Ο ρόλος του θεραπευτή περιλαμβάνει μια οδυνηρή αλήθεια˙δεν είναι ο «παντοδύναμος» που έχει φυλαγμένες  τις λύσεις για εμάς και τα προβλήματα μας. Αντίθετα, ο θεραπευόμενοςείναι εκείνος που μέσαστη θεραπευτική σχέση αναλαμβάνει δράση και καθορίζει το αποτέλεσμα της θεραπείας του. 

 Η δύναμη του θεραπευτή δεν πηγάζει από μαγικές και αόρατες δυνάμεις αλλά από το γεγονός ότι γνωρίζει τα όνειρα και τις φαντασιώσεις, τα μικρά και μεγάλα, τα φανερά και μυστικά γεγονότα της ζωής του θεραπευόμενου.  Για τους γνωστούς ψυχοθεραπευτές Irvin Yalom και  Carl Rogers, η αποδοχή, η υποστήριξη, ο αυθορμητισμός, η αυθεντικότητα και η άνευ όρων εκτίμηση είναι τα εργαλεία του θεραπευτή. Άλλωστε  «η  αποδοχή  και η υποστήριξη από κάποιον που σε γνωρίζει τόσο στενά αποτελεί τεράστια επιβεβαίωση».

 Ο Yalom δεν διστάζει να διατυπώσει την άποψη ότι η ίδια η  σχέση με τον θεραπευτή είναι εκείνη που θεραπεύει.  Στόχος είναι θεραπευτής και θεραπευόμενος να χτίσουν μαζί  μια σχέση που θα γίνει από μόνη της παράγοντας αλλαγής. Πιο συγκεκριμένα στο βιβλίο του  Ο Δήμιος του έρωτα και άλλες ιστορίες ψυχοθεραπείας αναφέρει: «Σχετίζομαι με έναν ασθενή  με μια άνευ όρων θετική θεώρηση, με αποδοχή και χωρίς κρίση, με αυθεντική συμμετοχή, με συναισθηματική  κατανόηση». Και  στο βιβλίο του  Το Δώρο της Ψυχοθεραπείας συμπληρώνει: «Προτιμώ  να σκέφτομαι τους ασθενείς μου και εμένα ως συνταξιδιώτες. Ο όρος αυτός καταργεί τις διακρίσεις ανάμεσα σε εκείνους (τους ασθενείς) και σ΄ εμάς (τους θεραπευτές). Το πιο πολύτιμο εργαλείο είναι ο ίδιος τους ο εαυτός». 

 Με άλλα λόγια για τον Yalom η ψυχοθεραπεία πρέπει να είναι αυθόρμητη, δυναμική και αενάως εξελισσόμενη, πρέπει να ακολουθεί απρόσμενες κοίτες. Για τον Rogers η θεραπευτική σχέση χρησιμεύει ως εσωτερικό σημείο αναφοράς, στο οποίο έχει κανείς τη δυνατότητα να επανέρχεται  με τη φαντασία του.

 Για κάθε θεραπευόμενο θα πρέπει να κατασκευάζεται μια νέα θεραπευτική γλώσσα, για να επικοινωνεί με τη μοναδικότητα του εσωτερικού του κόσμου. Όπως για κάθε φωτογραφία θα πρέπει να επιλέγεται ένα διαφορετικό κάδρο που θα περιλαμβάνει μια μοναδική σύνθεση, ανάλογη των συνθηκών που επικρατούν και των προσδοκιών του φωτογράφου.  Για παράδειγμα το ενδεχόμενο άνοιγμα του κάδρου ίσως προκαλέσει μια  αλλαγή στην εικόνα και  προσφέρει νέες ιδέες, νέες λύσεις, νέες προοπτικές. Όλες αυτές οι ενέργειες αφορούν στην συγκεκριμένη σχέση και την συγκεκριμένη φωτογραφία. Σε κάποια άλλη συνθήκη οι εν λόγω ενέργειες πιθανά να αποτύχουν.

