Κύριε Βούκλιζα, πέραν της επαγγελματικής σας ενασχόλησης ως τοπογράφος μηχανικός, είστε γνωστός και για τη σχέση που έχετε αναπτύξει εδώ και πολλά χρόνια με τη φωτογραφία. Παίρνοντας τα γεγονότα με τη σειρά τους, πότε και πώς ξεκίνησε αυτή; 

 Ξεκίνησε πριν 30 περίπου χρόνια με την εγγραφή μου στο σωματείο φωτογράφων «Φωτογραφικός Κύκλος», μέλος του οποίου εξακολουθώ να είμαι μέχρι σήμερα και με την παρακολούθηση μαθημάτων τεχνικής, αλλά περισσότερο αισθητικής-τέχνης της φωτογραφίας (και μέσα από εκατοντάδες βιβλία-λευκώματα) με δάσκαλο τον Πλάτωνα Ριβέλλη, του οποίου μαθητής εξακολουθώ να είμαι επίσης μέχρι σήμερα. Η διά βίου μάθηση στην πράξη.

04 V.Vouklizas iFocus

Όταν μιλάμε για την ενασχόληση με τη φωτογραφία, θα πρέπει καταρχάς να καταλάβει ο κόσμος πως το αντικείμενο αυτό στην πορεία του χρόνου εξελίχθηκε με την παράλληλη εξέλιξη της τεχνολογίας. Άρα κάποτε, όταν εσείς ξεκινήσατε, δεν είχε καμία σχέση με αυτό που σήμερα γνωρίζουμε.

Πολύ σωστή η παρατήρησή σας. Πράγματι, μπορώ να πω ότι είμαι της γενιάς των φωτογράφων που έζησε και τις δύο τεχνολογίες της φωτογραφίας, την αναλογική-χημική και την ψηφιακή. Η πρώτη είχε να κάνει με το φιλμ σε μορφή ζελατίνας, όπου δεν ήξερες τι έχεις τραβήξει εάν πρώτα δεν το είχες εμφανίσει. Επίσης, το δυσκολότερο πρόβλημα για πολλούς ήταν ότι οι μηχανές δεν είχαν αυτοματισμούς και έπρεπε να γνωρίζεις πολύ καλή τεχνική για να τις ρυθμίσεις. Να φανταστείτε υπήρχαν ακόμα φωτογραφικές μηχανές με ανεστραμμένο είδωλο, δηλ. μέσα από τον φακό έβλεπες τον κόσμο ανάποδα. Εκεί που τα πράγματα ήταν ακόμα πιο δύσκολα,-αλλά και η μαγεία της φωτογραφίας-ήταν το τύπωμα, όπου μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο (σκοτεινός θάλαμος) και μέσα σε λεκάνες χημικών φτιαγμένων σε σωστή αναλογία και θερμοκρασία, πάνω σε ένα λευκό χαρτί εμφανιζόταν σιγά-σιγά η φωτογραφία. Σήμερα όλα αυτά τα στάδια μας φαίνονται σαν να ανήκουν σε ένα μακρινό παρελθόν, αφού με το κλικ έχουμε ταυτόχρονα και την εμφάνιση της φωτογραφίας στην οθόνη της μηχανής. Αυτό είναι το μεγάλο δώρο της τεχνολογίας.

01 V.Vouklizas iFocus

Έχω ακούσει να λένε παλιοί φωτογράφοι πως κάποτε ένα… κλικ μετρούσε πολύ, ενώ σήμερα μπορείς να κάνεις όσα θες μέχρι να πετύχεις το «κατάλληλο». Έχασε λίγο από τη μαγεία της η φωτογραφία στο πέρασμα του χρόνου με τις τόσες διευκολύνσεις που παρέχει πλέον η τεχνολογία; 

