Η, κατά ορισμένους ιστορικούς της φωτογραφίας, πρώτη γυναίκα φωτογράφος, ήταν πριν και ταυτόχρονα βοτανολόγος. Η πρώτη αυτή γυναίκα φωτογράφος υπήρξε κυανο_φωτογράφος.


Η Anna Children, που αργότερα λόγω του συζύγου έγινε Atkins, ήταν κόρη του χημικού, μεταλλειολόγου και ζωολόγου John George Children. H Άννα ορφάνεψε πρώιμα από μητέρα κι έτσι ανέπτυξε ένα ισχυρό δέσιμο με τον πατέρα της. Έναν άντρα οξυδερκή, που της πρόσφερε μια ασυνήθιστη εντελώς για την εποχή επιστημονική μόρφωση με έμφαση του ενδιαφέροντός της στη βοτανολογία. Ο σύζυγος της Άννας, ο John Pelly Atkins είχε αναπτύξει έναν ιδιαίτερο φιλικό κύκλο που περιλάμβανε τον φωτογραφικό εφευρέτη William Fox Talbot αλλά και τον ακάματο πειραματιστή Sir John Frederick William Herschel. Ο Herschel εξάλλου ήταν κι εκείνος που βάφτισε τη νεογνή μαγική τέχνη «ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ», καταφεύγοντας, όπως κι άλλοι σπουδαίοι της εποχής, στην κομψή λεκτική ακρίβεια και συνθετική φύση της ελληνικής γλώσσας:

ΦΩΣ | ΓΡΑΦΗ

Το 1842 ο Herschel ανακαλύπτει την Κυανοτυπία και ξαναγίνεται φιλέλληνας νονός της τεχνικής (ΚΥΑΝΟ | CYANO). Είχε προηγηθεί βέβαια o Βερολινέζος Diesbach, έχοντας παρατηρήσει την κυανή ένωση του σιδήρου υπό την επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας. O σιδηροκυανούχος σίδηρος, αντιδρώντας στον υπεριώδη φωτισμό, «σκληραίνει» αποκτώντας το κυανό αυτό χρώμα. Κι έτσι γεννιέται, το 1706 το ζωγραφικό Πρωσσικό Μπλε (Prussian Blue).

Στο φωτογραφικό περιβάλλον μετά τον εμποτισμό του χαρτιού με άλατα σιδήρου, γινόταν εκτύπωση εξ επαφής και στη συνέχεια πλύση με νερό. Η μαγική κατακλείδα ήταν ότι η εικόνα εμφανιζόταν λευκή σε ένα βαθύ μπλε φόντο. Η φωτοευαισθησία των χημικών επέτρεπε την έκθεση, αν και μεγάλη σε διάρκεια, στον ήλιο, χωρίς να απαιτείται σκοτεινός θάλαμος. Ο εφευρέτης της, Herschel, είχε ανακαλύψει με τον τρόπο αυτό (εξάλλου αυτό ήταν εν προκειμένω το ερευνητικό του κίνητρο) έναν εύκολο, εναλλακτικό τρόπο αντιγραφής των σημειώσεών του.


herschelcyanotype iFocus

Sir John Herschel. “The Honourable Mrs. Leicester Stanhope,” 1836.

Κυανοτυπία (πηγή: https://sites.utexas.edu/ransomcentermagazine/2010/12/07/from-blue-skies-to-blue-print-astronomer-john-herschels-invention-of-the-cyanotype/)


Η Άννα διδάσκεται τη νέα τεχνική από τον Herschel και αποφασίζει να τη χρησιμοποιήσει ως επιστημονικό φωτοτεκμήριο για τη βοτανολογική της καταγραφή και για τη δημιουργία ενός φωτογραφικού λευκώματος. Το λεύκωμα ονομαζόταν "British Algae: Cyanotype Impressions", έργο πολύτομο και, όπως αποδείχθηκε πολύτιμο, που η Άννα εμπλούτιζε μέσα στα χρόνια (δεκαετία), εφαρμόζοντας την πρωτοποριακή φωτογραφική αναπαραγωγή της κυανοτυπίας και συνοδεύοντας τις κυανοτυπικές της απεικονίσεις με χειρόγραφες επισημειώσεις.


