Φωτογραφία Μαριέλενα Ροσσέτου

Πρωτοσυνάντησα το Γιώργο τον Οκτώβρη του 2015, στο Τed X Chania, με θέμα «Τετραγωνίζοντας τον Κύκλο». Στο εργαστήριο φωτογραφίας που είχε, μας μίλησε για το πώς φωτογραφίζουμε ένα εικαστικό γεγονός αφού πρώτα το δημιουργήσουμε. Μετά από ανάλυση τέτοιων εικαστικών έργων, o Γιώργος, καθοδήγησε το κοινό ώστε να δημιουργήσει ένα ομαδικό αυτοσχέδιο γεγονός, το οποίο θα φωτογραφιζόταν ταυτόχρονα. Ο κόσμος συμμετείχε με ενθουσιασμό και το αποτέλεσμα εξέπληξε όλους. 'Ημουν ανάμεσα σ αυτούς που προτίμησαν να αποτυπώσουν το συμβάν κι έτσι γνωρίστηκα λίγο καλύτερα με τον εμπνευστή του. Αργότερα, τον ξανασυνάντησα στο χώρο του πια, το SOUTH, τη βάση του σαν επαγγελματία και ταυτόχρονα μια εμπνευσμένη φωτογραφική φωλιά που κατά καιρούς φιλοξενεί εκθέσεις, workshops αλλά και όνειρα νέων φωτογράφων τους οποίους ο Γιώργος αναλαμβάνει να μυήσει στο υπέροχο σύμπαν του αντικειμένου. Σήμερα, ζητώ απ το φίλο πια Γιώργο Αναστασάκη να μας μιλήσει για τον εαυτό του και να μας περιγράψει το τι συμβαίνει φωτογραφικά εκεί… στον Νότο.

Ζώντας στην περιφέρεια, Γιώργο, έχεις νιώσει ποτέ απομονωμένος ή οι φωτογραφικές δραστηριότητες εδώ μπορούν και εξισορροπούν αυτή την φαινομενική απόσταση από τα τεκταινόμενα στην πρωτεύουσα; Μήπως όλο αυτό είναι ένας μύθος, τελικά;

-Ενδιαφέρουσα η επιλογή της λέξης μύθος όταν συζητάμε για τη φωτογραφία. Ξεκινάμε λοιπόν με δεδομένο ότι τα πάντα είναι ένας μύθος. Η απομόνωση της επαρχίας από τα τεκταινόμενα της πρωτεύουσας, η απομόνωση της πρωτεύουσας από τα τεκταινόμενα της Ευρώπης, η σημασία των τεκταινομένων της Ευρώπης για την παγκόσμια φωτογραφική παραγωγή ή η σημασία των τεκταινομένων των Χανίων για την Ευρωπαϊκή παραγωγή. Ή ακόμα ακόμα ότι οι μυθολογίες σχετικά με την οικογένεια π.χ. είναι πιο βαρύνουσας σημασίας από τις μυθολογίες σχετικα με τη φωτογραφία. Ο καθένας ενστερνίζεται όποιο μυθολογικό (ή μήπως καλύτερα ιδεολογικό;) σύστημα επιλέγει, αν είναι τυχερός. Το σημαντικό λοιπόν είναι η συνειδητότητα του πλαισίου στο οποίο δρα κάποιος, η προσαρμογή στις συνθήκες και ο προσδιορισμός του σκοπού του. Ουσιαστικά, αυτό που θέλω να πω είναι ότι αν ποτέ ένιωσα απομονωμένος, αυτό είναι αποκλειστικά κάτι που σχετίζεται με παράγοντες προσωπικούς.

Project: RipaAcherontae - It sinks in a characteristical Position

Υπάρχει είδος στη φωτογραφία που σε έχει κερδίσει;

-Πολλά στο πέρασμα του χρόνου. Αν μιλάμε τώρα γι’ αυτήν την περίοδο, θα έλεγα ότι το είδος που με έχει κερδίσει δεν ξέρω πώς το λένε. Ίσως να το ονόμαζα multidisciplinary, από την άποψη του πλήθους των πρακτικών και των προσεγγίσεων που επιστρατεύονται στη σύσταση μιας εργασίας.

Το στιλ είναι, τελικά, δύσκολη υπόθεση να αποκτηθεί απ τον καθένα μας; Πότε απαλλασσόμαστε από επηρεασμούς και εκούσιες (ή και ακούσιες) μιμήσεις άλλων καλλιτεχνών;

-Νομίζω ποτέ, ακόμα και αν μπορέσουμε κάποια στιγμή να ισχυριστούμε ότι έχουμε αποκτήσει προσωπικό στυλ. Αυτό είναι σημαντικό από πολλές απόψεις, όπως για παράδειγμα γιατί σημαίνει ότι είμαστε σε επαφή και διάλογο με άλλους δημιουργούς. Επιρροή, βέβαια, δε σημαίνει κατ’ανάγκη μίμηση, μπορεί να σημαίνει και αντίλογος, απόηχος, εξέλιξη, παρέκκλιση ή ενσωμάτωση και, ακριβώς σε αυτές τις διαδικασίες βρίσκεται η γονιμότητα της παραγωγής έργου. Κάπως έτσι προκύπτουν νέα μηνύματα και σημασίες και εξελίσσεται η ανθρώπινη σκέψη. Διαφορετικά θα είχαμε μία σειρά ιδιοφυών φωτογραφικών παραγωγικών μονάδων, η καθεμία από τις οποίες θα κραύγαζε το παραμύθι της χωρίς ποτέ πραγματικά να επικοινωνούν. Για να επιστρέψω όμως στην αρχή της ερώτησης, ναι, είναι δύσκολη υπόθεση και ακόμη πιο δύσκολο να αποβληθεί.

