Στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Camera Work, που διηύθυνε ο Alfred Stieglitz από το 1903 έως το 1917, ένας πρωτοεμφανιζόμενος τότε στο ευρύτερο κοινό φωτογράφος ηλικίας 27 ετών, ήρθε να ταράξει τα φωτογραφικά νερά και το όνομά του να συνδεθεί με τη γέννηση του μοντερνισμού και της λεγόμενης άμεσης, καθαρής (straight) φωτογραφίας. Έτσι με την παρουσίαση του Paul Strand, το κύκνειο άσμα του περιοδικού έμελλε κατά σύμπτωση να σηματοδοτήσει τη γέφυρα και το πέρασμα από τον πικτοριαλισμό στη νέα φωτογραφία.

 Τα πορτραίτα, ήταν από τα προσφιλή θέματα που απασχόλησαν τον Strand σε όλη τη διάρκεια της πορείας του και αρκετά από αυτά κατέχουν κορυφαίες θέσεις στην ιστορία της Φωτογραφίας. Μεταξύ αυτών, στην ύπαιθρο της Γαλλίας, το πορτραίτο του νεαρού αγοριού - άνδρα που κοιτάζει απευθείας με ύφος σοβαρό και αυστηρό το φωτογράφο και εμάς, με ένα βλέμμα διεισδυτικό που μας διαπερνάει.

 Πολλά θα μπορούσαμε να αναφέρουμε για τα πορτραίτα του Strand (και γενικότερα για το πορτραίτο), θα πάρουμε αφορμή όμως να πούμε ότι και οι μέτριοι καλλιτέχνες δημιουργούν με το έργο τους ένα προσωπικό κόσμο, οι μεγάλοι όμως αγγίζουν την ουσία των πραγμάτων. Επίσης, με αφορμή τη λεζάντα της φωτογραφίας (Νεαρό αγόρι-1951), ότι τους φωτογράφους δεν τους ενδιαφέρει κατά κανόνα το πρόσωπο, δηλ. η ταυτότητα του φωτογραφιζόμενου. Δεν κάνουν (συνήθως) πορτραίτα κάποιου διάσημου, πράγμα που θα έδινε κύρος και «βάρος» στη φωτογραφία, κάτι που η ίδια πιθανώς δεν θα είχε. Η φωτογραφία ενός αγνώστου υπάρχει μόνο με φωτογραφικούς όρους. Στην ουσία δεν ενδιαφέρει ούτε η χρονολογία. Το επιτυχημένο φωτογραφικά πορτραίτο είναι έξω από το χρόνο, μπορούσε να είχε γίνει και χθες, και επειδή ακριβώς είναι έξω από το χρόνο, θα παραμένει διαχρονικά σπουδαίο.

 Για το τι είναι όμως ένα καλό πορτραίτο, νομίζω ότι τίποτα δεν μπορεί να το περιγράψει καλύτερα, λιτά και κυριολεκτικά, από τα λόγια του ίδιου του Strand: «Επιτυχημένο πορτραίτο είναι το πρόσωπο κάποιου που δε θα μπορείς να ξεχάσεις ποτέ».

© Paul Strand: Νεαρό αγόρι, 1951

Πρόσφατα Άρθρα

Exodus (23 Νοε 2022)

Η σχέση της Έλλης Παπαδημητρίου με τη φωτογραφία ξεπηδάει από τον έρωτα για την ζωγραφική. Ως στέλεχος της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων (ΕΑΠ) και συνεργάτης του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών,...

Exodus (22 Νοε 2022)

Την Πέμπτη 24 Νοεμβρίου, εγκαινιάζεται η έκθεση του Κωνσταντίνου Πίττα “Εικόνες μιας άλλης Ευρώπης” στη γκαλερί Jakubska, στην Πράγα.   Πρόκειται για στιγμιότυπα που...

Book Reviews (22 Νοε 2022)

Η Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία Ηρακλείου διοργανώνει εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του Αμερικανού συγγραφέα Bayard Taylor:  Ταξίδια 1857-1858, Ελλάδα Ρωσία και...

Exodus (22 Νοε 2022)

Ένα σύνθετο θεωρητικό και εικαστικό εγχείρημα με γενικό θέμα την «Πολυκατοικία» ως ισχυρό κοινωνικό, αισθητικό και συναισθηματικό σύμβολο στην αστική ζωή των τελευταίων 100 χρόνων. Η...

Exodus (21 Νοε 2022)

Η φωτογραφική έκθεση, των μελών του Κέντρου Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης υπό τον τίτλο "ΡΟΔΟΠΗ" «ταξιδεύει» στην Καβάλα. Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης, λειτουργώντας ως πυρήνας...

Book Reviews (16 Νοε 2022)

Αθήνα – L'Aquila. Μια συζήτηση για το βίωμα δύο πόλεων, μέσα από την περιπατητική εμπειρία, το βλέμμα στραμμένο στο αίσθημα της οικειότητας και της ξεθωριασμένης παιδικής μας...

Book Reviews (15 Νοε 2022)

Το Σάββατο 19 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του φωτογραφικού βιβλίου "Kuebiko" του Ευάγγελου Δασκαλάκη, που αναπτύχθηκε και εκδόθηκε σε συνεργασία με το Zoetrope Athens. Το Kuebiko του...

Exodus (15 Νοε 2022)

O Γιάννης Γιαννάτος παρουσιάζει τη φωτογραφική συλλογή του “Via Artis” στο Upper House Athens στον 6ο όροφο του εμπορικού κέντρου Attica (είσοδος από τη στοά Σπύρου Μήλιου ή από το Attica) από...

Exodus (11 Νοε 2022)

Η Art Core έχει τη χαρά να σας προσκαλέσει στα εγκαίνια της έκθεσης φωτογραφίας Face to Phase - Me, Myself & Nobody του Marco Castelli.  Το έργο θέτει υπό αμφισβήτηση την ταυτότητα και την...

Exodus (09 Νοε 2022)

They are the Subject, They are the Absolute— mother is the Absolute Other Παράφραση της δήλωσης της Simone de Beauvoir: He is the Subject, he is the Absolute—she is the Other Η Μαρία...

Exodus (09 Νοε 2022)

Η Φωτογραφική Λέσχη Ηλιούπολης, σας προσκαλεί στην έκθεση φωτογραφίας με τίτλο: ''ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ'' Η έκθεση θα πραγματοποιηθεί στο Εκθεσιακό Κέντρο Ηλιούπολης, Λ.Ειρήνης 14-16 & Αλκιβιάδου,...

Book Reviews (09 Νοε 2022)

 Ο εκδοτικός οίκος University Studio Press προσκαλεί στην παρουσίαση του βιβλίου «Ουδέτερη ζώνη / Neutral zone» ένα φωτογραφικό λεύκωμα του Γιάννη Παντελίδη. Η παρουσίαση θα γίνει την Τετάρτη...