Όλα άρχισαν με έναν αιφνίδιο τρόπο, όπως ακριβώς συμβαίνει στα παραμύθια. Αγαπώ τα παραμύθια, επειδή μοιάζουν με τις προσωπικές μου αλήθειες. Σχεδόν όλα έχουν αίσιο τέλος. Αποδέχονται το κακό ως μια προσωρινή κατάσταση που θα οδηγηθεί με σοφία και προσπάθεια στην ευχάριστη κατάληξη. Όπως όλοι γνωρίζουμε ο κακός λύκος έφαγε την γιαγιά, η κοκκινοσκουφίτσα όμως δραπέτευσε. Οι δυο αντιφατικές πλευρές σκηνοθετούν το παραμύθι, το ολοκληρώνουν, οδηγώντας το φινάλε σε διέξοδο. Η αιώνια σύγκρουση των δύο πόλων. Τα παραμύθια σίγουρα δεν είναι τόσο αθώα, κρύβουν μια ενήλικη ψυχή, την μεταφορά δηλαδή ενός ενήλικα κόσμου που με συμβολική γλώσσα, διηγούνται μια ιστορία αποδίδοντας σε εκείνη παιδική ταυτότητα. 

 Όλες οι εμπνεύσεις δημιουργούνται σχεδόν ακαριαία και αυτός είναι ο λόγος που σε εκπλήσσουν. Όμως οι ζυμώσεις, συνειδητά ή μη, έχουν προηγηθεί και μάλιστα για μεγάλη χρονική διάρκεια.

 Έτσι λοιπόν, όταν ξεκίνησε η πανδημία με αφετηρία την μακρινή πόλη Ουχάν της Κίνας, ως τότε, απλά εκπροσωπούσε μέρος του δημοσιογραφικού ρεπερτορίου μιας ακόμα απομακρυσμένης είδησης από την άλλη μεριά του πλανήτη. Δεν μπορούσα να φανταστώ την ραγδαία εξέλιξη της νόσου Covid-19 παγκοσμίως και τις συνέπειες που θα επέφερε μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. 

 Στις αρχές του φθινοπώρου του 2020, γεννήθηκε η ιδέα για το φωτογραφικό Project “The Mask 19”. Αφορμή υπήρξε η ανακοίνωση για την υποχρεωτική χρήση της μάσκας στα σχολεία. Σε μια ιδιαίτερη εποχή που εν μέσω της πανδημίας η ανθρωπότητα γράφει ιστορία, το μόνο σίγουρο είναι ότι η προάσπιση της υγείας έρχεται σε αντιπαράθεση με την προσωπική μας ελευθερία όπως τουλάχιστον μέχρι σήμερα αυτονόητα είχε καταγραφεί στην ανθρώπινη αντίληψη. Μετά την ανακοίνωση, ξημέρωσε κυριολεκτικά η ανησυχία. Άρχισα να αναρωτιέμαι για την επιρροή και τις επιπτώσεις που θα υπήρχαν στην ψυχοσύνθεση ενός ανήλικου και την αλληλεπίδραση που θα είχε στις διαπροσωπικές του σχέσεις.