Εσένα προσωπικά, ποια από τις σύγχρονες τάσεις σε αντιπροσωπεύει περισσότερο και γιατί;

-Είναι δύσκολο να απαντήσω, ίσως γιατί νιώθω ότι είμαστε στο μέσο μίας εξέλιξης και υπάρχει μετατόπιση των ορίων και νέες κατηγοριοποιήσεις. Θα έλεγα η φωτογραφία αφήγησης, εξαιτίας της τάσης μου να πλάθω ιστορίες στο μυαλό μου, ή της πεποιθήσεως ότι με τις φωτογραφίες μου μορφοποιώ το δικό μου κόσμο.

Project: Tartaros

Πώς βιώνεις το ρόλο του δασκάλου; Τι συναισθήματα σου δημιουργεί το γεγονός ότι άνθρωποι σε εμπιστεύονται για να τους δείξεις πράγματα αλλά και να μοιραστούν μαζί σου τις προσπάθειες και τις ανησυχίες τους;

-Θεωρώ τη θέση του δασκάλου πολύ υπεύθυνη, όχι τόσο εξαιτίας της μετάδοσης γνώσης, όσο για το πόσο σημαντικό είναι το feedback στο υλικό που προσκομίζει ο μαθητής. Σε όποια ηλικία και να είναι, ό,τι και να μαθαίνει, χρειάζεται κινητροδότηση. Ακόμη περισσότερο όταν, αυτό που μαθαίνει υπάρχει για να τον ευχαριστεί ή σχετίζεται τόσο στενά με το Εγώ του όσο η φωτογραφία. Παρόλο που ο μαθητής διαλέγει το δάσκαλο που πλησιάζει, ο δάσκαλος πολλές φορές έρχεται αντιμέτωπος με πράγματα που είναι εκτός του πεδίου του και πρέπει να αποφασίσει αν θα προσπαθήσει να παρασύρει το μαθητή εντός αυτού ή αν θα τον παραπέμψει σε κάποιον άλλο πιο κατάλληλο για τις ανάγκες του. Ο καθένας μας πρεσβεύει μία όψη της φωτογραφίας, οι όψεις όμως είναι πολλές και είναι κρίμα κάποιος, και ειδικά ο ενθουσιώδης ερασιτέχνης, να καταπιέζεται.

Πέρα από όλα αυτά, η διαδικασία είναι συγκινητική, γιατί, όπως σε κάθε δραστηριότητα που απαιτεί ειλικρίνεια και αφοσίωση, δημιουργούνται ισχυροί δεσμοί μέσα στην ομάδα και η λειτουργία είναι αμφίδρομη: τους ανοίγεσαι και σου ανοίγονται, τους προσφέρεις και σου προσφέρουν. Τα συναισθήματα τελικά είναι μάλλον πατρικά και κορυφώνονται με τη χαρά τους όταν στο τέλος παρουσιάζουν τις εργασίες τους. Επιπλέον, και μόνο ότι είσαι υπεύθυνος γι’ αυτούς και σε εγρήγορση για να ανταποκριθείς στις προκλήσεις τους είναι παράγοντες που σε κρατάνε και τον ίδιο μέσα στο δημιουργικό παιχνίδι, με αντίκτυπο και στην προσωπική σου δουλειά, αν προλαβαίνεις να κάνεις τέτοια.

Είσαι ο πρώτος που μεταφέρεις κάθε φθινόπωρο στο SOUTH την φωτογραφική ατμόσφαιρα των Συναντήσεων Νέων Φωτογράφων των Κυθήρων. Τι σημαίνουν για σένα τα Κύθηρα σαν θεσμός;

- Τα Κύθηρα είναι ο λόγος που έγινα φωτογράφος. Ως φοιτητής κατέβαινα κάθε χρόνο με φίλους απο το Φωτογραφικό Όμιλο Α.Π.Θ. για να παρακολουθήσουμε τις εργασίες των Συναντήσεων και εκεί ανακαλύψαμε πρωτόγνωρες για μας όψεις της φωτογραφίας. Κάποια χρονιά κατα τη διάρκεια του συνεδρίου ζητήθηκαν εθελοντές για το Μουσείο Φωτογραφίας από τον τότε διευθυντή του, Κωστή Αντωνιάδη, κι έτσι βρέθηκα εθελοντής σε ένα περιβάλλον που διαμόρφωσε καθοριστικά τη σχέση μου με το μέσο. Όταν πια μετά από κάποια χρόνια έχοντας επιστρέψει από την Αγγλία με το μεταπτυχιακό στη φωτογραφία και έχοντας χαθεί για καιρό μέσα στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, οι Φωτογραφικές Συναντήσεις υπήρξαν και πάλι η πύλη για την ένταξή μου στην ελληνική φωτογραφική κοινότητα.

