Έβλεπα τις προάλλες έναν πίνακα του Francis Bacon (φωτό πάνω) με σφάγια και μου ήρθε στο μυαλό ένα κομμάτι του Μισίμα δυσκολοχώνευτο...              

Γράφει ο Μισίμα «....Ακόμα όμως κι εκείνη η θαμπή σειρήνα και ο κόσμος που αυτή είχε ιχνογραφήσει με το κλάμα της δεν είχαν καταφέρει να τον διαπεράσουν τόσο καίρια και να φτάσουν τόσο βαθιά του όσο αυτός ο σπασμωδικός χτύπος της καρδιάς που έφερνε σε άμεση κι ερεθιστική επαφή το γδαρμένο γατί με τον πυρήνα του κόσμου. Σκεπάζοντας τη μύτη του με το τσαλακωμένο μαντήλι του για να ξεφύγει από την ολοένα αυξανόμενη αποφορά και αναπνέοντας βαθιά με το στόμα αναρωτήθηκε: Τι θα γίνει από δω και μπρος; Τι πρόκειται να επακολουθήσει;»

Πράγματι η εικόνα, ακόμα και η σκέψη των σπλάχνων είναι ανησυχητική. Το μέσα σώμα και του πιο όμορφου κορμιού δεν γοητεύει- ίσως και να μυρίζει. Σκεφτείτε ένα όμορφο τριαντάφυλλο. Το τριαντάφυλλο όμως αποτελείται από ένα σωρό μη-τριανταφυλλένια στοιχεία, αέρα, νερό, μέταλλα και ήλιο. Και κοπριά.
Για να υπάρξει αυτό το πλάσμα που με γοητεύει λειτουργούν σπλαχνικοί μηχανισμοί και μεταβολισμοί καθόλου θελκτικοί. Κι όμως το ένα δεν υπάρχει χωρίς το άλλο, οι δύο όψεις του νομίσματος κάνουν το νόμισμα.
Οι ίδιοι μεταβολισμοί συμβαίνουν και στο μυαλό μας. Όλες οι εμπειρίες, οι αγωνίες, οι αρρώστιες και οι ηδονές, οι έρωτες, ερωτήματα που μπορεί να μην τα έχουμε καν αρθρώσει, τραύματα που μυρίζουν, όλα μαζί γίνονται γόνιμο έδαφος για να είμαστε εμείς: Άνθρωποι μέσα και έξω.
Ο καλλιτέχνης ειδικά δεν πετάει τίποτα, ανακυκλώνει τα πάντα, κυρίως τα πιο δυσάρεστα. Οι χαρές είναι αυτάρκεις και αυτάρεσκες, δεν επιζητούν ανάλυση και αποτύπωση (όσο διαρκούν, αμέσως μετά η νοσταλγία είναι το καλύτερο υπόστρωμα για το έργο). 

Μπορεί βέβαια ο καλλιτέχνης να θελήσει να αποφύγει αυτά που πονάνε ή να πέσει με τα μούτρα σε αυτά.

Ειδικά ο φωτογράφος, επειδή χρησιμοποιεί μηχανή για να δημιουργήσει, κινδυνεύει διπλά. 

Αν δεν θελήσω να ακουμπήσω μέσα μου μαγνητίζομαι από τις εντυπώσεις - ανούσια, αποστειρωμένα κλικ - σαν να με φωτογραφίζουν τα πράγματα χωρίς την παρουσία μου. Η ευκολία της αποτύπωσης με κάνει να ξεχνιέμαι στα φαινόμενα.

 Από την άλλη η μηχανή δεν είναι κατάλληλο μέσο για ψυχανάλυση, παραείναι ρεαλιστική η καταγραφή της. Όταν η εμπειρία είναι επώδυνη απαιτεί από τον φωτογράφο μεγάλο έλεγχο και μεταβολισμό για να φυτρώσει τελικά ομορφιά και κατάφαση - αυτό που είναι το έργο τέχνης.

 Αλλιώς η κοπριά γίνεται το έργο. Ο καλός κηπουρός χρησιμοποιεί το λίπασμα στο έδαφος, δεν πασπαλίζει όλο το λουλούδι με αυτό. 

 Θυμάμαι τον πατέρα μου όταν πριν από χρόνια καλλιεργούσε ένα μικρό μποστάνι. Ανακάτευε χώμα με κοπριά- ούτε λίγη ούτε πολλή και απαραιτήτως χωνεμένη - γιατί αλλιώς μπορεί να κάψει τα φυτά. Και τότε ούτε ντομάτες και μελιτζάνες, ούτε φωτογραφία.

Pema Chondron,The places that scare you

Francis Bacon

Yukio Mishima

Nan GoldinBallad of sexual dependency iFocus.gr


Nan Goldin,Ballad of sexual dependency

Το τραύμα όχι σαν λίπασμα αλλά σαν έργο. Εδώ η φωτογράφος δεν προσπάθησε καμία μεταμόρφωση της τραυματικής εμπειρίας. Εικόνα χρήσιμη για ιατροδικαστική αναφορά.

