Πολλοί από εμάς ανατράφηκαν με τη μυθολογία της μιας, της σπουδαίας εικόνας, της εικόνας που «άλλαξε τον κόσμο»,  της εικόνας που «αξίζει χίλιες λέξεις». Ακόμη και σήμερα, πολλοί, νέοι στον κόσμο της φωτογραφίας, «κυνηγούν» την μια, την «καλή» φωτογραφία. Ίσως γιατί δεν διδάσκονται τρόπους σύνδεσης των φωτογραφιών τους ώστε να αποτελέσουν μια ενιαία πρόταση, ίσως γιατί πιστεύουν στον μύθο της «Μιας» φωτογραφίας, όπως κι εμείς, κάποτε. Πιστεύω πως είναι καιρός να εγκαταλείψουμε αυτή τη μυθολογία και να σταματήσουμε να την αναπαράγουμε.

Αν και οι μεμονωμένες φωτογραφίες έχουν, και πάντα θα έχουν τη θέση τους, όλο και περισσότερο βρίσκω ότι η Φωτογραφία, ως ηθική και αισθητική πρακτική που κινητοποιείται από την ενσυναίσθηση, παρεμποδίζεται από τις μοναδικές και θεαματικές εικόνες. Κι ενώ, πάντα θα απολαμβάνουμε τις μεμονωμένες καλές φωτογραφίες, υπάρχει μια εξίσου τεράστια απόλαυση σ’ ένα σώμα φωτογραφικού έργου, μια σειρά φωτογραφιών, που παρουσιάζουν το προσωπικό όραμα σε συνέργεια με το θέμα. Το σκέφτομαι ως τη διαφορά ανάμεσα σε μια άψογα μαγειρεμένη συνταγή κι ένα αξέχαστο γεύμα. Το τελευταίο όχι μόνο περιέχει πολλά πιάτα, αλλά συνδέεται επίσης με την παρέα, το περιβάλλον, την ημερομηνία (χρόνο) που έλαβε χώρα, και τη διάθεση. Αυτό σημαίνει ότι η έννοια της καθαρότητας, της αντικειμενικής ειλικρίνειας ή της σπουδαιότητας μιας συγκεκριμένης φωτογραφίας (ή ακόμη και μιας δεδομένης σειράς φωτογραφιών, σε ορισμένες περιπτώσεις), μάλλον είναι υπερεκτιμημένη. 

Σχεδόν πάντα, ήταν βολικό για εκείνους που είναι «κοινωνικοποιημένοι», που ανήκουν σε ομάδες και κολεκτίβες, να σκέφτονται ότι – τόσο η ομάδα, όσο και οι ίδιοι – είναι «ξεχωριστοί» και «ιδιαίτεροι», και να επιμένουν σε αυτήν την καθαρότητα, ενώ όλοι οι άλλοι απλώς παίζουν το παιχνίδι ανεύρεσης καλλιτεχνικής ταυτότητας. Η ιδέα μοιάζει να είναι ότι, μια φωτογραφία (ή ένα είδος φωτογραφίας ή φωτογραφικό στυλ), υποστηριζόμενη από μια ομάδα ατόμων έχει περισσότερες πιθανότητες να ενταχθεί στο καλλιτεχνικό στερέωμα, απ’ ότι μια ομάδα φωτογραφιών που υποστηρίζεται από ένα άτομο. Και όλοι μπορούν να συνεχίσουν να κάνουν καλή δουλειά. Ή, τουλάχιστον, να προσπαθούν.

Η Φωτογραφία είναι από τη φύση της ένα παρεμβατικό μέσο, και το τελικό της αποτέλεσμα – η φωτογραφική εικόνα – είναι κι αυτό ένα υπόλειμμα των κοινωνικών συμβάσεων και δραστηριοτήτων: ένα συγκεκριμένο άτομο, σε ένα συγκεκριμένο μέρος με συγκεκριμένο εξοπλισμό σε συγκεκριμένο χρόνο, φωτογραφίζει ορισμένα άλλα άτομα, ή τοπία, ή ιστορίες. Όλες αυτές οι πληροφορίες είναι σιωπηλές στην εικόνα. Συνήθως υπαινίσσονται. Συχνά είναι υπερβολικά σιωπηλές. Είναι δυνατό, ίσως ακόμη κι επιθυμητό, το υπαινισσόμενο, το έμμεσο, να γίνει λίγο πιο σαφές, όμως με καλλιτεχνικούς τρόπους. Κι αυτοί οι τρόποι δεν είναι τα εκτενή κείμενα δίπλα στην παρουσιαζόμενη μια φωτογραφία, αλλά η ανάπτυξη του φωτογραφικού λόγου, μέσα από τη σύνδεση των φωτογραφιών, τόσο μεταξύ τους όσο και με τον ίδιο τον φωτογράφο. Οι «επεξηγήσεις» δεν μπορούν να αποσταλούν υπό μορφή τηλεγραφήματος, απλώς γράφοντας ένα κείμενο ή μια λεζάντα (αν και στην πραγματικότητα μερικές φορές δεν είναι μια λεζάντα αυτό που χρειάζεται – μερικές φορές αυτό που χρειάζεται είναι ένα παράθυρο, ή ένα ποτάμι, ή ένας αναπτήρας). Γνωρίζοντας την απάντηση στις συνηθέστερες ερωτήσεις – ποιος δημιούργησε την φωτογραφία ή πού τραβήχτηκε – είναι ίσως τα ελάχιστα κομμάτια πληροφοριών, που πιθανόν να μπορέσουν να οδηγήσουν στην περαιτέρω επαφή και, γιατί όχι, την απόλαυση της φωτογραφικής εικόνας/εργασίας. Αλλά, οπωσδήποτε, δεν τελειώνει εκεί. Από εκεί αρχίζει. Η «μια» φωτογραφία είναι απλώς μια αρχή. Υπάρχουν κι άλλες φωτογραφίες, όπως υπάρχουν κι άλλα κείμενα, κι άλλα ποιήματα, κι άλλες σκέψεις.

