Όλα ξεκινούν με την απώλεια και με ένα πένθος, το χωρισμό από τη μητέρα και το σώμα της. Οι εικόνες αποτελούν μία προσπάθεια να συμβολιστεί αυτός ο αρχικός χωρισμός και το πένθος που τον συνοδεύει. Κάθε απώλεια στη μετέπειτα ζωή έχει σημείο αναφοράς αυτό τον αρχικό χωρισμό. Όλες οι εικόνες εκπηγάζουν από το χωρισμό με τη μητέρα.

 Η ζωή είναι μια διαρκής εκπαίδευση στους αποχαιρετισμούς και τις απώλειες, ενώ ο άνθρωπος αναζητά το ανέφικτο, να μείνει πλήρης και αθάνατος. Ο άνθρωπος βγάζει φωτογραφίες γιατί βιώνει μία μόνιμη υπαρξιακή κατάθλιψη. Προσπαθεί να υποκαταστήσει την απώλεια με την εικόνα. Ο άνθρωπος φωτογραφίζει για να προστατευθεί πίσω από την ψευδαίσθηση ότι δε θα χάσει τίποτα, εφόσον παράγει διαρκώς και κυρίως ελέγχει έναν ολόκληρο κόσμο.

 Τον 19ο αιώνα, τον αιώνα της φωτογραφίας δηλαδή, αναθεωρείται η ιδέα του θανάτου. Για το ρομαντισμό ο θάνατος είναι ζητούμενο ως μια ακραία έκφραση ζωής, "ζήσε αγνοώντας το θάνατο", το γνωστό ‘Vivere pericolosamente’.

 Ένας ακόμα ρόλος της φωτογραφίας είναι να σταματήσει το χρόνο για να μην πεθάνει ο άνθρωπος. Παγώνει τη στιγμή ώστε να μη χωριστούμε από την παρούσα εικόνα του εαυτού μας. Όμως, εδώ συναντάμε ξανά μια αντίφαση. Όταν φωτογραφίζουμε συμβαίνει το αντίθετο από αυτό που επιδιώκουμε. Μέσω της φωτογραφίας προσπαθούμε να διατηρήσουμε τη ζωή, ωστόσο φωτογραφίζοντας νεκρώνουμε το χρόνο και την βγάζουμε εκτός πραγματικότητας.

 Η φωτογραφία καδράρει. Καδράρω, όμως, θα πει οριοθετώ ένα κομμάτι πραγματικότητας μέσα σε μια εικόνα. Αυτό το όριο ισοδυναμεί με θάνατο. Ο θάνατος των όντων αφορά στο θάνατο της μορφής τους. Η ύλη δεν πεθαίνει, πεθαίνει όμως ο τρόπος με τον οποίο υπάρχει, πεθαίνει δηλαδή η μορφή της ύλης. Μορφή, όμως, σημαίνει όρια. Το ανθρώπινο σώμα πεθαίνει γιατί έχει όρια. Αν υπήρχε χωρίς όρια, διάχυτο στη φύση, δε θα πέθαινε αλλά δε θα ήταν το ανθρώπινο σώμα. Θα ήταν κάτι άλλο. 

 Η φωτογραφία, λοιπόν, αν και προσπαθεί να διαιωνίσει την εικόνα του σώματος, την προσλαμβάνει μέσα στα όρια του κάδρου της ως κάτι πεπερασμένο, ως κάτι ήδη παραδομένο  στη φθορά και το θάνατο. Η φωτογραφία προσπαθεί να δραπετεύσει από αυτό το αδιέξοδο όντας η εικόνα της πραγματικότητας αλλά ως μια άλλη πραγματικότητα. Μοιάζει σε εκείνη την αρχική πραγματικότητα που χρησιμοποίησε για να υπάρξει αλλά είναι πλέον κάτι διαφορετικό.

 Επομένως, υπό αυτό το πρίσμα δεν υπάρχουν νεκρές εικόνες γιατί κάθε εικόνα μένει ατελής, δηλαδή χωρίς τελική μορφή, οπότε βρίσκεται εκτός θανάτου, εφόσον ο θάνατος είναι η μορφή.

 Οι σκέψεις σταχυολογήθηκαν από την εξής πηγή:

Καγγελάρης Φ. (2017). Homo Photographicus: Ψυχαναλυτικές και Φιλοσοφικές Διαστάσεις της Εικόνας. Θεσσαλονίκη: Ροπή.

