Με αφορμή την έκθεση φωτογραφίας του Χρήστου Μαλτέζου, που ξεκινά το ταξίδι της σήμερα 18 Νοεμβρίου έως και τις 27 του ίδιου μήνα στον τεχνοχώρο Φάμπρικα, ο φωτογράφος μας μιλά για τη φωτογραφική του πορεία, για τους στόχους του και τα μελλοντικά του σχέδια.
Μια φωτογραφική εκθεση χωρίς τίτλο. Προκαλεί ένα ενδιαφέρον αυτό από μόνο του είναι μια μελετημένη κίνηση ή απλά δε σου αρέσουν οι τίτλοι στις φωτογραφίες έστω στις εκθέσεις σου;
Ο μόνος τίτλος που θα μπορούσα να δώσω στις εκθέσεις μου είναι Χρήστος Μαλτέζος - Φωτογραφία. Γιατί πιστεύω γενικότερα στη μοναδικότητα της εικόνας που έχει την δική της δύναμη και αυτονομία η οποία δεν είναι κομμάτι μιας ενότητας εικόνων. Οι εικόνες στις εκθέσεις μου εκφράζουν τον τρόπο που αντιμετωπίζω την φωτογραφία, την αντίληψη μου ως άτομο και των τρόπο που δημιουργώ. ʼλλωστε δεν πιστεύω στην θεματολογία αλλά στην δύναμη του μέσου, και της μοναδικής στιγμής μέσα στον άνθρωπο, που μπορεί να μεταμορφώσει την πραγματικότητα και να αποδοθούν εικόνες με βάθος. Ένας δημιουργός εκφράζει πολλά πράγματα με το έργο του, που δεν μπορούν να ενταχθούν σε τίτλους ή να περιγραφούν με λέξεις. Επομένως δεν θα μπορούσα να σκεφτώ κάποιο τίτλο που να έχει νόημα, παρά μονάχα Φωτογραφία που δημιουργήθηκε από εμένα.
Ας γυρίσουμε μαζί πίσω στο χρόνο ποια ήταν η αφορμή για να ξεκινήσεις το φωτογραφικό σου ταξίδι;
Το 1991 ψάχνοντας για κάποια σχολή κινηματογράφου, που πίστευα ότι με ενδιαφέρει εκείνη την εποχή, κατέληξα σε σχολή φωτογραφίας νομίζοντας ότι είναι κάτι παρεμφερές.Τριετής η οποία ήταν οργανωμένη και με έμφαση στη δημιουργικότητα. Φυσικά πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι η φωτογραφία είναι μια άλλη μορφή τέχνης, με τις ιδιαιτερότητες της, και προσπάθησα να την κατανοήσω. Αυτά τα χρόνια έχουν σημασία για μένα γιατί άρχισα να διαμορφώνω γενικότερα την σκέψη μου, την στάση μου ως άτομο και απέναντι στον κόσμο.
Η φωτογραφία που παράγεις ανήκει στην καλλιτεχνική φωτογραφία. Πόσο πιο δύσκολος και μοναχικός, θεωρείς, είναι αυτός ο δρόμος;
Σίγουρα οι τέχνες και η δημιουργία δεν είναι κάτι απλό και χρειάζεται πολύ δουλειά με τον εαυτό μας. Καταλαβαίνεις ότι είναι τρόπος ύπαρξης και στάση ζωής. Χρειάζεται να αποβάλεις τις μικρότητες, να καλλιεργηθείς ως άτομο, να βρεις τον άνθρωπο μέσα σου. Να βρεις το αληθινό νόημα του κόσμου,της ύπαρξης, και να διαρρήξεις όλες τις ατομικές και κοινωνικές συμβάσεις, διαμορφώνοντας μια δική σου αντίληψη των πραγμάτων. Αυτό σημαίνει ότι έτοιμες λύσεις δεν υπάρχουν, και πρέπει εσύ να βρεις το νόημα που έχουν οι πράξεις, της ύπαρξής σου και του κόσμου. Όταν καταλάβεις την μοναδικότητα της ύπαρξης του κάθε ατόμου και της σκέψης του, τότε δέχεσαι ότι ο καθένας πορεύεται μόνος του στη ζωή.
Θεωρείς πως στη χώρα μας το κοινό είναι έτοιμο να αντιληφθεί να κατανοήσει το έργο ενός φωτογράφου σαν κι εσένα;
Ναι το πιστεύω. ʼλλωστε το έχω δει σε όλες τις εκθέσεις μου. Η τέχνη είναι ειλικρινής και απευθύνεται στον άνθρωπο. ʼνθρωποι με αληθινά αισθήματα μπορούν να την προσεγγίσουν. Είναι αυτοί που έχουν ανοικτό τρόπο σκέψης και μπορούν να δεχτούν αυτό που βλέπουν και τους συγκινεί.