Το ερώτημά σας συνδέεται άμεσα με το προηγούμενο, σαν φυσική συνέχειά του. Το κλικ μετρούσε παλιά αλλά μετρά εξίσου και σήμερα. Το δώρο της τεχνολογίας που σας ανέφερα προηγουμένως σταματά στο κλικ, γιατί η φωτογραφία ξεκινά στο κλικ, με την έννοια ότι ο φωτογράφος αποφασίζει την στιγμή του, με την βεβαιότητα της επιλογής του και η οποία είναι αποτέλεσμα γνώσης και εμπειρίας. Άρα ο «βομβαρδισμός» του θέματος με αλλεπάλληλα κλικ συνήθως φανερώνει αδυναμία του φωτογράφου, αδυναμία που θα έχουν διαπιστώσει οι περισσότεροι κατά τον χρόνο της επιλογής, όπου δεν ξέρουν μέσα από πολλές παρόμοιες φωτογραφίες  ποιές να κρατήσουν και ποιες να πετάξουν. Στο δεύτερο σκέλος του ερωτήματός σας ,-για την μαγεία της φωτογραφίας-και εδώ δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση. Είναι το τελικό αποτέλεσμα που έχουμε πάνω στο χαρτί, αυτό μετράει και από αυτό κρινόμαστε. Αυτό προφανώς δεν έχει τόσο σχέση με την τεχνολογία, γιατί είναι σαν να ρωτάτε έναν ποιητή αν έχει γράψει το ποίημά του με μολύβι ή στον υπολογιστή.

Το κινητό τηλέφωνο έχει σε πολύ μεγάλο βαθμό αντικαταστήσει τη φωτογραφική μηχανή. Μιλώ για την χρήση από τους ανθρώπους που θέλουν να αποτυπώσουν στιγμές. Όμως, αυτό παράλληλα δεν είναι και μία διευκόλυνση ώστε περισσότεροι άνθρωποι να έρθουν σε επαφή μαζί της; 

 Σίγουρα το κινητό τηλέφωνο έδωσε την δυνατότητα σε όλους  να παίρνουν φωτογραφίες. Έχει υπολογισθεί ότι πάνω από δύο δισεκατομμύρια  φωτογραφίες ανεβαίνουν κάθε ημέρα στο διαδίκτυο. Σκεφθείτε πόσες παράγονται. Νομίζω όμως, αν και εγώ έχω κάνει φωτογραφίες με κινητό, ότι πρέπει να το δούμε περισσότερο σαν ένα είδος σημειωματαρίου  για συγκράτηση στιγμών, σαν διευκόλυνση όπως είπατε και όχι σαν σοβαρό φωτογραφικό μέσο. Άλλωστε οι τεχνικές δυνατότητες ενός πολύ καλού κινητού (αν βγάλουμε έξω την ανάλυση) είναι πολύ κατώτερες από μία απλή φωτογραφική μηχανή και κατ’ αυτόν τον τρόπο δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να την αντικαταστήσει. Τώρα, για το τελευταίο σκέλος του ερωτήματός σας  αν μπορούν με το κινητό να έλθουν περισσότεροι σε επαφή με την φωτογραφία, μάλλον όχι αν μιλάμε για αυτήν που χαρακτηρίζεται δημιουργική και αν αναλογιστεί κανείς ότι το συντριπτικό  ποσοστό φωτογραφιών με κινητό αφορούν μία φωτογραφία σαν διασκέδαση-παιχνίδι, με κύρια θεματολογία τις selfies ή προσωπικές (πάντα χαρούμενες) στιγμές κοινωνικών εκδηλώσεων, ταξιδιών κλπ.

02 V.Vouklizas iFocus

Για να εξειδικεύσουμε λίγο τη φωτογραφία. Ο όρος «καλλιτεχνική φωτογραφία» υφίσταται κι αν ναι, ποια είναι αυτή; 

