Ο θρύλος θέλει την ετεροθαλή αδελφή του βασιλιά Αρθούρου, Μόργκαν ή αλλιώς Μοργκάνα λε Φέϊ, ειδήμων στη δημιουργία οπτικών  ψευδαισθήσεων. Η Fata Morgana  (όπως καθιερώθηκε στην ιταλική γλώσσα) κατοικούσε σε κρυστάλλινα παλάτια στο βυθό της θάλασσας και μπορούσε να εμφανίζει ψεύτικες εικόνες κάστρων που αιωρούνταν επάνω από ακτές, παρασύροντας έτσι τους ναυτικούς σε ναυάγια.  Στην Σικελική παράδοση η Fata Mrgana υποδηλώνει έναν ιδιαίτερο είδος διπλού αντικατοπτρισμού κατά τον οποίο εμφανίζονται αντικείμενα ενωμένα-αντίστροφα κατά κορυφή. Τα αντικείμενα αυτά στην πραγματικότητα βρίσκονται έως και εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά και  εμφανίζονται παραμορφωμένα (υπερυψωμένα, ανεστραμμένα, μεγεθυμένα) επάνω στον ορίζοντα. Η εικόνα μεταβάλλεται κάθε λεπτό και εξαφανίζονται απρόσμενα όπως εμφανίστηκαν. 

Το φαινόμενο του αντικατοπτρισμού Fata Morgana παρατηρείται κάτω από συγκεκριμένες φυσικές, μη ελεγχόμενες συνθήκες. Το καλοκαίρι όταν ο αέρας φυσά στην επιφάνεια της θάλασσας και είναι πολύ πιο κρύος από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας τότε πλοία, οροσειρές και  παγόβουνα ίπτανται επάνω στον ορίζοντα εκεί που η θάλασσα συναντά τον ουρανό. Η θερμοκρασιακή αναστροφή επιτρέπει να διαφύγει θερμότητα δια της ακτινοβολίας στο διάστημα. Η απρόσκοπτη αλληλεπίδραση μεταξύ του ζεστού υπερκείμενου αέρα και του πυκνότερου ψυχρού μπορεί να δράσει ως διαθλαστικός φακός, δημιουργώντας ένα κατακόρυφο ανεστραμμένο είδωλο επί του οποίου φαίνεται να αιωρείται το απομακρυσμένο ευθύ είδωλο.

Στην φωτογραφική διαδικασία το είδωλο εμφανίζεται επίσης ανεστραμμένο καθώς το φως περνάει μέσα από έναν συγκλίνων φακό. Με τον κατάλληλο χειρισμό του διαφράγματος και υπό συνθήκες που ορίζονται  από τον ίδιο τον φωτογράφο, δημιουργείται η φωτογραφία. Για τον φωτογράφο και δάσκαλο φωτογραφίας Πλάτωνα Ριβέλλη 

Η φωτογραφία είναι μια ψευδαίσθηση που δημιουργείται από το πλέξιμο του περιεχόμενου με τη φόρμα, είναι μια μεταμόρφωση του κόσμου μέσα από την προσωπικότητα του καλλιτέχνη – φωτογράφου

Στη θεραπευτική διαδικασία η ανάδυση της ανεστραμμένης εικόνας του ενδιαφερόμενου είναι αποτέλεσμα μιας αυθόρμητης και ασυνείδητης εξωτερίκευσης του εσωτερικού εαυτού. Όταν ο ασυνείδητος, εσωτερικός νους συναντά τον πραγματικό, εξωτερικό κόσμο ο θεραπευόμενος δύναται να τρομάξει, όπως τρόμαζαν οι ναυτικοί από την απρόσμενη εμφάνιση του φαινομένου της Fata Morgana. Αυτό συμβαίνει γιατί  έρχονται στο φως (κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες όπως διασφαλίζονται από την δεοντολογία) αντικατοπτρισμοί των ευαίσθητων, εύθραυστων, πληγωμένων κομματιών του που όσο και να μην τα αναγνωρίζει με μια πρώτη ματιά, πρόκειται για τον ίδιο τον εαυτό κάπως παραποιημένο. Με την καθοδήγηση το ειδικού αυτά τα κομμάτια αναπλαισιώνονται, νοηματοδοτούνται εκ νέου, γίνονται αποδεκτά και αξιοποιούνται  προς την κατεύθυνση της προσωπικής ανάπτυξης.

