Οι φωτογραφίες του Henri Cartier-Bresson είναι απλές, καθημερινές καταστάσεις, που γίνονται σημαντικές μόνο από την ακρίβεια του κάδρου του και την αίσθηση του για τον χρόνο. Το θέμα είναι συχνά ασήμαντο μέχρι να φωτογραφηθεί. Ένα άλμα πάνω από μια λακκούβα, η φευγαλέα έκφραση ενός προσώπου, σώματα που κινούνται στον πραγματικό χώρο, συμπιέζονται, ξαφνικά κι υπέροχα, σε δύο διαστάσεις. Ήταν παρών σε πολλά ιστορικά γεγονότα, αλλά προτιμούσε να φωτογραφίζει τους παρευρισκόμενους παρά το κυρίως γεγονός, τα αποτελέσματα παρά την αιτία. Οι φωτογραφίες του απέφυγαν τον ανταγωνισμό με τις καθοριστικές στιγμές της ιστορίας. Εξαίρεση αποτελεί η φωτογραφία με τίτλο «Ένας πληροφοριοδότης της Γκεστάπο αναγνωρίζεται από μια γυναίκα που είχε καταγγείλει. Στρατόπεδο απέλασης, Dessau, Γερμανία, 1945».

Εδώ η ίδια η φωτογραφία είναι ένα αποφασιστικό γεγονός, αλλά είναι επίσης και εικόνα ενός γεγονότος. Είναι μια στιγμιαία απεικόνιση ενός σημαντικού γεγονότος. Ξαφνικά αισθανόμαστε τις αδυναμίες της φωτογραφίας ως μέσο ιστορικής καταγραφής. Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε τίποτα περισσότερο για αυτόν που πηδά πάνω από μια λακκούβα με νερό, γιατί δεν διακυβεύεται τίποτα. Όμως, η βία που παρουσιάζεται σ’ αυτή τη φωτογραφία απαιτεί εξήγηση, απαιτεί αυτόν τον τίτλο για να την αιτιολογήσει. Οι τίτλοι στις φωτογραφίες του Cartier-Bresson σπάνια είναι κάτι περισσότερο από ονόματα, τοποθεσίες και ημερομηνίες. Αυτή είναι από τις ελάχιστες εξαιρέσεις. Κι εδώ, ο τίτλος είναι μεγάλος, σαν λεζάντα εφημερίδας που περιγράφει τη δράση σαν να ήταν σε εξέλιξη. Μια τέτοια φωτογραφία δεν αφηγείται τόσο, όσο απαιτεί αφήγηση. Το φωτορεπορτάζ απαιτεί τον γραπτό λόγο της δημοσιογραφίας, γιατί τα γεγονότα, όσο «ισχυρά» κι αν φαίνονται, δεν μπορούν να μιλήσουν από μόνα τους. Και, για να είμαστε ακριβείς, ο τίτλος εδώ δεν αναφέρεται καθόλου στο ξέσπασμα που περιγράφεται στη φωτογραφία, αλλά στην προηγούμενη στιγμή, όταν ο πληροφοριοδότης αναγνωρίστηκε. Συμπληρώνοντας το περιεχόμενο που λείπει, ο τίτλος επεκτείνει το χρόνο της φωτογραφίας για να συμπεριλάβει και μέρος του παρελθόντος χρόνου.

Υπάρχει μια θεατρικότητα σ’ αυτή τη φωτογραφία. Η σκήνη θυμίζει τα δοκιμαστικά, που γίνονται πριν το κυρίως γύρισμα μιας κινηματογραφικής ταινίας. Η θέση λήψης είναι ιδανική, σαν να είχε κρατηθεί για τον φωτογράφο εκ των προτέρων. Είναι, επίσης, μια περίοπτη θέση λήψης. Ο φωτογράφος με την μηχανή του, ορατός απ’ όλους, μπορεί να έχει επηρεάσει με την παρουσία του αυτό που συνέβαινε. Στο πλάι του φωτογράφου ένας βοηθός κινηματογραφεί, και μια πιο ολοκληρωμένη περιγραφή της σκηνής παρουσιάζεται στην ταινία-ντοκιμαντέρ του Cartier-Bresson, “Le Retour” («Η επιστροφή», 1945). Κι ενώ τα μεμονωμένα καρέ της δείχνουν λιγότερα από τη φωτογραφία, η εξελισσόμενη ταινία εξηγεί περισσότερα για το συμβάν. Συγκριτικά, η φωτογραφία μπορεί να μοιάζει πιο πλήρης, αλλά είναι εντέλει συναρπαστική για την αποσπασματική της ατέλεια και μόνο.