 

Σύντομο Βιογραφικό Ματίνας Αναγωνστοπούλου

Η Ματίνα Αναγνωστοπούλου σπούδασε Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εκπαιδεύτηκε στην Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Έχει ειδικευτεί στην Ειδική Αγωγή, την Εκπαίδευση Ενηλίκων και στο Πρόγραμμα MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction) για άτομα με αυξημένο άγχος. Διατηρεί ιδιωτικό γραφείο και εργάζεται με συμβουλευτική ενηλίκων, γονέων, παιδιών και εφήβων. Στα επιστημονικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η μάθηση, η διαχείριση του άγχους, η συναισθηματική νοημοσύνη, η ενσυνειδητότητα και θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Είναι ενεργό μέλος της Φωτογραφικής Ομάδας Πάρου και μέλος της εκδοτικής-συντακτικής ομάδας του περιοδικού δρόμου “Φάρος”.

Φωτογραφία εγωφύλλου Bill Gekas

Πρόσφατα Άρθρα

News (19 Ιαν 2022)

Το Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας Δράμας (ΔΦΦΔ) καλεί τους ενδιαφερόμενους φωτογράφους να υποβάλλουν έργα τους για τη 2η διοργάνωση, που θα πραγματοποιηθεί τον Σεπτέμβριο του 2022. Το open call...

News (19 Ιαν 2022)

Η ιδέα να συγκεντρώσουμε τα έργα μας σε μία έκθεση, δηλώνοντας το φωτογραφικό μας στίγμα, ξεκίνησε δειλά πριν τρία χρόνια. Οι πρωτόγνωρες συνθήκες της πανδημίας, που όλοι βιώσαμε, προς στιγμήν...

Photo Clubs (11 Ιαν 2022)

Η Ομάδα Φωτογραφίας της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς δημιουργήθηκε το 2013, ως δράση της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς και του συλλόγου «Φίλοι της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς», από ανθρώπους που αγαπάνε τη φωτογραφία...

Book Reviews (07 Ιαν 2022)

Το φωτογραφικό λεύκωμα, του Γιάννη Οικονόμου, είναι έκδοση του συλλόγου « Φίλοι Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς » και αποτελεί ψηφιακό τεκμήριο της ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΛΙΒΑΔΕΙΑΣ στο server της οποίας φιλοξενούνται τα...

News (04 Ιαν 2022)

Τι είναι αυτό που μεταμορφώνει το προσιτό και δημοφιλές μέσο της φωτογραφίας, σε ένα δυνατό εργαλείο έκφρασης και ενδυνάμωσης; Πώς μπορεί μια φωτογραφία να ξεκλειδώσει συναισθήματα, παρακινώντας μας...

Editor's choice (02 Ιαν 2022)

Μία και μοναδική είναι η ευχή μου για όλο τον κόσμο.....ΥΓΕΙΑ. "Αυτός που έχει Υγεία, έχει Ελπίδα & αυτός που έχει Ελπίδα έχει τα πάντα" Κώστας Δελχάς

Editor's choice (27 Δεκ 2021)

Εύχομαι αυτές τις γιορτές να ξαναβρούμε την ζωή που χάσαμε και να πάρουμε πίσω όσα στερηθήκαμε. ‘Ελενα Λόλα

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Σε μια περίοδο που κάθε βεβαιότητα δοκιμάζεται, εύχομαι να σταθούμε με αγάπη και αλληλεγγύη ο ένας δίπλα στον άλλον. Ας είναι το 2022 μια χρονιά με λιγότερη βία, μια χρονιά προσφοράς, και οι...

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Οι ευχές και η αξία τους είναι ανεκτίμητη πόσο αυτήν την δύσκολη περίοδο μεγάλων δοκιμασιών που διανύουμε τόσο στην χώρα μας όσο κι σε όλο τον κόσμο. Η ανάγκη για αναγέννηση του καθενός από εμάς...

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Πάνω από τους βυθούς, καθρεφτίζονται οι ελπίδες. Εύχομαι εκεί, καθαρά, να πάλλονται όνειρα φωτεινά, σαν άστρα...  Βάσια Ζαφείρη

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

 Η φετινή μου ευχή για τις γιορτές είναι να υπάρχει σε όλα τα σπίτια του κόσμου υγεία και αγάπη!   Εύχομαι ακόμη, το 2022 να είναι η χρονιά που θα μας απελευθερώσει από τα δεσμά της...

Editor's choice (22 Δεκ 2021)

Ευχές σε όλες & όλους για Καλές Εορτές με υγεία & για την νέα Χρονιά Διεκδικούμε, Αγαπάμε, Δημιουργούμε. Ανδρέας Ζαχαράτος από την σειρά NAPOLI BELLALeica M8  Nokton 21mm