Shirin Neshat

"Εμπνεύστηκα από το γεγονός ότι είναι απαγορευμένο στις γυναίκες να ηχογραφούν τραγούδια ή να τραγουδούν δημοσίως ( στο Ιράν) Αν η μουσική είναι μια έκφραση μυστικισμού και πνευματικότητας, πόσο ενδιαφέρον είναι πως οι άνδρες μπορούν να έχουν αυτή την δυνατότητα, αλλά οι γυναίκες όχι. Πώς μπορούν οι γυναίκες να καταφέρουν να βιώσουν αυτή την εμπειρία του μυστικισμού;"

Shirin Neshat

Η σπουδαια Ιρανή καλλιτέχνης και φωτογράφος

 

Γεννήθηκε το 1957 στο Ιράν και μεγάλωσε στην περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τον Σάχη, σε ένα περιβάλλον ανοιχτό στη Δύση, με την περσική παράδοση να κυριαρχεί και το Ισλάμ να βρίσκεται σε δεύτερη μοίρα. Στα 17 της οι γονείς της την έστειλαν να σπουδάσει στην Αμερική, στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ. Μεσολαβεί η Ισλαμική Επανάσταση και το καθεστώς την εξορίζει. Καταφέρνει να επιστρέψει το 1990 σε μία χώρα που δεν αναγνωρίζει.

Μέχρι εκείνη τη στιγμή, παρόλο που ζει και κινείται μέσα στην τέχνη –έχει ιδρύσει μαζί με τον άντρα της τη μη κερδοσκοπική γκαλερί «Στόρφορντ» στο Σόχο– η Νεσάτ δεν έχει βρει την καλλιτεχνική της κλίση. Όπως λέει η ίδια, δεν έβλεπε τον εαυτό της ως καλλιτέχνιδα, ούτε ένοιωθε την ανάγκη να δημιουργήσει. Το σοκ της επίσκεψης στην εντελώς αλλαγμένη από το Ισλάμ πατρίδα της τής ξύπνησε την ανάγκη να «απαντήσει» στα ερωτήματα που της γεννήθηκαν μέσα από την τέχνη της φωτογραφίας και της κινούμενης εικόνας.

Έτσι, προκύπτουν το 1993 οι πρώτες φωτογραφικές δουλειές της, όπως το «Βγάζοντας το πέπλο». Μια σειρά φωτογραφιών έχει τον τίτλο «Γυναίκες του Αλλάχ», στις οποίες εμφανίζονται γυναίκες καλυμμένες με μαύρα τσαντόρ που αφήνουν ακάλυπτα μέρη του σώματος –όπως το πρόσωπο, τα χέρια και τις πατούσες– και φέρουν σε πολλές περιπτώσεις όπλα. Στα «εκτεθειμένα» σημεία του σώματος η Νεσάτ γράφει στην αρχαία γλώσσα Φαρσί αποσπάσματα από κείμενα Ιρανών γυναικών και κομμάτια που μιλάνε για τον σαρκικό πόθο, τη σεξουαλικότητα, τον αισθησιασμό και την ντροπή. Αυτές οι σιωπηλές γυναίκες, οι πολεμίστριες του Θεού, «μιλάνε» τελικά με το σώμα τους. Μιλάνε για το απαγορευμένο. Γι’ αυτά που έρχονται σε πλήρη αντιδιαστολή με το τσαντόρ και το Ισλάμ.

Από το 1996 η Neshat άρχισε να δουλεύει με το βίντεο και δημιούργησε μια τριλογία ποιητικών, εξαιρετικά όμορφων αλλά και ανατρεπτικών βίντεο, το « Turbulent» το «Rapture»(1999),και το «Fervor» ( 2000), που αντιπαραθέτουν συμβολικά την θέση της γυναίκας και του άνδρα, κυρίως στον κόσμο του Ισλάμ, εξετάζοντας προβλήματα που αντιμετωπίζει η μοντέρνα κοινωνία συμπεριλαμβάνοντας σεξουαλικά ζητήματα καθώς και τις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Το « Turbulent» ( 1998) πρόκειται για ένα video installation με δυο προβολές, την μια απέναντι από την άλλη. Πρώτα ένας άνδρας τραγουδάει ένα παραδοσιακό τραγούδι μπροστά σε ένα ανδρικό κοινό. Έπειτα στον απέναντι τοίχο η τραγουδίστρια Soussan Deyhim τραγουδάει ένα παραδοσιακό κομμάτι χωρίς λόγια μπροστά σε μια άδεια αίθουσα.

