“Θέλω να πιστεύω, ότι οι άνθρωποι που συμμετέχουν στο έργο αυτό δεν είδαν σε μένα απλώς ένα φωτογράφο, αλλά κάποιον που άφοβα του εμπιστεύτηκαν και εναπόθεσαν πάνω του την πανανθρώπινη ιστορία τους. Κάποιον που θα τη μεταφέρει πέρα από τα σύνορα του κόσμου τους – εσωτερικού και εξωτερικού. Αυτό για μένα είναι η ανταμοιβή μου. για αυτό τον λόγο τους χρωστάω ένα βαθύ και αιώνιο ευχαριστώ.” 

Θοδωρής Νικολάου


03 Thodoris Nikolaou iFocus

Στις 17 Ιουνίου 2022, ξεκίνησε η έκθεση φωτογραφίας του Θοδωρή Νικολάου, “Επί νοός ειρήνη/ Wish Peace in Mind”, στο αίθριο του 4ου ορόφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Το έργο Επί νοός ειρήνη (“Wish peace in mind”) του Θοδωρή Νικολάου αποτελεί μια πολυπρισματική θέαση του κόσμου της ψυχικής υγείας. Μέσα από εννιά ενότητες-αναπαραστάσεις, μέρος των οποίων είναι και το προσωπικό βίωμα του φωτογράφου, ο δημιουργός μας συστήνει και μας εξοικειώνει με τον «άλλον», ο οποίος με την αντιστροφή του φωτογραφικού ειδώλου, ίσως εν τέλει να είναι ο καθένας από εμάς.

04 Thodoris Nikolaou iFocus

Ο Θοδωρής Νικολάου τα τελευταία πέντε χρόνια επισκέπτεται συστηματικά ψυχιατρικά νοσοκομεία και τμήματα ανά την Ελλάδα, και ερευνά ένα κατακερματισμένο ψυχιατρικό σύστημα δημόσιας υγείας, καταγράφοντας τις αντιφάσεις, τα προσωπικά αδιέξοδα, τον στιγματισμό και τον κοινωνικό αποκλεισμό που αυτό γεννά. Δεν μένει όμως εκεί. Δεν τον ενδιαφέρει μονάχα το σκοτάδι. Στο έργο του εντάσσει τη ζωή μετά από το ίδρυμα. Μια ζωή φωτεινή, στις κοινοτικές δομές επανένταξης και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Εκεί θα δει και θα γνωρίσει ανθρώπους που εργάζονται, ερωτεύονται, ταξιδεύουν, ελπίζουν. Σε αυτούς ο φωτογράφος θα δώσει τη φωτογραφική μηχανή και θα εντάξει τη ματιά τους στο έργο του, διερωτώμενος παράλληλα για τη δημοκρατικότητα της Φωτογραφίας, τον ορισμό της Τέχνης και του Ντοκουμέντου, ποιος ο φορέας των και αν τελικά μπορεί να υπάρξει μια αδιαμεσολοβάτητη απεικόνιση του κόσμου της ψυχικής υγείας, με δημιουργούς τους ίδιους τους πρωταγωνιστές της.

10 Thodoris Nikolaou iFocus

Η ψυχική «ασθένεια» κρύβει πολλές φορές βαθιά οδύνη. Η κοινωνική επανένταξη, αυτή η βαθιά δημοκρατική και ριζοσπαστική μεταρρύθμιση στη χώρα μας έχει μείνει ανολοκλήρωτη. Σκοπός του έργου δεν είναι απλώς ο θεατής να ανακαλύψει ή να περιηγηθεί σε έναν κόσμο, αλλά να τον φωτίσει, να γίνει ένα με αυτόν.

Ο τίτλος της έκθεσης προέρχεται από έναν τοίχο στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής, όπου κάποιος νοσηλευόμενος είχε γράψει τη φράση Wish Peace in Mind.

Επισκέφτηκα την έκθεση, προετοιμασμένος για να δω εικόνες που δεν καταδεικνύουν την ομορφιά όπως την ορίζει ο μέσος όρος. Δεν είναι το ζητούμενο η ωραιοποίηση της συγκεκριμένης κατάστασης, ούτε και η στεγνή ντοκουμενταρίστικη καταγραφή της παθογένειας της ψυχικής υγείας.