Πρόκειται για το πρώτο φωτογραφικό βιβλίο γυναίκας.

anna atkins 1 iFocus

Cyanotype of British algae της Anna Atkins

(πηγή: https://www.nhm.ac.uk/discover/anna-atkins-cyanotypes-the-first-book-of-photographs.html)


anna atkins 2 iFocus

Cyanotype of British algae της Anna Atkins

(πηγή: The New York Public Library)


anna atkins 3 iFocus

Cyanotype of British algae της Anna Atkins

(πηγή: The New York Public Library)

Συνεχίζεται...


Πρόσφατα Άρθρα

News (20 Απρ 2026)

 Ήδη από τις αισθητικές ιεραρχίες της κλασσικής αρχαιότητας και της πρώιμης νεωτερικότητας, που στηρίζονταν σε έναν αμετάκλητο φιλοσοφικό διαχωρισμό μεταξύ λόγου και είκονας με βάση την...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (15 Απρ 2026)

Ομαδική έκθεση φωτογραφίας "Στα μονοπάτια της Ορθοδοξίας", υπό την αιγίδα και την υποστήριξη της Ιεράς Μητρόπολης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος, σε συνεργασία με την Φωτογραφική Ομάδα Κατερίνης,...

Editor's choice (14 Απρ 2026)

Η εποχή που ζούμε δεν είναι μόνο ο αιώνας της τεχνολογικής ανάπτυξης, αλλά και ο αιώνας της Εξουσίας. Η ανάγκη για Εξουσία είναι αυτή που κυριαρχούσε και κυριαρχεί πάντα! Όσο ποτέ άλλοτε όμως,...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (14 Απρ 2026)

Η ατομική έκθεση φωτογραφίας του Δημοσθένη Βαρδαβούλια με τίτλο «Λανθάνουσα Μνήμη» παρουσιάζεται στη Sofia Green Gallery, από τις 18 έως τις 24 Απριλίου 2026. Τα εγκαίνια της έκθεσης θα...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (02 Απρ 2026)

Το Darkroom Creative Project παρουσιάζει με ιδιαίτερη χαρά τη φωτογραφική ενότητα Delusion της Μυρτώς Αξαρλή, μια επανερμηνεία του ελληνικού νησιωτικού τοπίου όπως νομίζουμε ότι το γνωρίζουμε. Η...

Book Reviews (31 Μαρ 2026)

Το ΜΙΕΤ και οι εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ, σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Πασβάντη, «ΕΒΡΟΣ. Η ζωή στις όχθες», η οποία πραγματοποιείται με αφορμή την ομώνυμη έκθεση φωτογραφίας που...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (27 Μαρ 2026)

Οι τοίχοι της πόλης στέκονται σιωπηλοί, όμως κρύβουν ιστορίες. Η έκθεση φωτογραφίας Talking Walls ασχολείται με την αθέατη συνομιλία ανάμεσα στο αστικό τοπίο και την καθημερινή ζωή. Κάθε εικόνα...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (27 Μαρ 2026)

Η έκθεση παρουσιάζει σπάνιες φωτογραφίες του εμβληματικού φωτογράφου Χουτζαίου, που αποτυπώνουν την καθημερινότητα, τα πρόσωπα και τις μνήμες μιας άλλης εποχής, αναδεικνύοντας την ταυτότητα και την...

Cinema (23 Μαρ 2026)

Τρεις ξεχωριστές πρεμιέρες που δεν πρέπει να χάσετε στο 7ο Greece International Film Festival που θα πραγματοποιηθεί 28 και 29 Μαρτίου στον ιστορικό κινηματογράφο Ίριδα (Ακαδημίας 55) σε συνεργασία...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (23 Μαρ 2026)

Το Μουσείο Γαΐτη–Σίμωσι εγκαινιάζει το εκθεσιακό του πρόγραμμα για το 2026 με την ατομική έκθεση Ios: In the Light of the Gods του βραβευμένου Βρετανού δημιουργού Paul Raphael, σε επιμέλεια του...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (17 Μαρ 2026)

Ο Εικαστικός Κύκλος ΔΛ, σε συνεργασία με τη Νίνα Κασσιανού, παρουσιάζει το Σάββατο 28 Μαρτίου 2026 την ατομική έκθεση φωτογραφίας του Κώστα Ορδόλη με τίτλο «Πόλεις από Χαρτί». Ο Κώστας Ορδόλης,...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (10 Μαρ 2026)

Το Πάρκο Πάρου παρουσιάζει τον Robert McCabe: Αναμνήσεις από το Αιγαίο - Ένα φωτογραφικό ταξίδι στην Ελλάδα μιας άλλης εποχής. Μετά την ολοκλήρωση των πολιτιστικών εκδηλώσεων...