« Εμπνεύστηκα από το γεγονός ότι είναι απαγορευμένο στις γυναίκες να ηχογραφούν τραγούδια ή να τραγουδούν δημοσίως ( στο Ιράν)…

Αν η μουσική είναι μια έκφραση μυστικισμού και πνευματικότητας, πόσο ενδιαφέρον είναι πως οι άνδρες μπορούν να έχουν αυτή την δυνατότητα, αλλά οι γυναίκες όχι. Πώς μπορούν οι γυναίκες να καταφέρουν να βιώσουν αυτή την εμπειρία του μυστικισμού;…

Η γυναίκα στο «Turbulent» σπάει όλους τους κανόνες, για πρώτη φορά με το να παρουσιάζεται σε ένα θέατρο όπου δεν επιτρέπεται κανονικά να βρίσκεται. Αλλά μετά σπάει όλους τους κανόνες της κλασικής μουσικής. Δεν είναι δεμένη με την γλώσσα, είναι ένας αυτοσχεδιασμός. Οπότε δημιουργείται ένα αίσθημα αντιθέσεων…

Αλλά μιλάμε επίσης για το πώς η γυναίκα φθάνει σε ένα είδος απελευθέρωσης, πώς οι γυναίκες γίνονται εξαιρετικά ανυπότακτες και απρόβλεπτες σε αυτήν την κοινωνία όπου οι άνδρες αντιθέτως παραμένουν μέσα στον προσαρμοσμένο τρόπο ζωής.»

 

επιμέλεια αφιερώματος: J. Eco Με την ευγενική παραχώρηση του http://www.aspromavro.net

 

Πρόσφατα Άρθρα

News (14 Οκτ 2019)

Η έκθεση φωτογραφίας του Φωκίωνα Ζησιάδη «Παγετώνες. Από τη  Γένεση στην Εξαΰλωση», είναι ένα ταξίδι στη Γροιλανδία, μια πρόσκληση στο  απόκοσμο τοπίο της Αρκτικής και το μεγαλείο των σε...

News (14 Οκτ 2019)

 Την Κυριακή 27 Οκτωβρίου 2019 στις 19.00 στην αίθουσα Εκθέσεων του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών στους Δελφούς θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της Έκθεσης Φωτογραφίας με...

News (14 Οκτ 2019)

Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης με υπερηφάνεια ανακοινώνει την υποστήριξη, της καλλιτεχνικής - φωτογραφικής προσπάθειας των Art Traces. Έχοντας ως βασικό σκοπό μας, την προβολή, την...

News (11 Οκτ 2019)

Η iFocus Photo Gallery & και οι εκδόσεις ΤΟΠΟΣ παρουσιάζουν τo τελευταίο φωτογραφικό έργο του Ανδρέα Ζαχαράτου THE GREEK ICON για πρώτη φορά στην Αθήνα στις 8-18 Νοεμβρίου 2019. Η επιμελήτρια...

My Portfolio (10 Οκτ 2019)

 Η εικοσάχρονη επαφή μου με την Κρήτη και ιδιαίτερα με τα Χανιά είναι πρωτίστως ένα ψυχικό βίωμα, ένα έντονο συναισθηματικό ταξίδι. Οι σχέσεις με τους σημαντικούς Άλλους, ο έρωτας, οι φιλίες, η...

News (10 Οκτ 2019)

Η φωτογραφική ομάδα “Αμπάριζα” πραγματοποιεί έκθεση φωτογραφίας 18-20 Οκτωβρίου 2019  στο Πολιτιστικό Κέντρο Καμίνι,  (Ρεθύμνης 36 & Καψάλη 14, Γαλάτσι). Κατά τη διάρκεια της...

News (10 Οκτ 2019)

Η Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης με αφορμή την ανακήρυξη του 2019 ως «Έτους Ερωτόκριτου» και συμμετέχοντας στις εορταστικές εκδηλώσεις, σε συνεργασία με τον Παγκρήτιο Σύλλογο Εικαστικών Δημιουργών...

News (09 Οκτ 2019)

“The only real valuable thing is intuition” Albert Einstein    INTUITION is part of the MoPP2019 (Months of Photography Pafos) program of events. It started in 2018 as a photography...

Education (08 Οκτ 2019)

 Ο August Sander γεννήθηκε στο Herdorf της επαρχίας του Ρήνου, στις 17 Νοεμβρίου 1876. Η οικογένειά του απείχε από το να είναι ευκατάστατη. Ο πατέρας του ήταν...

News (08 Οκτ 2019)

Η αστική περιπλάνηση και η σε πραγματικό χρόνο αποτύπωση αυθόρμητων καθημερινών - με την πρώτη ματιά ίσως ασήμαντων - δημόσιων στιγμών, αποτελούν την ουσία και φιλοσοφία της φωτογραφίας δρόμου...

Education (07 Οκτ 2019)

Η Debbie Fleming Caffery, η οποία γεννήθηκε το 1948 στη Νέα Iberia, μια μικρή πόλη στην ευρύτερη περιοχή του Bayou Teche της Λουϊζιάνα, είναι μια ενδιαφέρουσα περίπτωση...

News (07 Οκτ 2019)

 Την Πέμπτη 10 Οκτωβρίου, στις 8 μμ., στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138, εγκαινιάζεται η ατομική φωτογραφική έκθεση του Βασίλη Βρεττού με τίτλο 23. 7. 2018. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 8...