Για να δούμε και να έρθουμε σε πραγματική και ουσιαστική επαφή με τον κόσμο μέσω της Φωτογραφίας, η εγκατάλειψη «αυτοκρατορικών» συμπεριφορών είναι ευθύνη όλων. Δεν υπάρχει θέα από το πουθενά.

Πρόσφατα Άρθρα

News (24 Μάι 2022)

Η έκθεση φωτογραφίας “Women in Jazz” αναδεικνύει το σχετικό με τις γυναίκες μέρος της δουλειάς τριών παθιασμένων με την μουσική και τις παραστατικές τέχνες φωτογράφων. Την προσπάθεια τριών...

News (24 Μάι 2022)

Το Rawt είναι μια λέξη τόσο ανορθοδοξη, ανορθόγραφη, σκληρόηχη και αλεξικογραφητη, όσο φιλοδοξεί να είναι και το φωτογραφικο πρότζεκτ το οποίο τιτλοφορει. Φωτογραφίες αδιάκριτες, απρογραμματιστες,...

News (24 Μάι 2022)

Ο Φωτογραφικός Κύκλος σε συνεργασία με την Ελληνοαμερικανική Ένωση παρουσιάζουν και φέτος διαδικτυακά τις Συναντήσεις της Πέμπτης. Την Πέμπτη 26 Μαϊου στις 19:00 ο Πλάτων Ριβέλλης παρουσιάζει τη...

News (20 Μάι 2022)

Το Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας Εξωτερικού Χώρου “Photosphere” που πραγματοποιείται κάθε καλοκαίρι στην Πάρο και την Πάτμο, δέχεται ήδη συμμετοχές για την 5η του Διοργάνωση. Οι συμμετοχές θα...

News (20 Μάι 2022)

Η Φωτογραφική Λέσχη Λιβαδειάς στα πλαίσια των εκδηλώσεων του "Μήνα Φωτογραφίας Μάϊος 2022" φιλοξενεί την από κοινού έκθεση φωτογραφίας της Αρετής Αλεξανδράκη και του Γιάννη...

News (17 Μάι 2022)

Ο Φωτογραφικός Κύκλος σε συνεργασία με την Ελληνοαμερικανική Ένωση παρουσιάζουν και φέτος διαδικτυακά τις Συναντήσεις της Πέμπτης. Την Πέμπτη 19 Μαΐου στις 19:00 ο Πλάτων Ριβέλλης παρουσιάζει τον...

News (16 Μάι 2022)

Ο IANOS, για πέμπτη συνεχή χρονιά, διοργανώνει Διαγωνισμό Διηγήματος και Φωτογραφίας με θέμα, αυτή τη φορά, «Το ρούχο». Ένα ρούχο ως μνήμη και νοσταλγία, ως καταδήλωση ταυτότητας-φύλου,...

Book Reviews (13 Μάι 2022)

Η ενότητα με τίτλο “Perpetual Motif” περιλαμβάνει φωτογραφίες των τελευταίων οχτώ ετών μέσα στην πόλη -μια δική μου φανταστική πόλη που γίνεται αντιληπτή μέσα από ένα παζλ αποσπασματικών εικόνων από...

News (12 Μάι 2022)

Η Φωτογραφική Λέσχη Λιβαδειάς, στα πλαίσια των εκδηλώσεων του "Μήνα Φωτογραφίας 2022" με μεγάλη χαρά φιλοξενεί στην αίθουσα της, δυο ταλαντούχες νέες φωτογράφους, με δύο ξεχωριστές,...

Book Reviews (10 Μάι 2022)

Η Χριστίνα Καλλιγιάννη δεν αυτοπροσδιορίζεται ως «συγγραφέας» αλλά σαν «φωτογράφος που έγραψε ένα μυθιστόρημα». Οι «Στιγμές Παράλληλες» είναι ένα μυθιστόρημα για τον έρωτα, τη φιλία και τις δύσκολες...

News (10 Μάι 2022)

“Ίσως ο πιο έντονος προβληματισμός των περισσότερων φωτογράφων σήμερα έχει να κάνει με το «πως» θα αναπτύξουν το προσωπικό τους στίγμα στη φωτογραφία. Πώς όμως ο δημιουργός από την αρχή των...

News (10 Μάι 2022)

Ο Γιώργος Καμηλάκης είναι καλεσμένος της φωτογραφικής ομάδας "Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου", την Παρασκευή και 13 του Μάη στις 7.00 το απόγευμα, με σκοπό να παρουσιάσει το φωτογραφικό του...