Η φωτογραφία αγνοεί τι υπάρχει πίσω από την εικόνα της. Τι είναι όμως αυτό το 'πίσω'; Και γιατί, αφού θέλουμε τόσο διακαώς να δούμε, μένουμε μόνιμα προστατευμένοι 'μπροστά'

Υπάρχει μία ανεξέλεγκτη κατάσταση μέσα στον ανθρώπινο ψυχισμό. Ο βαθύτερος πυρήνας του ανθρώπινου ψυχισμού είναι η τρέλα. Αυτός ο πυρήνας βασίζεται στην πρωτογενή απόλαυση που προκύπτει από τη σχέση με τη μητέρα και το σώμα της. Είναι ένας κόσμος πλήρης αλλά εξωπραγματικός. Η τερατώδης πλευρά του ανθρώπου βρίσκεται σε αυτόν τον πυρήνα και επιτίθεται σε ό,τι απειλεί την πρωτογενή απόλαυση. Αυτή η απόλαυση περιστέλλεται με τον πολιτισμό και την εκπαίδευση ώστε να υπάρχει κοινωνική συνοχή. Ο πολιτισμός επιτρέπει την επιθυμία αντί της πρωταρχικής απόλαυσης, όμως με την επιθυμία πάντα κάτι μένει εκτός.

 

Η φωτογραφία δεν ξέρει να μας πει τι είναι αυτό που μας δίνει να δούμε"

Roland Barthes

 

Το κανονικό, το “φυσιολογικό” δεν είναι η φύση του ανθρώπου, αλλά η άμυνα εναντίον της αληθινής του φύσης, της τρέλας. Οι άνθρωποι διαρκώς παλεύουμε με την ουσία του εαυτού μας, όσο κι αν την αποφεύγουμε.  Αυτό ψάχνουμε στη φωτογραφία, να συλλάβουμε την αλήθεια, την ουσία. 

Η φωτογραφία αποσκοπεί όχι στη σύλληψη της πραγματικότητας αλλά στη σύλληψη εκείνου που δεν βλέπουμε, αυτού που βρίσκεται πέρα από την πραγματικότητα. Η φωτογραφική μηχανή είναι ένα όργανο σύλληψης του αόρατου και του άρρητου. Η φωτογραφία αποσυμπιέζει την ένταση του ψυχισμού μας, ενώ είναι φτιαγμένη και η ίδια από το υλικό του πρωτογενούς πυρήνα μας, την τρέλα. 

Η φωτογραφία φτιάχνει ένα συμβολικό παράθυρο για να κοιτάξουμε και την ίδια στιγμή το κλείνει. Η φωτογραφία γίνεται ένας τρόπος να δούμε κάτι παραπάνω, ενώ την ίδια στιγμή η εικόνα πέφτει μπροστά στα μάτια μας ως κουρτίνα ώστε να μη δούμε περισσότερα. Δεν βλέπουμε ό,τι θέλουμε αλλά ό,τι επιτρέπει ο ψυχισμός μας, διαφορετικά μπορεί να υπάρξει μεγάλο τίμημα. Ας θυμηθούμε στη Βίβλο, τη γυναίκα του Λωτ που όταν γυρνά και βλέπει το ζόφο που διαδραματίζεται πίσω της γίνεται στήλη άλατος, ή τον Οιδίποδα που μόλις αντικρίζει την πραγματικότητα της ζωής του δε θέλει να δει τίποτε άλλο και τυφλώνεται μόνος του.

 

Η φωτογραφία είναι εικόνα τρελή.

 

Roland Barthes

 

Κανονική φωτογραφία δεν υπήρξε ποτέ

 

Susan Sontag

Ο άνθρωπος δεν αναζήτησε ποτέ την κανονική φωτογραφία. Ο άνθρωπος αναζητά πάντα το έξω από το κανονικό που θα του δείξει αυτό που το κανονικό αδυνατεί. Ο άνθρωπος βγαίνοντας έξω από το κανονικό προχωρά στην επιστήμη, στην τέχνη, στη ζωή του. Έξω από το κανονικό ο άνθρωπος ονειρεύεται και ελπίζει.

Οι σκέψεις σταχυολογήθηκαν από την εξής πηγή:

Καγγελάρης, Φ. (2017). Homo Photographicus: Ψυχαναλυτικές και Φιλοσοφικές Διαστάσεις της Εικόνας. Θεσσαλονίκη: Ροπή.