Πρόσφατα Άρθρα

News (26 Ιουλ 2021)

Το Athens Photo World  επανέρχεται, δύο μήνες μετά την επίσημη έναρξη των εκδηλώσεων του για το 2021, και προσφέρει στο αθηναϊκό κοινό  δύο εξαιρετικά σημαντικές εκθέσεις και ένα πρόγραμμα...

News (23 Ιουλ 2021)

Ο αέρας σε μέρη όπως η Τήνος αποκτά κάτι που θα χαρακτηρίζαμε πρόχειρα υλική υπόσταση: τον ακούς διαρκώς να γεμίζει με την παρουσία του χώρους και τον βλέπεις στα αποτελέσματά του πάνω στα ανθρώπινα...

News (23 Ιουλ 2021)

Το Δ.Ι.Ε.Κ. Χανίων διοργανώνει ομαδική έκθεση έργων αποφοίτων της ειδικότητας "Τέχνη Φωτογραφίας" από  29/07/2021 έως 04/08/2021 στο Τούρκικο Χαμάμ στην οδό Κατρέ.  Εγκαίνια: Πέμπτη...

News (22 Ιουλ 2021)

Η Φωτογραφική Λέσχη Λιβαδειάς σε συνεργασία με το Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), εγκαινιάζει την ομαδική έκθεση φωτογραφίας «Εξερευνώντας τις πόλεις μας», με έργα ερασιτεχνών φωτογράφων που...

News (16 Ιουλ 2021)

Η έκθεση αυτή είναι δημιούργημα μιας αποκαλυπτικής διάθεσης των φωτογράφων να μας δείξουν τον τόπο που ζουν με την προσωπική τους ματιά. Η αφορμή δόθηκε από το Φεστιβάλ κρουστών που...

News (14 Ιουλ 2021)

Το Σάββατο 17 Ιουλίου 2021 τα εγκαίνια της ομαδικής έκθεσης ‘’ARTISTS’’ που θα φιλοξενηθεί από το Δήμο Μήλου στο «ΔΗΜΟΤΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ ΘΗΛΕΩΝ 1875» στην Πλάκα. Φωτογραφία εξωφύλλου Μάντη...

News (12 Ιουλ 2021)

Στις 28 Αυγούστου εγκαινιάζονται οι κεντρικές εκδηλώσεις του Φωτογραφικού Φεστιβάλ Αγρινίου Photopolis. Εκθέσεις φωτογραφίας, προβολές, συζητήσεις, φωτογραφικά workshops, Potrait studio, Μουσικά...

News (05 Ιουλ 2021)

Τα Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου διοργανώνουν ομαδική έκθεση φωτογραφίας με τον τίτλο Blue, στην βόρεια εξωτερική πλευρά του δημοτικού κήπου Ρεθύμνου. Διάρκεια έκθεσης 8 με 31 Ιουλίου. Εγκαίνια...

News (05 Ιουλ 2021)

Μονοπάτια ζωής, μονοπάτια δύσβατα που όμως δε λείπει το χαμόγελο και η πίστη συνθέτουν το ταξίδι της ζωής με συντροφιά το φωτογραφικό φακό. Όλη μας η ζωή μια διαδρομή προς το άγνωστο, με εικόνες που...

News (01 Ιουλ 2021)

Η πρώτη φωτογραφική έκθεση με θέμα “Ανθρωπογενές τοπίο” από τους σπουδαστές του ΔΙΕΚ Καστοριάς θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στο αρχοντικό “Πηχεών” της πλατείας Ντολτσό. Η...

News (29 Ιουν 2021)

Η Φωτογραφική Ομάδα «Αμπάριζα» πραγματοποιεί την ετήσια έκθεση των μελών της στον πολιτιστικό χώρο Παίρνω Αμπάριζα, Γαλακηδών 11, Γαλάτσι.  Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ντόνα...

Book Reviews (29 Ιουν 2021)

Την Δευτέρα 5 Ιουλίου 2021 στις 7.30 μ.μ.- 9.15 μ.μ. η Σοφία Τσουμάκη θα παρουσιάσει το νέο της φωτογραφικό λεύκωμα με τίτλο "Light Matters" στο ανοικτό καφέ του Τεχνοχώρου Φάμπρικα (Μεγάλου...