Double portrait with hat 

Η ψυχή που παραμένει δακρυσμένη απ το χτες είναι ήσυχη-η εξορία της ανεστάλη. Χώρα χωρίς τέχνη, μονάχα η φύση. Η μνήμη, αγνή μανόλια, τόσο μακρινή Είμαι τυφλή και φτιαγμένη από ένα μικρό κομμάτι γης. Αλλά το ατενές σου βλέμμα δεν μ αφήνει ποτέ. Κι ο άγγελός σου με κρατά. 

Double portrait with hat 

Η Dora Maar (Henriette Theodora Markovitch, 1907-1997) Γαλλο-Κροατικής καταγωγής, γεννημένη στο Παρίσι και μεγαλωμένη στην Αργεντινή, ήταν φωτογράφος, ζωγράφος και ποιήτρια με εμπνευσμένο αλλά και ιδιαίτερα φορτισμένο έργο, απόρροια από τη μία του φυσικού της ταλέντου και από την άλλη της έντονης και με χαρακτηριστικές διακυμάνσεις ζωής της. Σπούδασε φωτογραφία και ζωγραφική και πολύ γρήγορα άπλωσε τις καλλιτεχνικές της αρετές. Από τις αρχές του 1930 το φωτογραφικό έργο της διακατέχεται από τις θέσεις, τις τεχνικές και την ιδιοσυγκρασία των Σουρεαλιστών σε συνδυασμό με την τάση της να μαγνητίζεται από ότι ιδιαίτερο και ακραίο. Οι φωτογραφίες της των φτωχών του Παρισιού μετά το κραχ του 1929 ξεχωρίζουν γιατί συνδυάζουν την πίστη στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια με τα μυστηριώδη σουρεαλιστικά πρότυπα και της προσφέρουν μια ξεχωριστή θέση στον κύκλο των Παριζιάνων καλλιτεχνών. Νέα, σκεπτόμενη, όμορφη και αινιγματική, πολιτικά ευαισθητοποιημένη, διάγει μια δημιουργική περίοδο κατά την οποία παράγει εξαιρετικές εικόνες φωτογραφίζοντας είτε νεκρές φύσεις, πορτρέτα, μόδα, γυμνά είτε διάφορες σκηνές στους δρόμους του Παρισιού, της Βαρκελώνης και του Λονδίνου, αποκαλύπτοντας την παραδοξότητα της καθημερινής ζωής. Το 1936 η γνωριμία της με τον Pablo Picasso έμελλε να σημαδέψει ανεξίτηλα την ζωή της. Γίνεται η μούσα και ερωμένη του για περίπου μια δεκαετία κατά τη διάρκεια της οποίας ο ζωγράφος δημιουργεί σπουδαία έργα (Guernica, The Weeping Woman, Dora Maar seated, Dora Maar with cat κ.ά). Η Maar βάζει μερικές κάθετες πινελιές στο άλογο της Guernica, ως μια ελάχιστη αλλά ιδιαιτέρως συμβολική συμμετοχή. Αυτό που αργότερα της δίνει ευρύτερη φήμη είναι οι φωτογραφίες που κάνει στο ατελιέ του ζωγράφου καλύπτοντας όλα τα στάδια δημιουργίας αυτού του αριστουργήματος. Το 1945, η έμφυτη υπερευαισθησία της, οι καταθλιπτικές της τάσεις και η απόγνωση που φέρνει ο χωρισμός της από τον Picasso κλονίζουν επικίνδυνα την ψυχική της υγεία. Ο Picasso της παραχωρεί ένα σπίτι στην εξοχή και ο καλός τους φίλος ποιητής Paul Eluard την συστήνει στον ψυχίατρο Jacques Lacan ο οποίος μέσω της ψυχανάλυσης την βοηθά σταδιακά να ανακάμψει. Αργότερα, την κατευθύνει να βρει καταφύγιο στην Ρωμαιοκαθολική εκκλησία. Επιστρέφει στη δημιουργία επικεντρώνοντας το καλλιτεχνικό της ενδιαφέρον στην προσωπική ποίηση και τη ζωγραφική που την συνοδεύουν ως το τέλος της ζωής της χωρίς ποτέ να ξεχάσει τον Picasso. Χαρακτηριστικά αναφέρει: Μετά τον Picasso, o Θεός. Σε ένα ποίημα γράφει: Η ψυχή που παραμένει δακρυσμένη απ’ το χτες είναι ήσυχη-η εξορία της ανεστάλη. Χώρα χωρίς τέχνη, μονάχα η φύση. Η μνήμη, αγνή μανόλια, τόσο μακρινή… Είμαι τυφλή… και φτιαγμένη από ένα μικρό κομμάτι γης. Αλλά το ατενές σου βλέμμα δεν μ’ αφήνει ποτέ. Κι ο άγγελός σου με κρατά.