 Αρχικά το φωτογραφικό Project “The Mask 19”, επιχειρεί να εκθέσει την δυναμική της πανδημίας στην παιδική και εφηβική ψυχολογία με  την χρήση της μάσκας σε ολόκληρο τον πλανήτη. Αποτελείται λοιπόν, από μια σειρά πορτρέτων-συνθέσεων  όπου συμμετέχουν παιδιά και έφηβοι ηλικίας από 6 έως και 13 ετών. Ο γνώμονας για την επιλογή των φωτογραφιζομένων ήταν το στοιχείο της διαφορετικότητας. Είχε ιδιαίτερο  ενδιαφέρον να τονίσω πως ο Covid-19 δεν εμπεριέχει διακρίσεις. Οι φωτογραφιζόμενοι μπορεί να έχουν διαφορετικά εξωτερικά χαρακτηριστικά, φύλο, ηλικία, γενετικό υπόβαθρο, καταγωγή, εθνικότητα,  όμως κοινός τόπος συνάντησης είναι η «ψυχή» που αντιμετωπίζει τη νέα παγκόσμια συνθήκη του «κορωναΐου». Το ύφος των πορτρέτων αποδίδεται μέσα στο κάδρο με έναν συμβολικό και σουρεαλιστικό χαρακτήρα, θέλοντας να τονίσει τον δρόμο διαφυγής από τον εγκλωβισμό. Ακριβώς ότι συμβαίνει στα παραμύθια. Σε μια λοιπόν μινιμαλιστική προσέγγιση εκφέρεται η απόκοσμη πτυχή της πανδημίας με την συνύπαρξη όμως της διαφυγής. Η έξοδος κινδύνου βρίσκει υπόσταση στην διατήρηση  της παιδικής μας ταυτότητας, φαντασίας, της επαφής με την φύση, στην ύπαρξη ονείρων, στην ατέρμονη αναζήτηση, στην ελπίδα, σε όσα ομορφαίνουν την ψυχή. Η συνύπαρξη αυτών είναι  ο φίλος που θα καθίσει στην απέναντι πλευρά της τραμπάλας.

 Η αισιόδοξη εκδοχή είναι η ίδια μας η ψυχή. Η ένωση του παζλ συμβαίνει στο κέντρο της, αποτρέποντας την ακατάσχετη ορμή των συνεπειών της νόσου. Όταν η ψυχή βομβαρδίζεται από «πρέπει», το «συναίσθημα» αντιδρά με «τέχνη».

 Σε εκείνο που πραγματικά ήθελα να δώσω έμφαση, (κάτι που με ενδιαφέρει ανέκαθεν), είναι «το δίπολο» που αναπτύσσεται καθ’ όλη την διάρκεια των lockdown και της γενικότερης πρόληψης. Σχεδόν συγκρούονται καθημερινά οι εξωτερικές συνθήκες που επιβάλλουν την χρήση της μάσκας και εννοείται πως είναι μια συνειδητοποιημένη  πλέον πράξη προστασίας προς τον εαυτό και τον συνάνθρωπο αλλά από την άλλη ο περιορισμός της έκφρασης και του οξυγόνου, στερούν την ελευθερία της αναπνοής και της ίδιας της ύπαρξης. 

 Με την μάσκα αποδυναμώνεται η ολότητα των εκφραστικών μέσων ενός προσώπου. Εκείνο που παραμένει σταθερά ορατό, είναι τα μάτια. Στα πορτρέτα του φωτογραφικού project “The Mask 19” όπου χάνονται βασικά στοιχεία της έκφρασης, έρχεται να τα συμπληρώσει η δυναμική των βλεμμάτων. Έτσι μέσα από τα μάτια τους, δανείστηκα αθωότητα και πραγματικότητα, ανακαλύπτοντας ό,τι κοιτούν το σήμερα με αύριο. Μόνο εκείνα δεν φορούν μάσκα, αυθόρμητα περικλείουν την πραγματικότητά τους. Κατά την διάρκεια των φωτογραφίσεων, όλο και εντονότερα συνειδητοποιούσα, πως αυτό που τελικά δημιουργούσα ήταν η προσομοίωση της ενήλικης αγωνίας, φόβου, ανασφάλειας, (απέναντι στην πανδημική συνθήκη), στα παιδικά κομμάτια μιας αθώας έκφρασης. 

 Είναι πολύ σημαντικό να μοιραστώ, ότι το Project “The Mask 19” δεν έχει ολοκληρωθεί καθώς διεκόπει λόγω του δεύτερου lockdown που έγινε στην χώρα μας από τις 7 Νοεμβρίου του 2020 και ισχύει μέχρι σήμερα. Η «εκ βαθέων» επιθυμία για επικοινωνία, με ώθησε να βγάλω το α’ μέρος του “The Mask 19” από τον άχρονο τόπο ενός σκληρού δίσκου και να σας το παρουσιάσω βαθιά συγκινημένη.