Αν δεχθούμε ότι η φωτογραφία είναι τέχνη, ή μπορεί να γίνεται τέχνη, τότε υφίσταται και ο όρος «καλλιτεχνική φωτογραφία». Αν θέλουμε να την ορίσουμε, δεν  μπορούμε νομίζω να βρούμε πιο λιτό και περιεκτικό ορισμό από αυτόν που έδωσε ο ζωγράφος και θεωρητικός τέχνης Paul Klee: «Τέχνη είναι το μετουσιωμένο είδωλο της φύσης». Όταν η φωτογραφία (όπως και κάθε άλλη τέχνη) πετυχαίνει αυτή την «μετουσίωση» του πραγματικού, τότε μπορούμε να μιλάμε για καλλιτεχνική φωτογραφία. Το δύσκολο εδώ είναι ότι δεν βοηθάει αποκλειστικά η τεχνική (αν και είναι απαραίτητη η καλή γνώση της) ούτε οι κανόνες, όπως κατ’ αναλογία δεν είναι σίγουρο, μιάς και αναφερθήκαμε σε ποιητές, ότι αν κάποιος γνωρίζει άριστα την γλώσσα, γνωρίζει άριστα γραμματική και συντακτικό και έχει τελειώσει και μία ανώτατη σχολή, μπορεί να γράψει ένα καλό ποίημα. Άλλωστε ποια είναι η σχολή που βγάζει ποιητές; Επομένως εδώ μετράει μία παιδεία (και με την γνώση του έργου των μεγάλων προγενεστέρων του) και περισσότερο η γενικότερη καλλιέργεια του φωτογράφου, αφού στην ουσία το έργο που κάνει είναι ότι είναι ένας ευαίσθητος δέκτης που μέσα από το φίλτρο της δικής του προσωπικότητας και ευφυίας  μεταμορφώνει τα φωτογραφιζόμενα αντικείμενα πρόσωπα και γεγονότα, σε φωτογραφικά γεγονότα, δηλαδή σε φωτογραφική πραγματικότητα-καλλιτεχνικό γεγονός.

 Αν ας ζητούσα να μας μιλήσετε για τις κυριότερες «στάσεις» έως σήμερα της ενασχόλησής σας με τη φωτογραφία, ποιες θα ήταν αυτές που θα μας αναφέρατε; 

Σίγουρα πρώτη και καθοριστική η γνωριμία μου με τον Πλάτωνα Ριβέλλη, με την έννοια ότι πολύ σύντομα μπήκαν σε σωστή βάση και σειρά οι σκόρπιες απόψεις  που είχα ως τότε για την τέχνη και έτσι δεν έχασα χρόνο και στην φωτογραφία. Εξίσου σημαντική «στάση» θεωρώ την έκδοση κάθε βιβλίου μου. Είναι σαν την γέννηση ενός παιδιού. Δεν μπορώ να μην θυμηθώ και την διδασκαλία της φωτογραφίας στα τμήματα της Λαϊκής Επιμόρφωσης κατά την δεκαετία του 1990, με σημαντικότερο για εμένα όφελος την γνωριμία με πολλούς  αξιόλογους ανθρώπους τους οποίους δεν αποκαλώ μαθητές αλλά φίλους και που με αρκετούς από αυτούς συνδεόμαστε μέχρι σήμερα και εξακολουθούν ύστερα από 25-30 χρόνια να με ακούνε ακόμα. Κατόπιν, οι διάφορες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις και οι πολύτιμοι και πολύ αγαπητοί φίλοι, παλιοί και νεότεροι, που απέκτησα όλα αυτά τα χρόνια στον Φωτογραφικό Κύκλο. Οι ομιλίες και παρουσιάσεις σε διάφορες ομάδες στην Ελλάδα, τα σχόλια σε φωτογραφίες μεγάλων φωτογράφων, που συνεχίζονται ακόμα, στο ιντερνετικό φωτογραφικό περιοδικό iFocus. Πολύ σημαντικό γεγονός θεωρώ επίσης την σειρά των πάνω από 70 μικρών κειμένων που δημοσιεύθηκαν για δύο συνεχή χρόνια στην τοπική μας εφημερίδα «Εμπρός», για τον λόγο ότι ήλθε το κοινό της πόλης μας σε μία πρώτη γνωριμία με αυτό που ονομάζεται καλλιτεχνική φωτογραφία και θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για άλλη μία φορά, δημόσια, για την ευκαιρία αυτή που μου δώσατε.