Εξαιρώντας βέβαια το συναισθηματικό επίπεδο, το να συμβάλλω στην κυκλοφορία μιας έκθεσης ενός σοβαρού θεσμού είναι το λιγότερο που μπορώ να κάνω, εφόσον έχω τέτοια δυνατότητα.

Project: Tartaros

Ποια είναι τα άμεσα σχέδιά σου; Υπάρχει κάποιο πρότζεκτ που δουλεύεις αυτή την εποχή;

Στα απολύτως άμεσα σχέδιά μου είναι να ασχοληθώ περισσότερο με την προσωπική μου δουλειά. Επαγγελματική δραστηριότητα και μαθήματα είναι από μόνα τους πολύ απαιτητικά και χρειάζεται πολλή πειθαρχία ώστε να υπάρξει χώρος για έρευνα και εικόνες. Δουλεύω κάτι καινούριο εδώ και ένα χρόνο που με μπερδεύει αρκετά, δεν μπορώ να το προσδιορίσω. Αλλά αυτό το κάνει παράλληλα και γοητευτικό, ενώ μπορεί να αποδειχθεί τελικά και το δυνατό του σημείο. Ξεκινάει μάλλον από το ένστικτο και θα έλεγα ότι συνάδει με μια φράση που τριγυρίζει στο μυαλό μου τελευταία: “Να πηγαίνεις εκεί που τρέμουν τα πόδια σου.”

Με ποιόν μεγάλο φωτογράφο παλιό ή σύγχρονο θα ήθελες να περάσεις ένα 24ωρο φωτογραφίζοντας και συζητώντας;

-Jeff Wall

Το πολύ ενδιαφέρον project σου με αναφορές στην μυθολογία μέσα από την σύγχρονη πραγματικότητα είναι ακόμα σε εξέλιξη;

- Το New Harvest έχει πολύ καιρό να δώσει εικόνα, ο Tartaros έχει κλείσει, στο Ripa Acherontae υπάρχουν όντως κάποιες νέες εικόνες, οι οποίες δεν είναι ακριβώς εξέλιξη, αλλά επανεπίσκεψη.

Project: New Harvest

'Εχεις εργαστεί στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και κάθε φθινόπωρο δραστηριοποιείσαι στις “Φωτογραφικές Συναντήσεις Κυθήρων”. Τι αποκομίζει ένας μοντέρνος φωτογράφος από την θήτευσή του σε τέτοιου είδους θεσμούς; Υπάρχει ο κίνδυνος να περάσεις στην πιο «συντηρητική» παράταξη με το πέρασμα του χρόνου;

-Αυτό σημαίνει ότι ανήκω στους μοντέρνους φωτογράφους; Η συντήρηση είναι πάντα μια πιθανότητα που κάποιες φορές έχει να κάνει με την ηλικία και κάποιες όχι. Ομολογώ ότι δε μου αρέσει ως ιδέα, με ενδιαφέρει η πρωτοπορία, αν και όχι όταν είναι αυτοσκοπός. Σημασία έχει νομίζω να αφουγκράζεσαι τις ανάγκες σου και τις ανάγκες της εποχής και του τόπου που ζεις. Τέτοιες επιλογές έχουν πολιτικό χαρακτήρα με την ευρύτερη έννοια, όπως και το ποιούς θεσμούς προσεγγίζεις, πώς και πότε. Η αποκόμιση είναι πάντα αντίστοιχη αυτών των επιλογών. Αν κάποτε περάσω κάπου για οποιοδήποτε λόγο, ελπίζω να το καταλάβω και να γίνει με αξιοπρέπεια.

Project: Tartaros

Λίγα λόγια για τον Γιώργο Αναστασάκη

Ο Γιώργος Αναστασάκης σπούδασε Αγγλική Γλώσσα και Φιλολογία στο Α.Π.Θ με κατεύθυνση στη λογοτεχνία και τις πολιτισμικές σπουδές δίδοντας έμφαση στην κουλτούρα της εικόνας. Συνέχισε μελετώντας συστηματικά τη φωτογραφική θεωρία και πράξη και το 2008 ολοκλήρωσε το ΜΑ in Photographic Studies του University of Westminster στο Λονδίνο, με υποτροφία του Ιδρυματος Κρατικών Υποτροφιών. Έχει εργαστεί επί σειρά ετών στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης στον τομέα παραγωγής εκθέσεων. Το 2014 πήρε το βραβείο Νέων Ελλήνων Φωτογράφων, των Φωτογραφικών Συναντήσεων Κυθήρων. Το έργο του έχει εκτεθεί σε Ελλάδα και εξωτερικό. Ζει και εργάζεται στα Χανιά.

Project: RipaAcherontae

Project: Tartaros

Project: New Harvest