Η γκαλερί David Zwirner και η Fraenkel Gallery παρουσιάζουν την έκθεση Cataclysm: The 1972 Diane Arbus Retrospective Revisited, η οποία φιλοξενείται στον χώρο της David Zwirner στο 606 N Western Avenue στο Λος Άντζελες. Η έκθεση, που οργανώθηκε από κοινού από τις δύο γκαλερί, έκανε την πρεμιέρα της στη Νέα Υόρκη το Σεπτέμβριο του 2022, με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα ετών από την ιστορική, μεταθανάτια αναδρομική έκθεση της καλλιτέχνιδας στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης (MoMA) το 1972.
Collaged archival materials featured in Diane Arbus: Documents, co-published by David Zwirner Books and Fraenkel Gallery, 2022
Η έκθεση Cataclysm ανασυνθέτει τον κατάλογο των 113 φωτογραφιών της αρχικής παρουσίασης, υπογραμμίζοντας την ανατρεπτική δύναμη και συναισθηματική ένταση του έργου της Arbus μέχρι και σήμερα, ενώ αναδεικνύει τον κριτικό και κοινωνικό αναβρασμό που είχε προκαλέσει τότε η αρχική διοργάνωση. Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση έργων της Arbus στο Λος Άντζελες από την παρουσίαση Diane Arbus: Revelations στο LACMA, πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια.
Το φθινόπωρο του 1971, λίγο μετά τον θάνατο της Arbus τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς, ο φίλος και συνάδελφός της Marvin Israel πλησίασε τον θρυλικό διευθυντή φωτογραφίας του MoMA, John Szarkowski, προτείνοντας μια αναδρομική έκθεση του έργου της. Αν και σεβαστή από την κοινότητα των φωτογράφων και των καλλιτεχνών, η Arbus δεν ήταν ευρέως γνωστή κατά τον θάνατό της. Όταν η έκθεση άνοιξε στις 7 Νοεμβρίου 1972, κανείς—ούτε καν οι πιο ένθερμοι υποστηρικτές της—δεν μπορούσε να προβλέψει τον αντίκτυπο που θα είχε. Ήταν η πιο πολυσύχναστη ατομική έκθεση στην ιστορία του μουσείου, με ουρές που έφταναν μέχρι το δρόμο. Ο Szarkowski αργότερα θυμόταν: «Ο κόσμος περνούσε την έκθεση σαν να στεκόταν στην ουρά για Θεία Κοινωνία.»
Ακόμη και τότε, αναγνωρίστηκε πως η αναδρομική αυτή συνέβαλε καθοριστικά στην αναγνώριση της φωτογραφίας ως μορφή καλών τεχνών, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε μουσεία, συλλέκτες και κοινό να αγκαλιάσουν τη μοναδική δύναμη του μέσου. Ο κριτικός των New York Times, Hilton Kramer, έγραψε: «Αυτό που έφερε η Diane Arbus στη φωτογραφία ήταν η φιλοδοξία να προσεγγίσει εμπειρίες που παραδοσιακά ανήκαν στις αφηγηματικές τέχνες—το μυθιστόρημα, η ζωγραφική, η ποίηση και ο κινηματογράφος—αλλά θεωρούνταν “εκτός ορίων” για την ντοκιμαντερίστικη τέχνη της φωτογραφίας.»
Άλλοι, όπως ο John Perreault στην Village Voice, δήλωσαν: «Δεν γράφω συνήθως για φωτογραφία... αλλά αυτή τη φορά δεν μπορώ να αντισταθώ. Η Diane Arbus ήταν τόσο σπουδαία φωτογράφος που το έργο της ξεφεύγει από κάθε κατηγορία.»
Ωστόσο, υπήρξαν και φωνές έντονης κριτικής. Η Susan Sontag έγραψε στο New York Review of Books ότι «το έργο της Arbus δείχνει ανθρώπους που είναι αξιολύπητοι, αποκρουστικοί ή απελπιστικά παγιδευμένοι, χωρίς να προκαλεί κανένα αίσθημα συμπόνιας.» Η Jane Allen στη Chicago Tribune χαρακτήρισε τα υποκείμενα της Arbus «χαμένα κορμιά, κλεισμένα μέσα στους φυσικούς και ψυχικούς περιορισμούς τους, που παίζουν χωρίς νόημα τους εαυτούς τους.»
Αυτό που φαίνεται να μάγεψε ορισμένους και να εξόργισε άλλους ήταν η αμείλικτη ματιά της Arbus προς τη μοναδικότητα των θεμάτων της—μια μοναδικότητα που, παραδόξως, δημιουργούσε έναν δεσμό μεταξύ τους αλλά και με τον θεατή. Η ίδια είχε γράψει στα 16 της:
«Αυτό αγαπώ: τη διαφορετικότητα, τη μοναδικότητα των πάντων και τη σημασία της ζωής.… Βλέπω το θείο στα συνηθισμένα πράγματα.»
Ο τίτλος της έκθεσης, Cataclysm, αναφέρεται στον σεισμό που προκάλεσε η αρχική αναδρομική και στη σφοδρότητα του διαλόγου που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα γύρω από το έργο και την ίδια την Arbus.
“Οι άνθρωποι περνούσαν από την έκθεση όπως σε ουρά για Θεία Κοινωνία.”
John Szarkowski, MoMA
🖼 Cataclysm: Diane Arbus Retrospective Revisited
📍 David Zwirner 606 N Western Avenue, Los Angeles, CA 90004
📆 Διάρκεια:
24 Απριλίου – 21 Ιουνίου 2025
🎉 Εγκαίνια:
Πέμπτη 24 Απριλίου | 6–8 μ.μ.
🕒 Ώρες λειτουργίας:
Τρίτη – Σάββατο | 10:00 π.μ. – 6:00 μ.μ.
Cover Photo Diane Arbus, Self-portrait with 35mm Contax D camera, 1959. Contact sheet, roll 614 #34 © The Estate of Diane Arbus. Image courtesy Diane Arbus Archive, The Metropolitan Museum of Art, New York.