Η Καναδή φωτοθεραπεύτρια Judy Weiser  υποστηρίζει ότι η φωτογραφία μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στο γνωστικό και το αισθητηριακό, σε ό,τι κινείται στον εσωτερικό εαυτό, κάτω από το συνειδητό, και τον εαυτό που μας είναι γνώριμος. Η φωτογραφία, όπως όλες οι τέχνες, δίνει στον ενδιαφερόμενο την δυνατότητα να έχει πρόσβαση σε συναισθήματα, αναμνήσεις, αγωνίες και να ανασύρει σημαντικά   ζητήματα τα οποία αποτελούν την πρώτη ύλη για την ψυχοθεραπεία. Με άλλα λόγια ο ενδιαφερόμενος καλείται να σκεφτεί φωναχτά την ιστορία του.

Οι φωτογραφίες των θεραπευόμενων συχνά λειτουργούν ως χειροπιαστές συμβολικές  κατασκευές, μεταφορικά, μεταβατικά αντικείμενα που  σιωπηρά προσφέρουν εσωτερική θέα με τρόπους που οι λέξεις από μόνες τους δεν μπορούν να την εξηγήσουν ή να την αναπαραστήσουν επαρκώς

Στην τεχνική της Φωτοθεραπείας, η φωτογραφία δύναται να λειτουργήσει ως έναυσμα και καταλύτης επανασύνδεσης της οπτικής μνήμης με τα συναισθήματα εκείνης της στιγμής του παρελθόντος τα οποία βρίσκονται αποθηκευμένα στο ασυνείδητο. 

Για τον ψυχίατρο, ψυχοθεραπευτή και συγγραφέα Yrvin Yalom η οπτική περιγραφή ανοίγει δρόμο για κεντρικά ζητήματα. Η αλλαγή μπορεί να ξεκινήσει μόνο από μέσα, μόνο όταν γίνει συνειδητό ότι υπάρχουν περισσότεροι τρόποι να ειδωθεί η κατάστασή τους και αναγνωριστούν οι αντικατοπτρισμοί τους. Τότε ο ενδιαφερόμενος, ίσως, διαπιστώσει ότι είναι βοηθητικό να δει την αλλαγή μέσα από μια άλλη προοπτική. 

Ο Marcel Proust σημειώνει :

Σκοπός του ταξιδιού δεν είναι να δεις καινούρια μέρη, αλλά να δεις με καινούρια μάτια

 

Για το φαινόμενο Fata Morgana: http://el.m.wikipedia.org

Για την Φωτοθεραπεία: 

  • Schaefer Ch.(1988), “Innovative Interventions in Child and Adolescent Therapy”, WILEY
  • Weiser, J., Using Photo Therapy Techniques in Art and Other Counseling Practices”, www.phototherapy-centre.com
  • Weiser, J., (2001)  December, “ Phototherapy Techniques : Using Clients’ Personal Snapshots and Family Photos as Counseling and Therapy Tools από το περιοδικό Afterimage Vol 29 No 3 P: 10-15
  • Weiser, J., (1984) Fall, Phototherapy-Becoming Visually Literate about Oneself or Phototherapy???What’s Phototherapy ??? περιοδικό PhotoTherapy Vol IV pages: 2-7
  • Ziller, R., ( 2000). Self Counselling through re authored photo self narrative , από το περιοδικό Counselling Psychology Quarerly , Vol. 13, No 3 pp 265-278  http//:www.tandf.co.uk/journals
  • Yrvin Yalom: Ο Δήμιος του έρωτα & άλλες ιστορίες ψυχοθεραπείας
  • Πλάτων Ριβέλλης : Μονόλογος για τη φωτογραφία

Πρόσφατα Άρθρα

News (19 Ιαν 2022)

Το Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας Δράμας (ΔΦΦΔ) καλεί τους ενδιαφερόμενους φωτογράφους να υποβάλλουν έργα τους για τη 2η διοργάνωση, που θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2022. Το open call...

