιάτικες ιστορίες μας μπροστά στον φακό», επανέρχεται στη δια ζώσης μορφή του!  Θα γίνει στην Αθήνα την Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2022 (ώρες 10:30-18:00) Συνδυάζει τον...

Exodus (29 Νοε 2022)

Στον τόπο όπου έφθασε ο μεγαλύτερος αριθμός Μικρασιατών προσφύγων στη Θεσσαλία και την Κεντρική Ελλάδα, στον Βόλο, ανοίγει σε λίγες μέρες τις πύλες της η μεγάλη περιοδική έκθεση με τίτλο Από την...

Exodus (28 Νοε 2022)

Η εκθεση «Αντι λήψεις», της Γιώτας Εφραιμίδου  παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στο Κερατσίνι, , με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών, στο Πολιτιστικό Κέντρο...

Exodus (28 Νοε 2022)

Με τον τίτλο ΚΗΠΟΙ ΜΥΣΤΙΚΟΙ παρουσιάζεται η ατομική έκθεση της Φωτεινής Στεφανίδη από την Τρίτη 29 Νοεμβρίου 2022 στον πολιτιστικό χώρο MACART. Η ενότητα των έργων αφορά ένα μεγάλο μέρος...

Exodus (23 Νοε 2022)

Η σχέση της Έλλης Παπαδημητρίου με τη φωτογραφία ξεπηδάει από τον έρωτα για την ζωγραφική. Ως στέλεχος της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) και συνεργάτης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών,...

Exodus (22 Νοε 2022)

Την Πέμπτη 24 Νοεμβρίου, εγκαινιάζεται η έκθεση του Κωνσταντίνου Πίττα “Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης” στη γκαλερί Jakubska, στην Πράγα.   Πρόκειται για στιγμιότυπα που...

Book Reviews (22 Νοε 2022)

Η Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία Ηρακλείου διοργανώνει εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του Αμερικανού συγγραφέα Bayard Taylor:  Ταξίδια 1857-1858, Ελλάδα Ρωσία και...

Exodus (22 Νοε 2022)

Ένα σύνθετο θεωρητικό και εικαστικό εγχείρημα με γενικό θέμα την «Πολυκατοικία» ως ισχυρό κοινωνικό, αισθητικό και συναισθηματικό σύμβολο στην αστική ζωή των τελευταίων 100 χρόνων. Η...

Exodus (21 Νοε 2022)

Η φωτογραφική έκθεση, των μελών του Κέντρου Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης υπό τον τίτλο "ΡΟΔΟΠΗ" «ταξιδεύει» στην Καβάλα. Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης, λειτουργώντας ως πυρήνας...