Το καθολικό lockdown στις 23 Μαρτίου του 2020 ήταν κάτι πρωτόγνωρο, αναπάντεχο που μόνο σε σενάριο επιστημονικής φαντασίας θα μπορούσαμε να το δεχθούμε αδιαμαρτύρητα, ήταν και εξακολουθεί να είναι ένα σοβαρό ταρακούνημα ολόκληρου του πλανήτη. Πού και πώς σε βρίσκει αυτή η νέα συνθήκη; 

- Νομίζω πως και, εκτός της ταινίας επιστημονικής φαντασίας, το δεχτήκαμε αδιαμαρτύρητα.  Ο ψυχολογικός παράγοντας που δημιουργήθηκε, έχει πολλά απόνερα ακόμη, δημιουργώντας ανασφάλεια, οικονομική εγκράτεια και μια σχετική στασιμότητα. Ακόμη, νομίζω, δεν έχουμε νιώσει τον πόνο από το «χαστούκι» που δεχθήκαμε, κυρίως οικονομικά μιλώ, αλλά και ψυχολογικά. Δεν αποτελώ εξαίρεση.

Πώς αντιμετώπισες τον εγκλεισμό, ήταν η φωτογραφία το μέσο το οποίο χρησιμοποίησες για να αποφορτιστείς από την πίεση; 

- Η φωτογραφία είναι πάντα μια πόρτα, είτε εξόδου από μια δυσάρεστη κατάσταση, είτε εισόδου σε κάτι νέο, δημιουργικά και αυτο-ψυχαναλυτικά.Έζησα τον εγκλεισμό στωικά, μέρα με τη μέρα, χωρίς πολλές σκέψεις πέρα από το σήμερα – αύριο. Δεν μπορούσα άλλωστε. 

Μαγείρεψα πολύ.  

Πώς γεννήθηκε η ιδέα των αυτοπορτρέτων; Αυτό,που εισπράττω, τουλάχιστον εγώ, όταν τις παρατηρώ είναι πως το διασκέδασες, πως το καταχάρηκες. Ισχύει ; 

-Αναλογικά, στα, περίπου 9 χρόνια που ασχολούμαι με τα κοινωνικά δίκτυα, σε πολύ λίγες εικόνες αποτυπώνομαι, κυρίως σε φωτογραφίες προφίλ ή/και ταξιδιωτικές αναμνήσεις. Να πρωταγωνιστήσω εγώ σε μια φωτογραφική σειρά, δεν ήταν ποτέ στη σκέψη μου. Μάλλον μετέφρασα την όλη συνθήκη ως μια λίγο λούμπεν κατάσταση, δυστοπική, ακατανόητη, στις αρχές της Άνοιξης, την εποχή όπου όλα ξεκινούν, μεγαλώνει η μέρα, αρχίζουμε δειλά να προγραμματίζουμε το καλοκαίρι ( και επαγγελματικά ), ερωτευόμαστε και ξαφνικά…

Δεν έχω, γενικά, θέμα αυτοσαρκασμού και αυτορκιτικής ( όχι πετυχημένα πάντα ), αλλά μάλλον το είδα ως “δεν έχω να χάσω τίποτα, δεν έχω να κερδίσω κάτι, ας μοιραστώ με τους φίλους την μοναχικότητα, τις ανασφάλειες, τη ρουτίνα, την υπερβολική παρέα που αναγκαστήκαμε όλοι να κάνουμε με τον εαυτό μας. Οπότε δεν είχα και κάποιο λόγο υποκρισίας, εντυπωσιασμού ή και άγρας “likes”. Βασικά, δεν πολυνιαζόμουν στην αρχή. Ναι, είχε πολλή πλάκα.

