Η έκθεση Hêta (Ήτα) της Γαλλίδας καλλιτέχνιδας Camille Pradon, στο Κατάλυμα της Γαλλίας στη Ρόδο, συνδιοργανώνεται με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος σε επιμέλεια της Ελένης Ρήγα. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο, 28 Ιουνίου 2025 στις 20:00. Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 17 Ιουλίου 2025.
Η έκθεση Hêta (Ήτα), αποτελείται από κεραμικά, βίντεο, έργα σε χαρτί και φωτογραφίες, με κεντρικό στοιχείο το σφουγγάρι — έναν οργανισμό που λειτουργεί ως φορέας μνήμης, πορώδης και ανθεκτικός, άρρηκτα συνδεδεμένος με τον ανθρώπινο και τον θαλάσσιο κόσμο της Μεσογείου. Ο τίτλος Hêta εμπνέεται από το αρχαϊκό ελληνικό γράμμα Ͱ (Ήτα). Χρησιμοποιούνταν παλαιότερα για τον ήχο /h/, που χάθηκε στα ελληνικά και εδώ λειτουργεί ως συμβολική γέφυρα: μια σύνδεση μεταξύ περιόδων, σωμάτων, γλωσσών και τοπίων σε μετάβαση. Στην καρδιά της έκθεσης βρίσκεται το θαλάσσιο σφουγγάρι — από τους πρώτους ζωντανούς οργανισμούς στη Γη, με απολιθώματα που χρονολογούνται από 600 έως 900 εκατομμύρια χρόνια πριν, πολύ προγενέστερα από την εμφάνιση του ανθρώπου.
Στο Νότιο Αιγαίο και σε όλη τη Μεσόγειο, το σφουγγάρι κατέχει σημαντική πολιτιστική και οικονομική θέση. Το εμπόριο, οι ιατρικές χρήσεις και οι γνώσεις των κοινοτήτων των σφουγγαράδων μαρτυρούν μια μακρά ιστορία αλληλεξάρτησης ανάμεσα στις ανθρώπινες και τις θαλάσσιες ζωές. Τα τελευταία χρόνια, οι πληθυσμοί σφουγγαριών υπέστησαν σημαντικές απώλειες από την υπεραλίευση, τη ρύπανση και την άνοδο της θερμοκρασίας των θαλασσών.
Η έκθεση προτείνει μια άλλη προσέγγιση: από την εκμετάλλευση προς την αλληλεξάρτηση, από τη χρηστικότητα προς τη φροντίδα. Το σφουγγάρι γίνεται μεταφορά και αγγελιοφόρος — ένα πορώδες και ανθεκτικό σώμα που φέρει μαθήματα επιβίωσης στη σημερινή εποχή της κλιματικής κρίσης. Η έκθεση βασίζεται στην έρευνα της καλλιτέχνιδας Camille Pradon σε διάφορους τόπους που σχετίζονται με την οικολογία και την ιστορία αυτού του οργανισμού. Το 2023, με τη στήριξη του Culture Moves Europe, πραγματοποίησε επιτόπια έρευνα στην Τυνησία (Σφαξ, νησιά Κερκένα, Μαχντία, Τύνιδα), καταγράφοντας προφορικές μαρτυρίες και πρακτικές αλιείας. Το 2024, προσκλήθηκε μαζί με ιστορικούς και οικολόγους να παρουσιάσει την έρευνά της στο διεθνές συνέδριο «Μια γαλάζια ιστορία της τέχνης: καλλιτεχνική δημιουργία, βιοποικιλότητα και θαλάσσιο περιβάλλον» στο Muceum, Μασσαλία. Στο διάστημα 2023-2024, στο πλαίσιο της φιλοξενίας ATOPOS cvc x Γραφείο των Υδάτινων Κοινών, συνέχισε την έρευνά της στην Ελλάδα και με επιστήμονες του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, δημιουργώντας νέα έργα στην Κάλυμνο και στη Ρόδο.
Τα κεραμικά της έκθεσης δημιουργήθηκαν στο Κατάλυμα της Γαλλίας κατά τη διάρκεια της διαμονής της τον Ιούλιο και Αύγουστο του 2024, με την υποστήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και της Γαλλικής Προξενικής Αρχής Ρόδου.
Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος και με την ευγενική υποστήριξη των Γαλλικό Ινστιτούτο x Περιφέρεια Νορμανδίας, Γαλλική Προξενική Αρχή Ρόδου, Νομαρχία Σεν-Μαριτίμ, ADAGP, Δήμος Ρουέν και Fondation Marc de Montalembert.
Πρακτικές πληροφορίες Χώρος: Κατάλυμα της Γαλλίας, Οδός Ιπποτών, Ρόδος 851 00 Ημερομηνίες: 28 Ιουνίου έως 17 Ιουλίου 2025 Ώρες λειτουργίας: Καθημερινά εκτός Τρίτης, 10:00-14:00 και 18:00-20:00 Είσοδος ελεύθερη Εγκαίνια: Σάββατο 28 Ιουνίου 2025 στις 20:00 Ιστοσελίδες: atopos.gr, officeofhydrocommons.com, en.camille-pradon.com