Πρόσφατα Άρθρα

News (22 Σεπ 2021)

Το Φωτογραφικό Κέντρο Θεσσαλονίκης με την αρχή του φθινοπώρου ξεκινά τη νέα του σαιζόν με μία σειρά δράσεων Στο πλαίσιο της φιλοσοφίας να γνωστοποιήσει την παρουσία του ίδιου του ΦΚΘ και της...

Book Reviews (22 Σεπ 2021)

Στα χρόνια που ακολούθησαν το πρώτο μνημόνιο, η Αθήνα βυθίστηκε σε μία βαθιά κοινωνικοοικονομική δίνη. H κατεστραμμένη Ελληνική οικονομία αποσυναρμολόγησε τις ήδη προβληματικές κοινωνικές δομές,...

News (17 Σεπ 2021)

Παρουσίαση φωτογραφικού βιβλίου - συζήτηση με την Ειρήνη Αβραμοπούλου, Ζωή Μαυροσκότη και Γιώργο Καραηλία. Με αφορμή την παρουσίαση του φωτογραφικού βιβλίου του Γιώργου Καραηλία PERSONAE NON...

News (16 Σεπ 2021)

Η Εταιρεία Ελλήνων Ιστορικών της Τέχνης (ΕΕΙΤ) σε συνεργασία με τη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας – Μουσείο Γ.Ι. Κατσίγρα διοργανώνουν την Επιστημονική Διημερίδα με θέμα “Εικαστικές Τέχνες στην Ελλάδα...

News (16 Σεπ 2021)

Μία από τις πιο αξιόλογες εικαστικές γυναικείες παρουσίες στην ελληνική φωτογραφική σκηνή είναι αυτή της Ηώς Πάσχου. Τώρα επιλέγει να δείξει στο κοινό το έργο μιας δεκαετίας (2010-2020) μέσα από...

News (15 Σεπ 2021)

Το φως είναι ενέργεια. Το φως είναι ζωή. Σε μια περίοδο γεμάτη σκιές χρειαζόμαστε το φως για να τις δούμε, να συνδιαλλαγούμε μαζί τους και να επανασυνδεθούμε με τον εαυτό μας και το περιβάλλον...

News (15 Σεπ 2021)

Η ομάδα Greek Instagramers Events σε συνεργασία με τον Δήμο Πειραιά και το Destination Piraeus παρουσιάζουν την έκθεση φωτογραφίας #My_Piraeus. Η έκθεση αποτελεί μια φωτογραφική περιπλάνηση στην...

News (15 Σεπ 2021)

Η ΔΛ Gallery παρουσιάζει το Σάββατο 2 Οκτωβρίου 2021 την Ατομική ‘Εκθεση Υποβρύχιας Φωτογραφίας - Video Projection - Installation της Ρενέ Ρεβάχ “Silence”. “Από τη γέννηση του, ο...

News (15 Σεπ 2021)

Τα εγκαίνια της πρώτης ατομικής έκθεσης φωτογραφίας τής Αρχοντίας Μαδώνη, με τίτλο: «Παναγιώτης Πετράκης l’artiste»,  θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 25 Σεπτεμβρίου 2021 στις 20:00, στην...

News (13 Σεπ 2021)

Η Φωτογραφική ομάδα "Έκφραση" και φέτος συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή εβδομάδα Κινητικότητας μαζί με τον Δήμο Εορδαίας και διοργανώνει έκθεση φωτογραφίας 12 φωτογράφων της Πτολεμαϊδας. Μια πλούσια...

News (13 Σεπ 2021)

Έξι διαφορετικές ματιές πάνω στο αναπόφευκτο. H Φωτογραφική Ομάδα Encounters παρουσιάζει το φωτογραφικό της έργο στον εξωτερικό χώρο του Κέντρου Νέων Κορίνθου. Φωτογράφοι που συμμετέχουν:...

News (13 Σεπ 2021)

Συνεχίζουμε στο Φεστιβαλ Φωτομετρία την παρουσίαση και επί τόπια άσκηση των εναλλακτικών μεθόδων τυπωμάτων της φωτογραφίας. Οι μέθοδοι αυτοί έχουν το μεγάλο πλεονέκτημα της δυνατότητας συνδυασμού...