Salgado Sebastiao iFocus.gr

Sebastião Salgado

Υπάρχουν ανθρώπινα δράματα τόσο συντριπτικά που απλά δεν μπορούν να είναι θέματα ενός καλλιτέχνη, ειδικά φωτογράφου που παλεύει με τον ρεαλισμό της φωτογραφικής αποτύπωσης. Η εικαστική προσέγγιση δεν αρκεί για την μεταμόρφωση. Μακάρι τέτοιες εικόνες να βοηθούν τουλάχιστον στην αντιμετώπιση της τραγωδίας που απεικονίζουν.

August Sander iFocus.gr

August Sander, Πολιτικός κρατούμενος


Θα μπορούσαμε να μην γνωρίζουμε το δράμα του προσώπου και πάλι να θυμόμαστε για πάντα αυτό το βλέμμα. Η γνώση της ιστορίας του βάζει ανάμεσα σε μας και την φωτογραφία ερμηνευτικά φίλτρα που το έργο τέχνης δεν χρειάζεται. Ο Sander όμως ενώ αναγνωρίζει το τραγικό μας προσφέρει την φωτογραφία ενός ανθρώπου και όχι των τραυμάτων του.

Πρόσφατα Άρθρα

News (02 Δεκ 2022)

Το Photopolis Agrinio Photo Festival, μπαίνοντας στον 5ο χρόνο συνεχούς λειτουργίας, προκηρύσσει δύο φωτογραφικούς διαγωνισμούς.  1ος διαγωνισμός: "Photopholios:23" Οι ενδιαφερόμενοι...

News (02 Δεκ 2022)

Το εργαστήριο «Χριστουγεννιάτικες ιστορίες μας μπροστά στον φακό», επανέρχεται στη δια ζώσης μορφή του!  Θα γίνει στην Αθήνα την Κυριακή 18 Δεκεμβρίου 2022 (ώρες 10:30-18:00) Συνδυάζει τον...

Exodus (29 Νοε 2022)

Στον τόπο όπου έφθασε ο μεγαλύτερος αριθμός Μικρασιατών προσφύγων στη Θεσσαλία και την Κεντρική Ελλάδα, στον Βόλο, ανοίγει σε λίγες μέρες τις πύλες της η μεγάλη περιοδική έκθεση με τίτλο Από την...

Exodus (28 Νοε 2022)

Η εκθεση «Αντι λήψεις», της Γιώτας Εφραιμίδου  παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στο Κερατσίνι, , με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών, στο Πολιτιστικό Κέντρο...

Exodus (28 Νοε 2022)

Με τον τίτλο ΚΗΠΟΙ ΜΥΣΤΙΚΟΙ παρουσιάζεται η ατομική έκθεση της Φωτεινής Στεφανίδη από την Τρίτη 29 Νοεμβρίου 2022 στον πολιτιστικό χώρο MACART. Η ενότητα των έργων αφορά ένα μεγάλο μέρος...

Exodus (23 Νοε 2022)

Η σχέση της Έλλης Παπαδημητρίου με τη φωτογραφία ξεπηδάει από τον έρωτα για την ζωγραφική. Ως στέλεχος της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) και συνεργάτης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών,...

Exodus (22 Νοε 2022)

Την Πέμπτη 24 Νοεμβρίου, εγκαινιάζεται η έκθεση του Κωνσταντίνου Πίττα “Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης” στη γκαλερί Jakubska, στην Πράγα.   Πρόκειται για στιγμιότυπα που...

Book Reviews (22 Νοε 2022)

Η Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία Ηρακλείου διοργανώνει εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του Αμερικανού συγγραφέα Bayard Taylor:  Ταξίδια 1857-1858, Ελλάδα Ρωσία και...

Exodus (22 Νοε 2022)

Ένα σύνθετο θεωρητικό και εικαστικό εγχείρημα με γενικό θέμα την «Πολυκατοικία» ως ισχυρό κοινωνικό, αισθητικό και συναισθηματικό σύμβολο στην αστική ζωή των τελευταίων 100 χρόνων. Η...

Exodus (21 Νοε 2022)

Η φωτογραφική έκθεση, των μελών του Κέντρου Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης υπό τον τίτλο "ΡΟΔΟΠΗ" «ταξιδεύει» στην Καβάλα. Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης, λειτουργώντας ως πυρήνας...

Book Reviews (16 Νοε 2022)

Αθήνα – L'Aquila. Μια συζήτηση για το βίωμα δύο πόλεων, μέσα από την περιπατητική εμπειρία, το βλέμμα στραμμένο στο αίσθημα της οικειότητας και της ξεθωριασμένης παιδικής μας...

Book Reviews (15 Νοε 2022)

Το Σάββατο 19 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του φωτογραφικού βιβλίου "Kuebiko" του Ευάγγελου Δασκαλάκη, που αναπτύχθηκε και εκδόθηκε σε συνεργασία με το Zoetrope Athens. Το Kuebiko του...