Είδα φωτογραφίες καθηλωτικές, με ποικίλη διαβάθμιση σκληρότητας. Αλλά διέκρινα σε όλο το έργο αυτό, την ανθρωπιά, το σεβασμό στον πόνο και στην ασθένεια (ψυχική στην προκειμένη περίπτωση), ένα τρυφερό άγγιγμα μέσω του φωτογραφικού φακού επάνω σε πληγωμένες ψυχές.

05 Thodoris Nikolaou iFocus

Βγήκα από την έκθεση, μετά από αρκετή ώρα, με ένα σφίξιμο στο στομάχι. Έναν εσωτερικό πόνο που ταρακούνησε τα εσώψυχά μου. Φωτογραφίες που σε βάζουν σε σκέψεις σε δεύτερο και τρίτο επίπεδο, σου δημιουργούν ερωτήματα, σε καθηλώνουν και σε προσγειώνουν σε μια πραγματικότητα, την οποία – είτε ηθελημένα είτε άθελά μας – την αγνοούμε. 

Η προσωπική μου άποψη για την έκθεση αυτή είναι ότι ανήκει στις δύο καλύτερες και πιο δυνατές εκθέσεις που είδα τον τελευταίο χρόνο (μαζί με την έκθεση του Paolo Pellegrin) και η δική μου πρόταση είναι όχι μόνο να την επισκεφτεί κάποιος αλλά να έρθει ξανά να τη δει.

Θα παραθέσω κάποια τμήματα από τα συνοδευτικά κείμενα της έκθεσης, τα οποία αναδεικνύουν με τον καλύτερο τρόπο τα μηνύματα που θέλει ο δημιουργός της να περάσει. 

02 Thodoris Nikolaou iFocus


ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Πρώτη φορά διαγνώστηκα με κατάθλιψη το 2008. Για χρόνια έχω υπάρξει ανήμπορος να εκτελέσω οποιαδήποτε εργασία ή κοινωνική πράξη. Τα καταθλιπτικά μου επεισόδια συνοδεύονται πάντοτε από αποπροσωποποίηση-αποπραγματοποίηση. Είναι σαν να μην έχω παρελθόν. Ούτε παρόν και μέλλον. Αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου ως έναν μη-άλλον. Τον κόσμο, κάποιες φορές σαν να μην υπάρχει και άλλες σαν να μην υπάρχω εγώ σε αυτόν. Ξεκίνησα να φωτογραφίζω από ανάγκη, υπό το καθεστώς τρόμου. Γιατί η φωτογραφική πράξη από μόνη της είναι ικανή να πιστοποιήσει πως ο κόσμος υπάρχει. Έτσι, εγώ που πατάω το κουμπί της λήψης εμπεριέχομαι ως ζωντανό κύτταρο σε αυτόν. Συνεχίζω να φωτογραφίζω έχοντας πάντα στο μυαλό μου αυτήν τη συνθήκη. Εύχομαι με τα χρόνια να μη λησμονήσω. Δεν θέλω να γράψω για σχήματα, πρωτόκολλα και θεραπείες. Άλλωστε, πονάει η γραφή. Να άλλη μια λειτουργία της Φωτογραφίας, να απαλύνει τον πόνο, να προσφέρει βάλσαμο στο νου. Σε αυτές τις εικόνες, καθένας μπορεί να προβάλλει όσα επιθυμεί. Για εμένα, μαζί με ό,τι υπάρχει σε αυτή την αίθουσα, είναι η ζωή μου. η μήτρα που γέννησε την λίγων μηνών κόρη μου, η σύντροφός μου, η μητέρα και ο πατέρας μου, το σπέρμα και το ωάριο. Το σπίτι των εργατών όπου γεννήθηκα, ο τρόπος που πόνεσα και ο τόπος όπου θεραπεύτηκα.

“Γιατί πέραν όλων των άλλων φωτογραφίζω τους τοίχους στα ψυχιατρικά νοσοκομεία; Ας γυρίσουμε σε εκείνη την Παρασκευή. «Φωτογράφισέ τους, γιατί από Δευτέρα θα βαφτούν». Συνέχισα να φωτογραφίζω όλη την ημέρα, γνωρίζοντας πως ό,τι έχει αποτυπωθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή, την επόμενη μέρα δεν θα υπάρχει, παρά μόνο στις κάρτες μνήμης, στους σκληρούς μου δίσκους και στη μνήμη των ανθρώπων που έζησαν εκεί (…)”


Info

"Επί νοός ειρήνη / Wish Peace in Mind" - Θοδωρής Νικολάου 

17/06-31/07, 10:00 - 22:00

Αίθριο 4ου ορόφου ΕΒ

Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Πρόσφατα Άρθρα

Exodus (28 Ιουν 2022)

Στα πλαίσια της επετείου των 100 ετών από την Μικρασιατική Καταστροφή, το Μουσείο Μπουμπουλίνας παρουσιάζει έκθεση φωτογραφίας από το προσωπικό αρχείο των Νικολάου και Περικλή Μπούμπουλη, δισεγγόνων...