Η φωτογραφία της «Double portrait with hat, 1936-37» έχει έναν κυβιστικό χαρακτήρα περικλείοντας στοιχεία σουρεαλιστικού πειραματισμού. Προήλθε από μοντάζ αρνητικών με παράλληλη χειρονακτική επέμβαση.

Κείμενο: Δημήτρης Τσεβάς.

Από το «Dora Maar With And Without Picasso: A Biography, by Mary Ann Caws»

Πρόσφατα Άρθρα

News (17 Φεβ 2020)

Ο κύκλος των παρουσιάσεων φωτογράφων που διοργανώνουν τα Μαθήματα Φωτογραφίας στο Ρέθυμνο συνεχίζουν την επιτυχημένη πορεία τους έχοντας αυτή τη φορά καλεσμένη την Αθηνά Γαλανάκη, η...

News (17 Φεβ 2020)

Η SOUTH space for photography διοργανώνει έκθεση φωτογραφίας των αποφοίτων της με τίτλο "Ορκισμοί" από 21 Φεβρουαρίου ως 21 Μαρτίου στον εκθεσιακό της χώρο. Στην έκθεση συμμετέχουν οι Ζωή Αντωνάκη,...

News (15 Φεβ 2020)

Οι «Αρμένιοι Φωτογράφοι της Νίκαιας 1922-1960» μας περιμένουν στη Δημοτική Πινακοθήκη Νίκαιας – Αγ. Ι. Ρέντη ΄Ντίνος Κατσαφάνας΄ από τις 16 Φεβρουαρίου έως τις 12 Απριλίου. Τα εγκαίνια θα...

News (13 Φεβ 2020)

Την Τρίτη 18 Φεβρουαρίου στις 19:30, εγκαινιάζεται στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα η ατομική έκθεση της Λίας Ναλμπαντίδου με τίτλο Αστικός Μυστικός Κήπος – Μια ανάγνωση. Η έκθεση θα...

News (13 Φεβ 2020)

Την Πέμπτη 13 Φεβρουαρίου 2020 στις 7μ.μ. στο πλαίσιο των Συναντήσεων της Πέμπτης στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, ο Αλέξανδρος Βρεττάκος -μέλος του Φωτογραφικού Κύκλου - θα μας παρουσιάσει το...

Book Reviews (13 Φεβ 2020)

Την Πέμπτη 20 Φεβρουαρίου στις 18:00 η Αλυσίδα Πολιτισμού IANOS και οι εκδόσεις Κάκτος παρουσιάζουν το φωτογραφικό λεύκωμα του φωτογράφου Σπύρου Πώρου, «Φωτοσοφία». Μια πολυτελής έκδοση που μας...

News (11 Φεβ 2020)

Στα «Φωτογραφικά Ζεύγη» παρουσιάζεται η δουλειά δύο φωτογράφων και μελών του «Φωτογραφικού Κύκλου», των οποίων οι δρόμοι της ζωής ή της φωτογραφίας συναντώνται με κάποιο τρόπο. Μπορεί να είναι...

News (11 Φεβ 2020)

Η Φωτογραφική Ομάδα Κλικers σας προσκαλεί στα εγκαίνια της ομαδικής της έκθεσης με θέμα "Πόλις" στην Toss gallery (στον επάνω όροφο του bar La Dose) στην Βηλαρά 1,το Σάββατο 22...

Education (08 Φεβ 2020)

Ο Roy Rudolph DeCarava γεννήθηκε στο Harlem της Νέας Υόρκης το 1919. Οι γονείς του χώρισαν πολύ σύντομα, πριν προλάβει ο μικρός να γνωρίσει το πατέρα του Andrea και να έχει παραστάσεις από αυτόν....

Somewhere I 've never travelled (06 Φεβ 2020)

Η Μαίρη Μπέικερ έμεινε στην ιστορία ως μια διάσημη ψεύτρα. Παρουσιάστηκε στο Μπρίστολ ως «πριγκίπισσα Καραμπού» και πολλοί την πίστεψαν, τη θαύμασαν και την υπηρέτησαν. Στην πραγματικότητα ήταν μια...

News (04 Φεβ 2020)

Η έκθεση που αποτελεί επιστέγασμα σεμιναρίου με τον ίδιο τίτλο που διοργάνωσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο και παρέδωσε ο Πλάτων Ριβέλλης σε συνολικά 80 φωτογράφους το τετραήμερο 7-10 Ιουνίου 2019 στους...

My Portfolio (04 Φεβ 2020)

Πώς να ξεκινήσεις ενα οδοιπορικό για την Κέρκυρα; ‘Οταν πριν από εσένα έχουν περάσει τόσοι και τόσοι. Ζωγράφοι, ποιητές και φωτογράφοι. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο ο δάσκαλος μου Νίκος Βουργίδης...