 Μέλημα του θεραπευτή είναι να προσπαθήσει να δει τον κόσμο όπως τον βλέπει ο ασθενής, να είναι προετοιμασμένος να πάει όπου πάει ο ασθενής, να κάνει ό,τι είναι αναγκαίο για να συνεχίσει να χτίζει μια σχέση εμπιστοσύνης και ασφάλειας. Η κοντινότητα στην θεραπευτική σχέση είναι θεμελιώδης. Η αποκάλυψη του εαυτού του (θεραπευόμενου) σε έναν άλλον άνθρωπο (θεραπευτή) ο οποίος θα συνεχίσει να  τον  αποδέχεται  μπορεί να γίνει  το μεγαλύτερο όχημα θεραπευτικής παρέμβασης. Ο Yalom γράφει: «Αφήστε τους ασθενείς να γίνουν σημαντικοί για εσάς, να τους επιτρέπετε να μπουν στη σκέψη σας, να σας επηρεάσουν, να σας αλλάξουν, να γίνουν αρκετά σημαντικοί για εσάς – αυτό μην τους το κρύψετε. Η αποκάλυψη του θεραπευτή, φέρνει την αποκάλυψη του θεραπευόμενου. Η στενή αλληλεπίδραση είναι πάντα σωτήρια».  Παρόμοια  συμβαίνει και με τη ρύθμιση  του διαφράγματος στη φωτογραφική μηχανή. Ο φωτογράφος επιλέγει (πόσο και πότε) να ανοιγοκλείσει το σύνολο μεταλλικών ελασμάτων που έχει μορφή ίριδας και γνωρίζει ότι μεταβάλλοντας το εύρος του ανοίγματος ελέγχει  την ποσότητα του φωτός  που φτάνει στο καταγραφικό μέσο. Με την επιλογή  διαφορετικών διαφραγμάτων ορίζει , επίσης, τα εστιασμένα  και τα ανεστίαστα επίπεδα των φωτογραφιών ανάλογα με το  προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Η αλλαγή της εστίασης επηρεάζει, αλλάζει το πλάνο της παρατήρησης. 

 Αντίθετα η διάγνωση λειτουργεί ως  ταμπέλα, η οποία  συχνά είναι αντιπαραγωγική σε σύγκριση με τη διαδικασία της βαθμιαίας αποκάλυψης. Στη φωτογραφική γλώσσα θα λέγαμε ότι περιορίζει το οπτικό πεδίο και επηρεάζει το βάθος πεδίου, αφού περιορίζει την ικανότητα του θεραπευτή να σχετιστεί με τον ασθενή ως πρόσωπο. 

 Η εστίαση στο εδώ και τώρα, δίνει πλούσιες πληροφορίες, είναι η μεγαλύτερη πηγή θεραπευτικής δύναμης, η πρώτη ύλη της ψυχοθεραπείας όπως και της φωτογραφίας.Ο φωτογράφος συχνά στρέφει την φωτογραφική μηχανή στο θέμα χωρίς απαραίτητα να το έχει προεπιλέξει˙ αλλά που αυθόρμητα κεντρίζει τη ματιά του.

 Όλοι γνωρίζουμε ότι το σκοτάδι χάνεται μόλις εμφανιστεί το φως…

 Και ο καθένας έχει να αποτινάξει τα δικά του σκοτάδια…

Ο Albert Camus μας υπενθυμίζει 

Στον καθένα αντιστοιχεί η αλήθεια του 

και ο Friedrich Nietzsche συμπληρώνει 

Δεν υπάρχει αλήθεια, μόνο ερμηνεία

Συνεπώς

Τρόποι Θέασης

Irvin Yalom  βλέπε: 

https://www.protoporia.gr/yalom-irvin-to-dwro-ths-psyxo8erapeias-9789603255581.html

http://www.agra.gr/books/0600_0699/book629.html

Για τον Carl Rogers βλέπε:

 https://www.protoporia.gr/yalom-irvin-to-dwro-ths-psyxo8erapeias-9789603255581.html

 Φωτογραφία εξωφύλλου Craigie Horsfield