News (19 Ιαν 2022)

Η ιδέα να συγκεντρώσουμε τα έργα μας σε μία έκθεση, δηλώνοντας το φωτογραφικό μας στίγμα, ξεκίνησε δειλά πριν τρία χρόνια. Οι πρωτόγνωρες συνθήκες της πανδημίας, που όλοι βιώσαμε, προς στιγμήν...

Photo Clubs (11 Ιαν 2022)

Η Ομάδα Φωτογραφίας της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς δημιουργήθηκε το 2013, ως δράση της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς και του συλλόγου «Φίλοι της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς», από ανθρώπους που αγαπάνε τη φωτογραφία...

Book Reviews (07 Ιαν 2022)

Το φωτογραφικό λεύκωμα, του Γιάννη Οικονόμου, είναι έκδοση του συλλόγου « Φίλοι Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς » και αποτελεί ψηφιακό τεκμήριο της ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ στο server της οποίας φιλοξενούνται τα...

News (04 Ιαν 2022)

Τι είναι αυτό που μεταμορφώνει το προσιτό και δημοφιλές μέσο της φωτογραφίας, σε ένα δυνατό εργαλείο έκφρασης και ενδυνάμωσης; Πώς μπορεί μια φωτογραφία να ξεκλειδώσει συναισθήματα, παρακινώντας μας...

Editor's choice (02 Ιαν 2022)

Μία και μοναδική είναι η ευχή μου για όλο τον κόσμο.....ΥΓΕΙΑ. "Αυτός που έχει Υγεία, έχει Ελπίδα & αυτός που έχει Ελπίδα έχει τα πάντα" Κώστας Δελχάς

Editor's choice (27 Δεκ 2021)

Εύχομαι αυτές τις γιορτές να ξαναβρούμε την ζωή που χάσαμε και να πάρουμε πίσω όσα στερηθήκαμε. ‘Ελενα Λόλα

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Σε μια περίοδο που κάθε βεβαιότητα δοκιμάζεται, εύχομαι να σταθούμε με αγάπη και αλληλεγγύη ο ένας δίπλα στον άλλον. Ας είναι το 2022 μια χρονιά με λιγότερη βία, μια χρονιά προσφοράς, και οι...

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Οι ευχές και η αξία τους είναι ανεκτίμητη πόσο αυτήν την δύσκολη περίοδο μεγάλων δοκιμασιών που διανύουμε τόσο στην χώρα μας όσο κι σε όλο τον κόσμο. Η ανάγκη για αναγέννηση του καθενός από εμάς...

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Πάνω από τους βυθούς, καθρεφτίζονται οι ελπίδες. Εύχομαι εκεί, καθαρά, να πάλλονται όνειρα φωτεινά, σαν άστρα...  Βάσια Ζαφείρη

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

 Η φετινή μου ευχή για τις γιορτές είναι να υπάρχει σε όλα τα σπίτια του κόσμου υγεία και αγάπη!   Εύχομαι ακόμη, το 2022 να είναι η χρονιά που θα μας απελευθερώσει από τα δεσμά της...

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Ευχές σε όλες & όλους για Καλές Εορτές με υγεία & για την νέα Χρονιά Διεκδικούμε, Αγαπάμε, Δημιουργούμε. Ανδρέας Ζαχαράτος από την σειρά NAPOLI BELLALeica M8  Nokton 21mm