Exodus (27 Ιουν 2022)

Πόσο σημαντικός είναι ο καφές στη ζωή μας; Τι μνήμες και αρώματα αναδύονται από ένα μπρίκι; Πόση παράδοση κρύβεται μέσα σε ένα φλιτζάνι; Μόνο αν είσαι μερακλής μπορείς να ξέρεις τις σωστές...

News (24 Ιουν 2022)

Οι νικητές του διαγωνισμού Photometria Awards 2022 με τίτλο “Looking for the Light”, με κριτή τον γνωστό φωτογράφο του Magnum, Martin Parr, είναι γεγονός. Οι νικητές που κέρδισαν τα βραβεία που...

Exodus (22 Ιουν 2022)

Η έκθεση φωτογραφίας «Μαρτυρίες – Βλέμματα» 1971 – 2021: Γιατροί Χωρίς Σύνορα και Magnum Photos, 50 χρόνια στο πεδίο ταξιδεύει στην Καλαμάτα υπό την αιγίδα του Δήμου Καλαμάτας Η έκθεση...

Exodus (21 Ιουν 2022)

 «Για μένα, η ομορφιά βρίσκεται στο θάρρος να είσαι αυτός που είσαι». Γίνομαι. Ο Peter Lindbergh αποτίει φόρο τιμής στο επαναστατικό όραμα ενός από τους σημαντικότερους φωτογράφους της...

News (21 Ιουν 2022)

Το καλοκαίρι είναι η εποχή της κυανοτυπίας! Εποχή διακοπών αλλά και δημιουργικότητας. Ελατέ λοιπόν για ένα διαφορετικό «suntan» στην πόλη...  Η κυανοτυπία (cyanotype/blue...

Exodus (20 Ιουν 2022)

Η έκθεση Le Monde de Steve McCurry παρουσιάζει περισσότερες από 150 φωτογραφίες τυπωμένες σε μεγάλο μέγεθος για πρώτη φορά στο Παρίσι. Είναι η πιο ολοκληρωμένη αναδρομική αφιερωμένη στον Αμερικανό...

News (20 Ιουν 2022)

Με 24 συμμετέχοντες ανοίγει την 5η διοργάνωση ανοιχτής έκθεσης φωτογραφίας το φεστιβάλ Photosphere στην Πάτμο & Πάρο. Τα ονόματα ποου ανακοινώθηκαν είναι: Αθανάσιος Μπαξόπουλος / Athanasios...

Exodus (17 Ιουν 2022)

 Το έργο Επί νοός ειρήνη (“Wish peace in mind”) του Θοδωρή Νικολάου αποτελεί μια πολυπρισματική θέαση του κόσμου της ψυχικής υγείας. Μέσα από εννιά ενότητες - αναπαραστάσεις, μέρος των οποίων...

Exodus (16 Ιουν 2022)

Οι πολλές εκθέσεις φωτογραφίας, οι ταινίες μικρού μήκους και οι διαφορετικοί χώροι εκθέσεων χαρακτηρίζουν το πρόγραμμα του Photopolis Agrinio Photo Festival, το οποίο ανακοινώνει το πρόγραμμα των...

News (16 Ιουν 2022)

 Με επιτυχία ολοκληρώθηκε και ο φετινός διαγωνισμός του Photometria Awards με τίτλο “Looking for the Light”, με κριτή τον γνωστό φωτογράφο του Magnum, Martin Parr. Ο διαγωνισμός...

Exodus (15 Ιουν 2022)

"Στην αρχαία ιαπωνική φιλοσοφία wabi-sabi σημαίνει η ομορφιά της ατέλειας. Τα χαρακτηριστικά της αισθητικής και των αρχών της wabi-sabi περιλαμβάνουν την ασυμμετρία, την τραχύτητα,...