Φαίνεται φυσικό μια λιτή και αποκομμένη από εντυπωσιασμούς φωτογραφία να μπορεί να αποτελεί ένα θαύμα. Δε γνωρίζω αν ο Luigi Ghirri μου φανερώνει την πραγματικότητα ή τη φωτογραφικότητα σαν έννοια ή αν παραδέχεται το ρεαλισμό και τη ζωντάνια των ψευδαισθήσεών μου. Δε γνωρίζω αν ο κόσμος είναι έτσι ή αν πρέπει να είναι έτσι. Η φωτογραφία του αποτελεί την ήρεμη δύναμή μου και με συγκλονίζει με ασφάλεια.

O Luigi Ghirri γεννήθηκε στο Scandiano της Ιταλίας στις 5 Ιανουαρίου του 1943.

To 1969 η εικόνα της γης φωτογραφημένη από το διαστημόπλοιο Apollo 11 διέγειρε έντονα συναισθήματα στον Ghirri. Στις αρχές του 70’ άφησε το επάγγελμα του τοπογράφου και άρχισε να ασχολείται σοβαρά με τη φωτογραφία. Κατά το 1983 επικεντρώθηκε στη φωτογραφία αρχιτεκτονικής καθώς και Ιταλικών πόλεων και τοπίου.

Ανέπτυξε μια έγχρωμη φωτογραφία με εννοιολογικό χαρακτήρα. ʼρχισε να ασκεί επιρροή στο φωτογραφικό γίγνεσθαι και να διακρίνεται με το αναγνωριστικό σήμα της στενής σχέσης της φωτογραφίας με την καθημερινότητα, τη λογοτεχνία και τη ζωγραφική.

Η μίμηση της ζωγραφικής απεφεύχθη, καθώς ο φωτογραφικός λόγος και παράδοση ήταν ο μόνος δρόμος που ακολούθησε για να αποτυπώσει τον κόσμο, έμψυχο ή άψυχο. Κέρδισε βραβεία σε όλον τον κόσμο και απέκτησε πολλούς μιμητές. Ίσως, λόγω του πρόωρου θανάτου του, στις 14 Φεβρουαρίου του 1992 στο Roncocesci της Ιταλίας, να μην έχει το διεθνές κοινό που του αξίζει, όμως δεν παύει να αποτελεί μάθημα στη σύγχρονη ιστορία της φωτογραφίας.

Πριν δημιουργηθούν καλλιτεχνικά “κινήματα” όπως το New Color ή το New Topographics στην Αμερική, ο Luigi Ghirri είχε ήδη κινηθεί στο πνεύμα τους και κατανοήσει την ευαισθησία τους. Επηρέασε φωτογράφους όπως τον Olivo Barbieri και τον Martin Parr κι εκείνος όμως αναγνώριζε χωρίς δισταγμό την επίδραση φωτογράφων όπως των Lee Friedlander, Walker Evans, William Eggleston, Robert Frank, Sander και Atget, καθώς και σκηνοθετών όπως των Michelangelo Antonioni, Federico Fellini και του σεναριογράφου Cesare Zavattini.

Ασχολήθηκε με τη διοργάνωση και επιμέλεια εκθέσεων όπως των Iconicittà (1980), Peninsula (1983),Viaggio in Italia (1984), and Esplorazioni sull via Emilia (1986), Descrittiva (1984). Το 1977 ίδρυσε τοv εκδοτικό οίκο Punto e Virgola, και από το 1983 εργάστηκε σε έργα σχετικά με την αρχιτεκτονική και το ιταλικό τοπίο όπως Capri (1983), Emilia Romagna (1986), Aldo Rossi (1987), και Fenici a Palazzo Grassi (1988), εργάστηκε στην Μπιενάλε Αρχιτεκτονικήςτης Βενετίας (1985) και στην Triennale του Μιλάνου (1988) . Η συγγραφή δεν είναι τέχνη από την οποία «ξέφυγε» . Δείγματα αυτής μπορεί κανείς να διαβάσει στο πρώτο βιβλίο που δημοσιεύτηκε στις Η.Π.Α. με τίτλο It's Beautiful Here, Isn't It...

Βέβαια, μεγάλο ήταν και το ενδιαφέρον του για τη μουσική αλλά και την ιστορία τέχνης. Έγινε γνωστός μέσα από πολλές εκθέσεις στην Ιταλία αλλά και στο εξωτερικό, καθώς και μέσα από βιβλία όπως τα WeekEnd - Atlante (1973), Polaroid(1980-1981), Paesaggio italiano (1980-1992) Ιταλικά τοπίο, Il profilo delle nuvole (1980-1992) Το προφίλ του από τα σύννεφα.