03 V.Vouklizas iFocus

 Φωτογραφία και κινηματογράφος. Ποια η σχέση των δύο; Το ρωτώ γιατί τις Δευτέρες του χειμώνα κάνετε τον πρόλογο στις ταινίες που προβάλει η Λέσχη του Adagio II…

 Η σχέση των δύο σταματάει στο παραλληλόγραμμο της εικόνας, όπου εκεί υπάρχει η εξωτερική ομοιότητα. Είναι πολύ διαφορετικός ο ρόλος του διευθυντή φωτογραφίας σε μία ταινία από έναν φωτογράφο και τούτο έγκειται στην ουσιώδη διαφορά που έχει ο κινηματογράφος με την φωτογραφία, αφού στην πρώτη περίπτωση έχουμε ροή εικόνας, άρα ο κινηματογράφος αφηγείται, ενώ στην δεύτερη περίπτωση η φωτογραφία μπορεί μόνο να περιγράφει, μέσα από μία στιγμιαία ακριβή καταγραφή.

Ο περισσότερος ελεύθερος χρόνος που έχετε πλέον μας επιφυλάσσει και κάτι νέο σχετικά με εσάς και τη φωτογραφία; 

 Συνεχίζεται η φωτογράφιση για να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου η τελευταία σειρά φωτογραφιών με θέμα την νύχτα (The night), μέρος της οποίας έχει αναρτηθεί στο site του Φωτογραφικού Κύκλου, συνεχίζονται οι δημοσιεύσεις της σειράς «Μία Φωτογραφία & Ένα Σχόλιο» στο iFocus και ετοιμάζεται μάλλον για του χρόνου, πρώτα ο Θεός, η έκδοσή τους σε βιβλίο. Ο υπόλοιπος χρόνος αφιερώνεται στον κινηματογράφο και στο πρόγραμμα για την νέα σεζόν.

06 V.Vouklizas iFocus

 Και τέλος… η πόλη μας η Ναύπακτος, είναι ερέθισμα για έναν φωτογράφο κι αν ναι γιατί; 

Σίγουρα, μία τόσο όμορφη πόλη είναι ερέθισμα για κάθε φωτογράφο και αυτή η ομορφιά είναι που απαντά στο γιατί του ερωτήματός σας. Αλλά τι βλέπει ο κάθε φωτογράφος στην Ναύπακτο;  Οι φωτογραφίες μου που συνοδεύουν την μικρή αυτή συνέντευξη είναι όλες από την Ναύπακτο. Όμως λίγα πράγματα το θυμίζουν, θα μπορούσαν να είναι οπουδήποτε αλλού. Εδώ πρέπει να θυμηθούμε για ποιό είδος φωτογραφίας κυρίως μιλάμε. Γιατί αν μιλάμε, όπως είπαμε προηγουμένως, για μία φωτογραφία που προσπαθεί με αφετηρία την πραγματικότητα να εκφράσει μία εσωτερική πραγματικότητα και αντίληψη για τα πράγματα, τότε όλες οι φωτογραφίες ενός φωτογράφου θα έχουν μία συνοχή και θα μοιάζουν μεταξύ τους ανεξαρτήτως του τόπου. Γιατί γι’ αυτόν δεν έχει τόσο σημασία ο τόπος, αλλά ο τρόπος που θέλει να δείξει κάτι. Δεν έχει καθόλου σημασία που τραβήχτηκε μία φωτογραφία, δηλαδή το που και το πότε, αλλά το τι και το πώς.

V.Vouklizas iFocus

Σύντομο βιογραφικό Βασίλη Βούκλιζα

Ο Βασίλης Βούκλιζας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961. Σπούδασε στο Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης. Ζεί και εργάζεται στη Ναύπακτο. Έχει διδάξει φωτογραφία στα πρότυπα τμήματα της Λαϊκής Επιμόρφωσης. Είναι μέλος του Φωτογραφικού Κύκλου από το 1995. Έχει εκθέσει φωτογραφίες του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις. Φωτογραφίες του έχουν δημοσιευθεί στον περιοδικό τύπο. Έχει επιμεληθεί την διοργάνωση φωτογραφικών εκθέσεων και γενικότερα καλλιτεχνικών εκδηλώσεων. Σχόλιά του σε φωτογραφίες μεγάλων φωτογράφων έχουν δημοσιευθεί στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο. Επιμελείται της παρουσίασης κινηματογραφικών ταινιών σημαντικών σκηνοθετών. Από τις εκδόσεις Φωτοχώρος έχουν κυκλοφορήσει τρία λευκώματα με φωτογραφίες του ( Φωτογραφίες-Παράλληλος Κόσμος,1995 / Πέρα απ'τον Ορίζοντα,2001 / Βασίλης Βούκλιζας - Νέα Μικρή Σειρά, 2016 ).

email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Πρόσφατα Άρθρα

News (15 Απρ 2021)

Το Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας Εξωτερικού Χώρου “Photosphere”, που διοργανώνεται στην Ελλάδα και πραγματοποιείται στα νησιά Πάρος και Πάτμος, παρουσιάζει για δεύτερη φορά τη δράση με τίτλο...

