Η εταιρεία Megadap με έδρα το Hong Kong ανακοίνωσε τον 1ο αυτόματο αντάπτορα στον κόσμο που επιτρέπει την προσαρμογή φακών συστήματος Sony E-mount σε σώματα Nikon Z τόσο APS-C όσο και Full Frame.

Ο αντάπτορας σύμφωνα με την εταιρεία υποστηρίζει 

- Auto Focus και Manual Focus φακούς με μοντούρα E-mount της Sony καθώς και τρίτων κατασκευαστών όπως Sigma, Tamron, Zeiss, Voigtlander, Samyang

- αυτόματη εστίαση ( AF-S, AF-C, AF-F, Eye-AF and Face detection) καθώς και ομαλό AF κατά την βιντεοσκόπηση

- αυτόματο διάφραγμα

- συμβατότητα με IBIS (σταθεροποίηση στο σώμα) 

H παγκόσμια πρωτιά της εταιρείας αφορά το γεγονός οτι ο αντάπτορας είναι συμβατός και με τα APS-C σώματα (πέρα από τα Full Frame) του συστήματος Nikon Z (Z 50 , Z fc). Το διευκρινίζουμε γιατί θυμόμαστε οτι η εταιρεία Techart (που μας είναι πιο γνωστή) με έδρα την Guangzhou της Κίνας, είχε ανακοινώσει το 2019 και διέθεσε στην αγορά το 2020 τον πραγματικά 1ο στον κόσμο AF αντάπτορα Sony Ε σε Nikon Z μόνο για Full Frame σώματα.

Πέρα από τα παγκόσμια πρωτεία και την APS-C συμβατότητα, άλλες διαφορές που διαπιστώνουμε στα χαρακτηριστικά τους είναι :

- ο Techart δεν προτείνει (ακόμη) MF φακούς άλλων κατασκευαστών όπως Samyang 

- ο Techart υποστηρίζει το image stabilisation των φακών Sony και το IBIS του σώματος ενώ ο Megadap αναφέρει μόνο το IBIS (έχουμε στείλει διευκρινιστική ερώτηση στο εργοστάσιο)

- o Techart υποστηρίζει την εν-σειρά προσαρμογή επιπλέον αντάπτορα της εταιρείας όπως του AF Leica M σε Sony E, επιτρέποντας δηλαδή την χρήση με AF ενός Leica M φακού στη Nikon Z διευρύνοντας έτσι τις επιλογές μας.

Πάμε πίσω όμως στο τεχνικό κομμάτι και το πώς γίνεται οπτικά να ταιριάξει ο φακός του ενός συστήματος στο άλλο. 

Όπως ξέρουμε για να είναι εφικτή οπτικά η σύνδεση και να μπορεί να εστιάσει ακόμη και στο άπειρο ο φακός θα πρέπει το λεγόμενο flange distance (δηλ. η απόσταση από την βάση του φακού μέχρι το επίπεδο του αισθητήρα/φιλμ) να είναι μεγαλύτερο στην αρχική φωτογραφική μηχανή (Sony E στην περίπτωση μας) σε σχέση με την φωτογραφική μηχανή που θα καταλήξει ο φακός (Nikon Z).

Και στην περίπτωση μας είναι μεγαλύτερο το flange distance της Sony για μόλις 2mm !! (18mm έναντι 16mm) όσο ακριβώς είναι και το πάχος του συγκεκριμένου αντάπτορα ώστε να αντισταθμίσει αυτή την διαφορά.

Το ανάποδο, δηλαδή να τοποθετήσουμε φακό Nikon Z σε Sony E (από μικρότερο σε μεγαλύτερο flange distance) εκτός άλλων εμποδίων δεν θα ήταν εφικτό οπτικά (εστίαση στο άπειρο) παρά μόνο αν ο αντάπτορας διέθετε ΚΑΙ οπτικό στοιχείο γεγονός όμως που θα μείωνε απαγορευτικά την οπτική ποιότητα.

Flange distances of a DSLR and a mirrorless camera

Επομένως για μόλις 2mm "υπέρ" της Nikon έχουμε το εξής ενδιαφέρον φαινόμενο : 

Σε όλα τα χρόνια που η Sony έχει προηγηθεί στις full frame mirrorless, χάρη στο μικρό flange distance δεχόταν (και δέχεται) σχεδόν όλους τους φακούς DSLR όπου πρωτοστατούν οι φακοί των Canon και Nikon. Η υπεροπλία σε ποικιλία των DSLR φακών ερχόταν να συμπληρώσει την περιορισμένη συγκριτικά γκάμα της Sony.

Τώρα αντιστρέφονται οι ρόλοι και η Nikon είναι ο δέκτης των φακών της Sony. Η γκάμα της Sony (και των τρίτων κατασκευαστών) έχει αυξηθεί μέσα στα χρόνια και όπως είναι λογικό έχει την υπεροπλία σε ποικιλία σε σχέση με το νέο σύστημα Z που αναπτύσσει σταδιακά τους (ομολογουμένως εξαιρετικούς) φακους του.