Φαίνεται φυσικό μια λιτή και αποκομμένη από εντυπωσιασμούς φωτογραφία να μπορεί να αποτελεί ένα θαύμα. Δε γνωρίζω αν ο Luigi Ghirri μου φανερώνει την πραγματικότητα ή τη φωτογραφικότητα σαν έννοια ή αν παραδέχεται το ρεαλισμό και τη ζωντάνια των ψευδαισθήσεών μου. Δε γνωρίζω αν ο κόσμος είναι έτσι ή αν πρέπει να είναι έτσι. Η φωτογραφία του αποτελεί την ήρεμη δύναμή μου και με συγκλονίζει με ασφάλεια.

"Όμως καθώς έβλεπα το έργο, ανακάλυπτα σταδιακά σημάδια, στοιχεία, που μου έδειχναν αντί της γνωστής εικόνας, μια άλλη, με μη ακριβή όρια, λιγότερο άκαμπτη και κωδικοποιημένη- μια αόριστη, οριακή εικόνα”, γράφει ο Ghirri για τη δουλειά του Eggleston, αλλά και η δική του δε θα μπορούσε να έχει διαφορετικό χαρακτηρισμό.

Ο Luigi Ghirri δεv με τοποθετεί στον κόσμο, ούτε στον κόσμο του. Δεν μου υπενθυμίζει την αξία της γης, την αδυναμία και τη δύναμη του τοπίου, τη σημαντικότητα της όρασης και οπτικής, τη ζωντάνια των συναισθημάτων. Δεν κάνει τίποτα για εμένα. Δε με γνωρίζει και προφανώς δεν ενδιαφέρεται για την έννοια της τοποθέτησης και της απάντησης. Ανήκω αυτόματα σε κάθε ήχο, σε κάθε σιωπή, σε κάθε αέρα και κενό, μόλις δω έργα του.

Φωτογραφίζει έχοντας στο φακό του καταφύγει φαντάσματα και απόκοσμες μορφές που δημιουργούν αμηχανία και μια περιβάλλουσα ανησυχία. Ο χρόνος που αποκαλύπτεται στις μικρές και απρόβλεπτες φωτογραφίες του μία είναι ακίνητος και άλλοτε κινητικός. Μένω λοιπόν ξεκρέμαστη καταμεσής του μυστηρίου να κοιτώ την οποιαδήποτε φωτογραφία του, όπου το χιούμορ έρχεται σαν απομηχανής θεός και με παρηγορεί.

"Χρέος μου είναι να βλέπω με διαύγεια", δηλώνει. "Δεν αποδέχθηκα την ιδέα ότι η πιθανότητα εμφάνισης του τυχαίου, παρόλο που επιβεβαιώνεται από λιγότερο ή περισσότερο ικανούς φωτογράφους, θα μπορούσε να αποτελέσει δομικό υλικό και να υποστηρίξει την δική μου φωτογραφική εργασία." (The open work). 

Απολαμβάνω τα έργα του και αφήνω τον εαυτό μου να χαλαρώσει σε ένα ψυχεδελικό κόσμο. Έχει δει τις ακτινοβολίες χ να εισβάλλουν στο φακό του. Τον φαντάζομαι να περπατά και ένα εκατομμύριο αυτοκόλλητα να πετούν στον αερά αναμεταδίδοντας πληροφορίες. Αυτά εμπιστεύονται αυτόν το ρεπόρτερ. Οι φωτογραφίες του μοιάζουν με αυτό το πινακάκι στο ψυγείο όπου κρεμάμε τα δεκάδες σημειώματά μας, συναισθήματα, επιθυμίες, πρόσωπα, διαταγές, κωδικούς.

Κάθε τι φωτογραφιζόμενο έχει ζωή. Τα βιβλία και τα χαρτόνια είναι αριστουργήματα και κρύβουν θησαυρούς. Πίσω από τις πόρτες κάποιος κρύβεται, η ομίχλη είναι η καταλληλότερη ατμόσφαιρα, ό,τι πετάει μάλλον περπατάει, οι αφίσες γελούν και το ξέρουν. Η πραγματικότητα γίνεται σουρεαλισμός και το αντίστροφο.

Ο Luigi Ghirri μου προσφέρει όλους τους δρόμους μα και τους μισούς, όλα τα διλλήματα, όλους τους τρόπους για όλες τις ενέργειες, όλες τις μορφές για κάθε παρουσίαση, μου προσφέρει την αιωνιότητα.

Κείμενο: Ελένη Καλπία-Ηλία