News (13 Απρ 2021)

Η Ελληνοαμερικανική Ένωση σε συνεργασία με τον «Φωτογραφικό Κύκλο» παρουσιάζουν τις «Συναντήσεις της Πέμπτης» online και για τον Απρίλιο του 2021. Στις «Συναντήσεις της Πέμπτης», ο Πλάτων Ριβέλλης...

Agora (12 Απρ 2021)

 Επωφεληθείτε από την Πασχαλινή Προσφορά Cashback της ΝΙΚΟΝ με άμεση επιστροφή χρημάτων έως €350 σε αγορά συγκεκριμένων DSLR και mirrorless φωτογραφικών μηχανών Nikon, σε επιλεγμένα...

News (09 Απρ 2021)

Η ομάδα Greek Instagramers Events σε συνεργασία με τον Δήμο Πειραιά και το Destination Piraeus διοργανώνουν ανοιχτό διαγωνισμό φωτογραφίας με θέμα #My_Piraeus και προσκαλούν φωτογράφους κάθε...

News (07 Απρ 2021)

Κανένα ταξίδι δεν περιορίζεται στον εαυτό του. Εμπεριέχει πλήθος άλλων ταξιδιών. Ζοζέ Σαραμάγκου Ο IANOS, για τέταρτη συνεχή χρονιά, διοργανώνει Διαγωνισμό Διηγήματος και Φωτογραφίας με θέμα:...

News (05 Απρ 2021)

 Το φεστιβάλ Photometria διοργανώνεται για 13η συνεχόμενη χρονιά στην πόλη των Ιωαννίνων, ενώ ταυτόχρονα η Ελλάδα γιορτάζει τα 200 χρόνια από την ελληνική επανάσταση. Αυτές οι δύο συνθήκες...

Book Reviews (29 Μαρ 2021)

Το λεύκωμα αυτό αποτελεί μια πρωτοπόρα και μοναδική εμπεριστατωμένη μελέτη στον τομέα της ιστορίας της ελληνικής φωτογραφίας, η οποία συγχρόνως αναδεικνύει τη σύγχρονη Ελλάδα μέσα από τη φωτογραφική...

News (29 Μαρ 2021)

ΤοΊδρυμα Μείζονος Ελληνισμού συμμετέχει στους εορτασμούς για την Επέτειο των 200 χρόνων από την Εθνική Παλιγγενεσία με έναν Εικαστικό Πανελλήνιο Διαγωνισμό «Ανακαλύπτοντας την Ιστορία της Ελληνικής...

News (25 Μαρ 2021)

Με αφορμή την Επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του 1821, το Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας Εξωτερικού Χώρου “Photosphere”, στο πλαίσιο των δράσεών του, έχει τη χαρά να φιλοξενήσει,...

Agora (17 Μαρ 2021)

 Η Nikon είναι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει ότι η Z 9, το πρώτο κορυφαίο μοντέλο φωτογραφικής μηχανής για τη μοντούρα Z της Nikon, βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης. Αυτή η mirrorless...

News (01 Μαρ 2021)

Το 3o φεστιβάλ φωτογραφίας Photopolis- Agrinio Photo Festival προκηρύσσει φωτογραφικό διαγωνισμό με τίτλο «Keep Distance». Οι δηλώσεις συμμετοχής πρέπει να αποσταλούν μέχρι 30 Απριλίου...

News (24 Φεβ 2021)

Την Πέμπτη 25 Φεβρουαρίου 2021 στις 7μ.μ., ο Πλάτων Ριβέλλης θα παρουσιάσει τη Βασιλική Κουμπάνη και τον Κώστα Σερέτη στα πλαίσια των διαδικτυακών συναντήσεων της Πέμπτης του Φωτογραφικού...