Το φθινόπωρο σχεδιάζεις, αν δεν κάνω λάθος, την πρώτη σου ατομική έκθεση με θέμα τα αυτοπορτρέτα. Κανείς θα περίμενε, βλέποντας τη μέχρι τώρα πορεία σου, η πρώτη σου ατομική να είχε θέμα τις σπουδαίες προσωπικότητες που έχεις φωτογραφίσει κατα καιρούς. Εσύ όμως επιλέγεις να εκτεθείς και ως φωτογράφος αλλά και ως φωτογραφιζόμενος. Γιατί ; Τι μήνυμα θες να περάσεις στον κόσμο μέσω των αυτοπορτέτων σου; 

- Στα μισά, περίπου των καθημερινών αναρτήσεων στα κοινωνικά δίκτυα αυτού του αλλόκοτου ημερολόγιου καραντίνας, δέχτηκα επίσημη πρόσκληση από τον Γιώργο Καρτάλο και τη γκαλερί του «αγκάθι κartάλος» ( www.agathi.gr ) να εκτεθεί όλη η σειρά σε κανονικές εκτυπώσεις στα τέλη Οκτωβρίου 2020. Η πρόσκληση έγινε “on air” ως σχόλιο σε μια από τις αναρτήσεις μου, κάτι που με εξέπληξε και με αιφνιδίασε. Βασικά, με τρομοκράτησε κάπως. Δεν έχω εκθέσει ποτέ ως τώρα, εκτός από 2-3 συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις τέχνης στο παρελθόν με συγκεκριμένη θεματολογία. Θα είναι αυτή, λοιπόν, η πρώτη μου ατομική έκθεση, γεννημένη σε μια δυστοπία, εκφρασμένη σουρεαλιστικά, καθόλου προετοιμασμένη για επίσημη έκθεση, ειλικρινής και αυθεντική, σαν τα πειράγματα που κάνουμε οι φίλοι ο ένας στον άλλον στις παρέες. Άρα, δεν θέλω να περάσω κάποιο μήνυμα. Μάλλον όμως θα υπενθυμίσω αυτό που ζήσαμε όλοι, ταυτόχρονα, περίπου 4,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη, την ίδια συνθήκη, μέσες – άκρες. 

Ας πάμε μαζί μια βόλτα στο παρελθόν, τότε που ξεκίνησες τα πρώτα σου βήματα στη φωτογραφία. Υπήρξε κάποιο γεγονός, κάποια αφορμή που διάλεξες αυτόν τον δρόμο;

- Από πολύ μικρός, 9 – 10 ετών εννοώ, ήθελα να φεύγω. Να ταξιδεύω. Είτε με το ποδήλατο σε άλλες γειτονιές της Θεσσαλονίκης όπου μεγάλωσα, είτε πιο μακριά. Ήταν, μάλλον, φυσική εξέλιξη να αναζητήσω επαγγελματική κατεύθυνση η οποία θα το επιτρέπει αυτό. Ή και θα το επιβάλλει κιόλας. Η φαντασία ήταν αχαλίνωτη, τα περιοδικά της εποχής έδιναν ιδέες, προκαλούσαν ζήλεια, ήθελα να το ζήσω όλο αυτό. Βοήθησε και ο τρόπος που ταξιδεύαμε τα καλοκαίρια με τους γονείς μου, φορτώνοντας το αυτοκίνητο με ένα τεράστιο αντίσκηνο και όλα τα αξεσουάρ ελεύθερης διαβίωσης και ξεκινούσαμε για όπου μας βγάλει. Αυτή η αίσθηση ελευθερίας εντυπώθηκε βαθειά και δεν με έχει εγκαταλείψει ακόμη.

Κατα τη διάρκεια της κρίσης οι περισσότερες διαφημιστικές και πολλοί μεγάλοι τίτλοι περιοδικών κατεδαφίστηκαν σαν χάρτινοι πύργοι με αποτέλεσμα πολλοί επαγγελματίες που βιοπορίζονταν μέσω των εντύπων να βρεθούν μετέωροι. Εσύ πώς το διαχειρίστηκες όλο αυτό; 

- Νομίζω εφιαλτικά. Ήμουν σε μια ηλικία όπου είχα πάρει φόρα, δημιουργική και παραγωγική και ένιωσα, όπως πολλοί συνάδελφοι όλων των συναφών επαγγελμάτων, να μου τραβούν με φόρα το χαλί κάτω από τα πόδια. Μετά το πρώτο σοκ, άρχισα να συμπληρώνω ένα άγνωστο παζλ, το οποίο δεν ήξερα ούτε τι θα απεικονίσει στο τέλος, ούτε από πόσα κομάτια αποτελείται. Δεν μπορώ να πω ότι ακολούθησα λοιπόν κάποιο σχέδιο. Κινήθηκα ενστικτωδώς. 

