Τζον Μπαλντεζάρι, καλιφορνέζος εννοιολογικός καλλιτέχνης που έγινε γνωστός για την πνευματική προκλητική του εικόνα. Πέθανε στις 2 Ιανουαρίου σε ηλικία 88 ετών. Ο Μπαλτεζάρι συνέβαλε στην ανάδειξη του Λος Άντζελες σε μια παγκόσμια πρωτεύουσα της τέχνης.

 Ο Τζον Άντονι Μπαλντεζάρι γεννήθηκε στο Νάσιοναλ Σίτυ της Καλιφορνίας στις 17 Ιουνίου του 1931 και παρακολούθησε το κολέγιο του Σαν Ντιέγκο. Προχώρησε σε μεταπτυχιακές σπουδές στο Ινστιτούτο Τέχνης Chouinard και στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA)

 Το 1959, άρχισε να διδάσκει τέχνη στα σχολεία του Σαν Ντιέγκο και συνέχισε τη διδασκαλία για σχεδόν πέντε δεκαετίες, σε σχολεία, κολέγια και ινστιτούτα και τελικά σε πανεπιστημιακό επίπεδο από το 1996 μέχρι το 2007 όπου δίδαξε στο πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες.

 Προσεγγίζοντας το έργο του διαπιστώνουμε ότι η επέκταση και ο πειραματισμός σε πολλούς χώρους, χαρακτηρίζουν τις δημιουργίες του από τα τέλη της δεκαετίας του 1960. Εργάζεται συστηματικά  με την ελαιογραφία, τη φωτογραφία, τη χαρακτική, την εικονογράφηση βιβλίων, το φιλμ, το βίντεο, την περφόρμανς, προσπαθώντας να άρει τα όρια μεταξύ τους. 

 Πρωτοστάτησε σε ένα στυλ που έδωσε έμφαση στις ιδέες πάνω στις εικόνες, τα έργα του κωδικοποιούν τις παραδοσιακές αντιλήψεις για το τι θεωρείται υψηλή τέχνη και αμφισβητούν τα παραδοσιακά στερεότυπα. Εργαζόταν με φωτογραφίες, κείμενο και διάφορα υλικά, ανανεώνοντας  και επανεξετάζοντας τι μπορεί και τι πρέπει να κάνει η τέχνη.

 Ο Μπαλντεζάρι ξεκίνησε με την σχεδόν αφηρημένη ζωγραφική τη δεκαετία του 1950 αλλά απογοητεύτηκε με τα έργα του - καθώς και με την ίδια την έννοια της σύγχρονης τέχνης. Μέχρι το 1966, ο Μπαλτεζάρι χρησιμοποιούσε φωτογραφίες και κείμενο, ή απλά κείμενο σε καμβά που ήταν άδειος, αλλά με ζωγραφισμένες φράσεις που προέρχονται από τη θεωρία της σύγχρονης τέχνης. 

 Το 1970 αποφάσισε να κηδεύσει κυριολεκτικά όλους τους πίνακες που είχε δημιουργήσει μεταξύ 1953 - 1966 ως μέρος ενός νέου έργου με τίτλο ''The Cremation Project'' και τους αποτέφρωσε. Οι στάχτες από αυτούς τους πίνακες έγιναν μπισκότα που ψηθήκαν και τοποθετήθηκαν σε μια αυλή. Η προκύπτουσα εγκατάσταση τέχνης συνοδεύτηκε από μια χάλκινη αναμνηστική πλάκα με τις ημερομηνίες γέννησης και θανάτου των καταστραμμένων έργων του, καθώς και τη συνταγή για την παρασκευή των μπισκότων.