Αφήνοντας όμως τη σημειολογία προφανώς και οι Nikon Z ως mirrorless έχουν και αυτές στην διάθεση τους σχεδόν όλους τους DSLR φακούς με αντίστοιχους αντάπτορες και φυσικά τους AF Nikon μέσω του FTZ adapter της ίδιας της εταιρείας.

Για την ιστορία παραθέτουμε τον ακόλουθο πίνακα με τα flange distance των περισσότερων μηχανών όπου μπορούμε ίσως να βρούμε την εξήγηση γιατί υπάρχουν αντάπτορες από ένα σύστημα σε άλλο και όχι το ανάποδο.

Σημείωση του αρθρογράφου: 

Όλοι ανεξαιρέτως οι αντάπτορες τόσο των ίδιων των εταιρειών αλλά κυρίως των τρίτων κατασκευαστών αποτελούν μία συμβιβαστική λύση, μία πατέντα. 

Ο λόγος είναι οτι επιχειρούν να συνδυάσουν έναν φακό που κατασκευάστηκε για άλλο σύστημα/χρήση με ένα νέο τελείως διαφορετικό σώμα. 

Η δυσκολία του εγχειρήματος έγκειται σε πολλούς παράγοντες

- μηχανική σύνδεση: ο αντάπτορας θα πρέπει να είναι καλής ποιότητας και υψηλής ακρίβειας για την συχνή τοποθέτηση χωρίς ζημιές στον φακό και το σώμα και για την επίτευξη του επιθυμητού flange distance με απόλυτη ακρίβεια (ακούμε συχνά περιστατικά με οικονομικούς noname μηχανικούς αντάπτορες που "κόλλησαν" στο σώμα και χάλασαν το bayonet της μηχανής)

- ηλεκτρονική σύνδεση: εφόσον διαθέτει ο αντάπτορας θα προσπαθήσει να προσομοιώσει τις λειτουργίες των native φακών στο σώμα αλλά αυτό είναι πρακτικά αδύνατο να συμβεί 100% θα πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για ασυμβατότητες και αστάθειες. 

- οπτική απόδοση: κάθε φακός έχει σχεδιαστεί με συγκεκριμένη αρχιτεκτονική για ένα σύστημα, η προσαρμογή σε άλλο σύστημα δεν εγγυάται τα ίδια οπτικά αποτελέσματα. Επίσης τα σύγχρονα συστήματα προσθέτουν στην τελική εικόνα διορθώσεις χρώματος και προοπτικής για τους native φακούς το οποίο συνήθως δεν θα μεταφερθεί στο νέο σώμα.

Συνοψίζοντας, ο στόχος του άρθρου είναι απλά ενημερωτικός και δεν προτείνει την αγορά κάποιου αντάπτορα τρίτου κατασκευαστή όπως των δύο που παρουσιάστηκαν. Εξάλλου αυτός της Megadap δεν είναι διαθέσιμος ακόμη στις μεγάλες αγορές, δεν έχει δοκιμαστεί και το εργοστάσιο είναι ακόμη άγνωστο. Για τον αντάπτορα της Techart ο οποίος έχει κυκλοφορήσει, υπάρχουν αρκετά σχόλια από χρήστες (και αρνητικά) τα οποία πρέπει να λάβει κανείς σοβαρά υπόψιν του. Επίσης το γεγονός οτι το πάχος του αντάπτορα είναι μόλις 2mm όσο και αν είναι τεχνικά εντυπωσιακό, μέχρι τώρα το θεωρούσαμε αδύνατο από πλευράς σταθερότητας και ειδικά για ηλεκτρονικό αντάπτορα.

Επομένως για ένα ακριβό σώμα το ρίσκο ίσως είναι μεγάλο και τυχόν ζημιές ενδεχομένως δεν καλύπτονται από τον κατασκευαστή, μπορεί να χαθεί ακόμη και η εγγύηση. Αν παρόλα αυτά προβούμε σε κάποια αγορά θέλει πολλή προσοχή στις προδιαγραφές και συμβατότητες, όσο γίνεται να διαβάσουμε σχόλια και κριτικές και να είμαστε προετοιμασμένοι οτι αποτελεί μία συμβιβαστική, πειραματική λύση.

Πηγές:

https://petapixel.com/2021/08/23/megadap-unveils-first-auto-adapter-for-sony-e-to-ff-aps-c-nikon-z/?utm_source=dlvr.it&utm_medium=twitter

https://www.cined.com/full-lens-control-sony-e-to-nikon-z-adapter-for-full-frame-or-aps-c-from-megadap/

https://megadap.net/product/megadap-sony-e-to-nikon-z-autofocus-adapter-etz11/

https://techartpro.com/?product=techart-sony-e-nikon-z-autofocus-adapter-tze-01

https://expertphotography.com/flange-distance/

https://www.bhphotovideo.com/explora/photography/tips-and-solutions/introduction-to-lens-mounts-and-lens-adapters