Η φωτογραφία είναι ένα όχημα ώστε να επικοινωνήσουμε αυτά που μας απασχολούν με τον κόσμο, θέλεις να μας πεις τι προσδοκά ένας φωτογράφος που εκθέτει τη δουλειά του σε κοινή θέα;
Η φωτογραφία και η τέχνη γενικότερα είναι επικοινωνία μεταξύ αισθήσεων, και στοχεύει στο να καλλιεργήσει τον άνθρωπο, ώστε να συνειδητοποιήσει αλήθειες της ύπαρξης του. Το έργο των δημιουργών είναι μια προσφορά στην ανθρωπότητα, επομένως κανείς δεν δημιουργεί για τoν εαυτό του. Ο προορισμός των έργων είναι η έκθεση σε κοινή θέα.
Παρατηρώ πως δεν αναρτάς φωτογραφίες δικές σου στα σόσιαλ μίντια απεναντίας αναρτάς μεγάλων φωτογράφων και κάποιες ανακοινώσεις που αφορούν στις εκθέσεις σου. Θεωρείς πως η υπερέκθεση και δη στα μίντια είναι κάποια μορφή ματαιοδοξίας ή έστω αγωνίας;
Στην ουσία ο κάθε φωτογράφος μπορεί να προσεγγίσει ένα πολύ μικρό κοινό με τις εκθέσεις. Το διαδίκτυο είναι άλλος ένας τρόπος έκθεσης με πολλές δυνατότητες. Μπορούμε να προβάλλουμε το έργο μας και να το δει κάποιος στην άλλη πλευρά του πλανήτη, που με κανένα άλλο τρόπο δεν θα μπορούσαμε. Έτσι έχω τα δικά μου sites που αναρτώ φωτογραφίες μου και άλλα αξιόπιστα που κατά καιρούς μού έχουν κάνει αφιερώματα. Δεν με ενοχλεί η υπερέκθεση αλλά η παρερμηνεία και η λάθος αντιμετώπιση.
Θα ήθελες να μας αναφέρεις κάποιους φωτογράφους που εκτιμάς και θεωρείς πως έχουν επηρεάσει τη ματιά σου;
Σίγουρα υπάρχουν οι μεγάλοι δάσκαλοι που το έργο τους είναι σημαντικό για την φωτογραφία ως μορφή τέχνης, και επηρεάζεται στο ξεκίνημα κάποιος που ασχολείται με τη φωτογραφία. Βέβαια το ζητούμενο είναι να φιλτράρει ο φωτογράφος τις επιρροές και να διαμορφώσει το δικό του τρόπο αντίληψης και δημιουργίας. Να χαράξει το δικό του δρόμο και να βρει το δικό του τρόπο έκφρασης, δημιουργώντας το δικό του έργο. Ξεπερνώντας ότι τον στοιχειώνει και ότι έχει δημιουργηθεί. Αλλιώς θα μείνει μια ζωή, οπαδός, θαυμάζοντας αυτό που θα ήθελε ο ίδιος να δημιουργήσει.
Πέρα από την έκθεση σου διοργανώνεις και κάποια σεμινάρια από τον Ιανουάριο του νέου έτους θα ήθελες να αναφερθείς πάνω σε αυτά;
Το σεμινάριο είναι ευ΄ όλης τις ύλης της φωτογραφίας. Είναι η εργαλειοθήκη που κουβαλάει ο καθένας στο μυαλό του που ασχολείται με την φωτογραφία. Είναι πλήρες σε τεχνικές γνώσεις λήψης και επεξεργασίας έτσι όπως πρακτικά εφαρμόζονται. Ενσωματώνει φωτογράφηση με κέντρο την οπτική αντίληψη, γιατί καμία γνώση δεν είναι χρήσιμη όταν δεν εφαρμόζεται στην πράξη. Περιλαμβάνει ανάλυση εικόνας της φωτογραφικής δουλειάς των συμμετεχόντων. Και γενικότερα δίνεται βάρος στον τρόπο που χτίζεται η εικόνα με ερμηνεία του έργου σπουδαίων φωτογράφων. Η ύλη του σεμιναρίου είναι διαμορφωμένη να προσφέρει γνώση και φωτογραφική εμπειρία, ώστε οι συμμετέχοντες μετά το τέλος να μπορούν να συνεχίσουν μόνοι τους, και να λύσουν όποια προβλήματα τους προκύπτουν φωτογραφίζοντας.
Ποια είναι η κύρια αιτία που σε οδηγεί στο ασπρόμαυρο δεν μπορεί μια έγχρωμη φωτογραφία να έχει την ίδια ένταση ή ακόμα και πολλαπλές αναγνώσεις όπως μια ασπρόμαυρη;
Επιλέγω το ασπρόμαυρο για την αφαίρεση της εικόνας που δημιουργείται, σε σχέση με την πραγματική σκηνή. Και για την ένταση της φόρμας μεταξύ φωτός και σκιάς. Σίγουρα ο κάθε φωτογράφος βρίσκει φόρμες που μορφοποιούν την δική του έκφραση, και καταλήγει στο υλικό που τον ενδιαφέρει. Για μένα η αφαίρεση του χρώματος σημαίνει μεταμόρφωση του εξωτερικού κόσμου, ώστε η εικόνα που δημιουργείται να έχει το δικό της λόγο ύπαρξης. Ασ&ph