 Ο Μπαλντεζάρι ένοιωθε ότι η ζωγραφική τον περιόριζε. Και για τον λόγο αυτό μέσω της τελετουργίας της καύσης επιδιώκει και συνάπτει μια σχέση μεταξύ της καλλιτεχνικής πρακτικής και του ανθρώπινου κύκλου ζωής. Μετά από αυτό αισθάνθηκε ελεύθερος να αγκαλιάσει ένα ευρύ φάσμα μέσων πέρα από τη ζωγραφική, δουλεύοντας με κείμενα, βίντεο, φωτογραφία και κολάζ, γλυπτική, εγκαταστάσεις, πίνακες, αλλά κυρίως υβριδικές μορφές αυτών, όπως ζωγραφική κειμένου, μεταξύ των άλλων μορφών. 

 Δημιούργησε χιλιάδες έργα που καταδεικνύουν - και σε πολλές περιπτώσεις συνδυάζουν - το αφηγηματικό δυναμικό των εικόνων και τη συνειρμική δύναμη της γλώσσας μέσα στα όρια ενός έργου τέχνης.

 Παρόλο που η πρώιμη εννοιολογική τέχνη έτεινε να είναι ψυχρή και εγκεφαλική ο Μπαλντεζάρι την γέμισε με μια διασκεδαστική αίσθηση του χιούμορ. Χρησιμοποιούσε ένα είδος ντανταϊστικής ειρωνείας και μερικές φορές πολύχρωμα pop art πιτσιλίσμα - το μπλε ήταν το αγαπημένο του χρώμα - για να διασώσει την εννοιολογική τέχνη από την ιδία της την σοβαρότητα.

 Ο Μπαλντεζάρι στράφηκε στα φωτογραφικά κολάζ στη δεκαετία του '80, δουλεύοντας κυρίως με φωτογραφίες ειδήσεων και ταινιών του Χόλιγουντ που αγόραζε για 10 λεπτά από ένα βιβλιοπωλείο κινηματογράφου.

 Μια ιδιαίτερα εποικοδομητική γραμμή έρευνας άνοιξε μια μέρα το 1985 όταν άρχισε να παίζει με το είδος των στρογγυλών λευκών αυτοκόλλητων που χρησιμοποιούνταν για τις ετικέτες τιμών. Τα κολλούσε σε φωτογραφίες πάνω στα πρόσωπα επωνύμων ανθρώπων  που δεν του άρεσαν. Αυτό σύντομα εξελίχθηκε σε μια τεχνική υπογραφής - ζωγραφίζοντας λευκές, μαύρες ή έγχρωμες κουκκίδες πάνω από πρόσωπα στις φωτογραφίες- ως έναν τρόπο να μας οδηγήσει να κοιτάξουμε πέρα από το προφανές.

 Πρόσφατα, είχε στρέψει την προσοχή του στον κόσμο των emojis, παρεμβαίνοντας καλλιτεχνικά πάνω στους καμβάδες σε μια παιχνιδιάρικη εξερεύνηση διασταύρωνε εικόνες και λέξεις. "Πώς  γίνεται να μην σας ενδιαφέρουν τα emojis;", δήλωσε στους LA Times το 2017. "Απλά φαίνονται τόσο ηλίθια!''

 Μεταξύ του 2009 και του 2011, πραγματοποιήθηκε μια αναδρομική έκθεση του έργου του. (Tate Modern του Λονδίνου,  Μουσείο Τέχνης του County County του Λος Άντζελες, Moma)

 Τα έργα του Μπαλτεζάρι αποτελούν μέρος μεγάλων δημόσιων και ιδιωτικών συλλογών, όπως του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, του Μουσείου Guggenheim, του Μουσείο Τέχνης του Λος Άντζελες, του Μουσείο Hirshhorn κ.α.

 πηγές: baldessari.org, New York Times, Artnews, the guardian, Αrtnet

Πρόσφατα Άρθρα

News (14 Ιουλ 2020)

Από την άνοιξη βιώνουμε μια παρά τόπον κατάσταση.  Οι φωτογράφοι της Ομάδας Είδωλα επί 8 καταγράφουν με τις εικόνες τους τον εκτοπισμό από την καθημερινότητα και τη συνθήκη του εγκλεισμού και...