Θεωρείς πως ένας επαγγελματίας φωτογράφος πέρα από το να κάνει καλά τη δουλειά του πρέπει να πουλάει και τον εαυτό του σωστά; Στη δική σου την περίπτωση ισχύει και πόσο κόντρα ρόλος είναι; 

- Στην εποχή της ταχύτητας όπου φτάσαμε να ζούμε σε αδιανόητους ρυθμούς χωρίς αντίκρυσμα, το κλειδί, νομίζω, είναι να μπορέσει ο υποψήφιος συνεργάτης – εργοδότης, να έρθει εύκολα σε επαφή με το έργο που παράγεις, την αισθητική και τις προτάσεις που μπορείς να προσφέρεις. Ζω με την ουτοπική σκέψη του συνδυασμού της φωτογραφικής επάρκειας με τη γενικότερη μόρφωση, το καλό γούστο, την κριτική σκέψη, τη φιλομάθεια, την πηγαία ευγένεια, το σεβασμό και το ήθος.

Τον Νοέμβριο ξεκινάς και τα μαθήματα φωτογραφίας στο iFocus. Ο τίτλος που βάφτισες το σεμινάριο σου είναι “Personals”. Θες να μας δώσεις δυο, τρία τιπς από το σεμινάριο; 

- Βασικός στόχος του σεμιναρίου, είναι να διατηρήσουν οι συμμετέχοντες, κατά τη διάρκεια της εξελικτικής τους πορείας μέσα στον κόσμο της φωτογραφίας, την πρωταρχική αγάπη, να ανασύρουν διαρκώς τη φρεσκάδα με την οποία έβαλαν τον εαυτό τους στη φωτογραφική τέχνη. “Personals” στην αγγλική, είναι οι μικρές αγγελίες γνωριμιών που έβρισκε κανείς στις εφημερίδες την εποχή της πρωτοκαθεδρίας των εντύπων. «Παίζω» λίγο με την έναρξη της προσωπικής σχέσης του καθενός με την τέχνη. Παράλληλα θα δουλεύουμε όλοι οι συμμετέχοντες (και εγώ μαζί ) κάθε εβδομάδα σε μια ιδέα, προσπαθώντας να διατηρούμε αυτήν την πρωταρχική αίσθηση, ελεύθεροι από εξωτερικά ερεθίσματα. 

Μέσα στη πληθώρα μαθημάτων, σεμιναρίων, εργαστηρίων, workshops φωτογραφίας ο κόσμος τι θα πρέπει να προσέξει πριν επιλέξει ένα μάθημα και πόσο δύσκολο είναι να πείθεις και να εμπνέεις νέα παιδιά που θέλουν να ασχοληθούν με αυτη τη μορφή τέχνης; 

- Νομίζω η συμμετοχή σε κάποιο σεμινάριο οφείλει να γίνεται μετά από πολύ προσεκτική επιλογή και σκέψη. Πολλές φορές, η επιρροή που δέχεται κάποιος από ένα σεμινάριο, έναν tutor, μια θεματολογία, μπορεί να οδηγήσει σε μια ομογενοποίηση της σκέψης, της αισθητικής και των επιλογών. Τα σεμινάρια θα ήταν καλό να χαρακτηρίζονται από φρεσκάδα, ευελιξία, ανταλλαγή απόψεων. Και επειδή η φωτογραφία είναι λατρεία και αφοσίωση, όπως θα έπρεπε να είναι κάθε ενασχόληση με όποια μορφή τέχνης, τα νέα παιδιά ( κάθε ηλικίας ) που αποφασίζουν να συμμετέχουν σε κάποιο σεμινάριο, δε χρειάζονται πολύ «ψήσιμο».

Ποια πιστεύεις είναι τα στοιχεία ενός καλού δασκάλου; 

- Νομίζω πως χρειάζεται ευχέρεια λόγου, μεταδοτικότητα, χιούμορ, ανταλλαγή απόψεων, συζήτηση, διάθεση να μάθει και ο ίδιος ο «δάσκαλος» κάτι από τα πάρα πολλά που δε γνωρίζει και ο ίδιος.