 Ζήτησα από τα παιδιά-εφήβους να μοιραστούν για τον εμπλουτισμό της ιδέας, τις αυθόρμητες σκέψεις  που έχουν σε σχέση με την μάσκα. Σας τις παραθέτω όπως ακριβώς ειπώθηκαν.

Τώρα με την πανδημία η μάσκα είναι απαραίτητη αλλά πολλές φορές μας κάνει να νιώθουμε περιορισμένοι. Σαν χορεύτρια, έχω μάθει να εκφράζω τα συναισθήματα μου λίγο πιο έντονα από το κανονικό. Φορώντας όμως μια μάσκα «παντού και πάντα», νιώθω σαν κάποιος να με κρατάει εγκλωβισμένη.

Θέλω να περάσει ο κορωναΐος, να μην φοράμε μάσκες και να πάμε διακοπές και βόλτες ξανά.

Εμένα η μάσκα μου αρέσει.

Tρίτο lockdown, 150η ημέρα, νομίζω… Σήμερα το πρωί κατάφερα να καλύψω το 80% των βίντεο στο youtube. Η κατάσταση με τις μάσκες έχει φτάσει στο απροχώρητο. Τώρα μας είπαν να φοράμε δύο μάσκες. Κάθε φορά απορώ για το τι θα κάνουν μετά…Και πάντα με εκπλήσσουν… 

Αν και ξέρω ότι η χρήση της μάσκας είναι αναγκαία, νιώθω φυλακισμένη και πολλές φορές φαίνομαι ανέκφραστη

Με την μάσκα σκάω. 

Δεν μου αρέσει η μάσκα, με εμποδίζουν τα λαστιχάκια. Δεν αναπνέω καλά.

 Οι φωτογραφίσεις πραγματοποιήθηκαν με την στήριξη και παρουσία των γονέων, στους οποίους θέλω να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου επειδή κυρίως εμπιστεύτηκαν εμένα προσωπικά καθώς και τις προθέσεις της ιδέας μου. Επίσης, τα παιδιά-έφηβους που πήραν μέρος με εντυπωσιακή θα τολμούσα να πω «προσήλωση». Ακόμα, θα ήθελα να διευκρινίσω ότι σε όλη την διάρκεια της φωτογράφισης, υπήρξε απόλυτος σεβασμός, στον τρόπο με τον οποίο κάθε παιδί ήθελε να συμμετάσχει. Τέλος, όλη η διαδικασία έχει πραγματοποιηθεί με την απόλυτη εχεμύθεια και σεβασμό που απαιτείται όσον αφορά την μη δημοσιοποίηση προσωπικών στοιχείων.

Λίγα λόγια για την Υπατία Κορνάρου

Η Υπατία Κορνάρου γεννήθηκε στην Αθήνα όπου ζει και φωτογραφίζει, έκτοτε έχει πραγματοποιήσει ατομικές και ομαδικές εκθέσεις. Διδάσκει σε φωτογραφικά σεμινάρια που έχουν διοργανώσει καλλιτεχνικές σχολές ή χώροι δημιουργίας και τέχνης (Σχολή Ορνεράκη, Tabula Rasa, Θέατρο Πυξίδα, Spring People). Αρθρογραφεί και παρουσιάζει φωτογραφικό υλικό στο περιοδικό ”Photonet-Nexusmedia” και για τον φωτογραφικό ιστότοπο www.ifocus.gr. Έχει φωτογραφίσει σε Φεστιβάλ Θεάτρου και χορού (Νέων καλλιτεχνών-Τα 12 Κουπέ, Σύγχρονου χορού-Compartments Dance Project στο «Τρένο στο Ρουφ»). Ασχολείται κυρίως με την φωτογράφιση θεατρικών και χορευτικών παραστάσεων. Επειδή όμως πιστεύει πως κοινός παρανομαστής της έμπνευσης είναι η ύπαρξη του οτιδήποτε, δεν διστάζει να δημιουργήσει κάδρα από Street και Travel Photography.