Book Reviews (13 Ιουλ 2020)

Ποιητική γραφή και καλλιτεχνική φωτογραφία συνυπάρχουν, σε ένα πλαίσιο συνεχούς και δημιουργικού διαλόγου. Πρόκειται για έργα δύο διαφορετικών δημιουργών, τα οποία συνδέονται, όμως, ως προς το ύφος...

News (13 Ιουλ 2020)

“Εγκλωβισμός, εσωστρέφεια, απαγόρευση, απομόνωση, απόσταση είναι λέξεις που φλερτάρουν με την καλλιτεχνική έκφραση. Στα δύσκολα ο καλλιτέχνης ωθείται πιο έντονα και δυνατά στο να αρθρώσει λόγο. Ας...

News (10 Ιουλ 2020)

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΥΛΙΚΟΥ Το MOMus-Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης ανακοινώνει ανοιχτό κάλεσμα στην κοινότητα των φωτογράφων και την κοινωνία των πολιτών για την υποβολή φωτογραφιών που...

News (06 Ιουλ 2020)

Το ντοκιμαντέρ του Νίκου Μεγγρέλη, «Όπου υπάρχουν άνθρωποι», σε συνεργασία με τους Γιατρούς του Κόσμου Ελλάδας θα προβάλλει ο θερινός κινηματογράφος Λαΐς της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, τη Δευτέρα 6...

News (03 Ιουλ 2020)

Εντατικό εργαστήρι φωτογραφίας τρεισήμισι ημερών, με σκοπό να σας βοηθήσει να βελτιώσετε βαθιά τον τρόπο φωτογραφικής σκέψης και πρακτικής. Ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται η φωτογραφία σας, ο Πάνος...

Somewhere I 've never travelled (02 Ιουλ 2020)

Χαμένη ανάμεσα στα στενα σόκακα της συνοικίας Γκιόν στο Κιότο, στην Ιαπωνία, είναι μια πέτρα – ενάμιση επί τρία μέτρα, οι διαστάσεις της – καλυμμένη από χαρτάκια. Είναι οι ευχές εκείνων που,...

News (02 Ιουλ 2020)

«Στιγμές δρόμου στον κόσμο - Street Moments from Αround the World», μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις IANOS. To iFocus.gr σε συνεργασία με τον IANOS δωρίζει το φωτογραφικό λεύκωμα του Δημήτρη...

Book Reviews (02 Ιουλ 2020)

Το παρόν λεύκωμα είναι το πρώτο που εκδίδει ο Δημήτριος Τσακίρης, και περιλαμβάνει στιγμιότυπα και πορτραίτα δρόμου από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ένα στοιχείο που διαφοροποιεί αυτό το λεύκωμα από...

News (01 Ιουλ 2020)

Ο Σύνδεσμος ανακοινώνει τα αποτελέσματα των εκλογών για την ανάδειξη του νέου του διοικητικού συμβουλίου για την περίοδο 2020- 2022 μετά από την πρόσφατη Γενική συνέλευση των μελών του που...

Art in Photography (30 Ιουν 2020)

Διανύουμε την εποχή της πληθωρικής επικοινωνίας, στην οποία μια περίπλοκη παρουσίαση κάνει συχνά ένα ανούσιο περιεχόμενο να κερδίσει εφήμερη λάμψη. Όπως δείχνει ένα ευρωπαϊκό φεστιβάλ νέων...

Presentation (29 Ιουν 2020)

Και τί είναι οι στιγμές έκλαμψης, αν όχι στιγμιαία αντίληψη της αλήθειας Αντρέι Ταρκόφσκι  Αυτή η σειρά φωτογραφιών είναι μια προσπάθεια οπτικοποίησης της μνήμης και του ονείρου, της...