Η φωτογράφος Ελένη Βουραζέρη μάς ξεναγεί σε ένα Πήλιο αλλιώτικο, όχι απλώς έναν γεωγραφικό τόπο, αλλά μια ιδιαίτερη πατρίδα. Οι εικόνες της δεν καταγράφουν απλώς τοπία, αλλά αφουγκράζονται τη μνήμη, τον χρόνο και τα συναισθήματα που γεννήθηκαν στην παιδική της ηλικία και παραμένουν ζωντανά. Κάθε πέτρα, δέντρο και καλντερίμι μεταμορφώνεται σε σύμβολο, σε γέφυρα ανάμεσα στο τότε και στο τώρα. Ένα προσωπικό ταξίδι επιστροφής, όπου η φωτογραφία γίνεται πράξη μνήμης.
Ελένη, πώς ξεκίνησε η σχέση σου με το Πήλιο; Τι σημαίνει για εσένα αυτός ο τόπος;
Το Πήλιο είναι για μένα κάτι πολύ περισσότερο από ένας τόπος. Είναι μια μήτρα, μια πηγή που με κρατάει πάντα μέσα της. Εκεί βρίσκονται οι ρίζες μου, η παιδική μου ηλικία. Οι αναμνήσεις και τα συναισθήματα που βίωσα εκεί είναι καλά φυλαγμένα στο υποσυνείδητό μου, και αναδύονται μέσα από τη φωτογραφική μηχανή. Γίνονται εικόνες. Εικόνες που συνδιαλέγονται μεταξύ τους, μαζί μου, και με επιστρέφουν στο πραγματικό μου σπίτι.
Τι ρόλο παίζει η φωτογραφία σ’ αυτή την εσωτερική επιστροφή;
Η φωτογραφία είναι ο τρόπος μου να ξαναζώ εκείνες τις στιγμές. Μέσα από τον φακό, το Πήλιο δεν είναι απλώς σκηνικό. Είναι ένα βίωμα. Καθώς φωτογραφίζω, νιώθω πως οι εικόνες ξεπηδούν από μέσα μου – είναι μνήμες που παίρνουν μορφή.
Υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία του τοπίου που έχουν για σένα ιδιαίτερη σημασία;
Ναι, πολλά. Το καλντερίμι, για παράδειγμα, είναι σαν ένα ποτάμι από πέτρα, κι εγώ ρέω μαζί του κάθε φορά που το περπατώ. Ο κορμός της ελιάς κουβαλά τη συλλογική μνήμη του τόπου και μου μεταδίδει ενέργεια και γνώση. Τα αγριολούλουδα του δάσους με γυρίζουν πίσω στις Πρωτομαγιές της παιδικής μου ηλικίας, όταν έπλεκα στεφάνια στο μοναστήρι του Αγίου Αθανασίου, στο χωριό μου, τον Λαύκο.
Υπάρχουν συμβολισμοί σε αυτά που περιγράφεις. Είναι το Πήλιο για σένα ένα είδος εσωτερικού τοπίου;
Ακριβώς. Τα γυμνά κλαδιά των δέντρων τον χειμώνα είναι σαν ικέτες που απευθύνονται στον δημιουργό. Τα πέτρινα σπίτια συμβολίζουν την αντοχή του χρόνου μέσα μου. Η κρήνη που στάζει αιώνες, είναι οι ψίθυροι των ανθρώπων που γνώρισα και μοιράστηκα μαζί τους τα καλοκαίρια της ζωής μου. Όλα αυτά δεν είναι απλώς εικόνες – είναι το εσωτερικό μου τοπίο, η προσωπική μου γεωγραφία.
Πώς επιλέγεις τα θέματα που φωτογραφίζεις στο Πήλιο; Είναι μια αυθόρμητη διαδικασία ή ακολουθείς κάποιο εσωτερικό "κάλεσμα";
Δεν θα έλεγα ότι η επιλογή των θεμάτων μου βασίζεται σε μια αυθόρμητη διαδικασία. Αυτό που διαδραματίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη φωτογραφία μου είναι ένα εσωτερικό μονοπάτι, σημαδεμένο από τόπους γεμάτους αναμνήσεις, συναισθήματα και στιγμές που κραυγάζουν να ξεσηκωθούν από τη μνήμη κι εγώ το ακολουθώ προσηλωμένη σ ένα μοναδικό σκοπό. Όταν βρίσκομαι πίσω από το φακό σε όλους εκείνους τους τόπους που ''καταγράφει'' βλέπω να προβάλλεται η Ελένη κι εκείνη τη στιγμή νιώθω σα να μου μιλάει και να μου λέει ότι επιτέλεσα τον σκοπό μου.
Πιστεύεις πως η μνήμη αλλοιώνει ή εξυψώνει την πραγματικότητα; Πώς διαχειρίζεσαι αυτό το λεπτό όριο ανάμεσα στη νοσταλγία και την αλήθεια, μέσα από τη φωτογραφία σου;
Η μνήμη δεν αλλοιώνει ούτε εξυψώνει την πραγματικότητα, η μνήμη αναδύεται μέσα απ την πραγματικότητα, μ’ έναν δικό της ιεροτελεστικό τρόπο, αναδημιουργώντας την πραγματικότητα από την οποία αναδύθηκε. Εγώ απλά κατευθύνω με τον φακό μου τη μνήμη, για να προσλάβει όλα εκείνα που χρειάζονται ώστε να ολοκληρώσει την αναδημιουργία της πραγματικότητας.Και σύμβολα για το Πήλιο, μύθος, σοφία, φύση, περιπέτεια, κρατώ το σοφία.
Και σήμερα, πώς συνεχίζεται αυτή η σχέση με το Πήλιο;
Μέσα από τις φωτογραφίες μου επιστρέφω εκεί, ξανά και ξανά. Δεν είναι επιστροφή σε έναν γεωγραφικό τόπο, αλλά σε μια μνήμη. Το Πήλιο είναι μέσα μου και με συνοδεύει παντού.
Το δικό μου Πήλιο δεν είναι τόπος, είναι μνήμη και μήτρα που με κρατά για πάντα μέσα της.
Εκεί επιστρέφω πάντα μέσα από τις φωτογραφίες μου.
https://www.ifocus.gr/magazine/fotografika-portfolios-synenteykseis/4665-pilio-eikones-mias-allis-patridas#sigProId3515bcdeec