Όλα ξεκινούν με την απώλεια και με ένα πένθος, το χωρισμό από τη μητέρα και το σώμα της. Οι εικόνες αποτελούν μία προσπάθεια να συμβολιστεί αυτός ο αρχικός χωρισμός και το πένθος που τον συνοδεύει. Κάθε απώλεια στη μετέπειτα ζωή έχει σημείο αναφοράς αυτό τον αρχικό χωρισμό. Όλες οι εικόνες εκπηγάζουν από το χωρισμό με τη μητέρα.

 Η ζωή είναι μια διαρκής εκπαίδευση στους αποχαιρετισμούς και τις απώλειες, ενώ ο άνθρωπος αναζητά το ανέφικτο, να μείνει πλήρης και αθάνατος. Ο άνθρωπος βγάζει φωτογραφίες γιατί βιώνει μία μόνιμη υπαρξιακή κατάθλιψη. Προσπαθεί να υποκαταστήσει την απώλεια με την εικόνα. Ο άνθρωπος φωτογραφίζει για να προστατευθεί πίσω από την ψευδαίσθηση ότι δε θα χάσει τίποτα, εφόσον παράγει διαρκώς και κυρίως ελέγχει έναν ολόκληρο κόσμο.

 Τον 19ο αιώνα, τον αιώνα της φωτογραφίας δηλαδή, αναθεωρείται η ιδέα του θανάτου. Για το ρομαντισμό ο θάνατος είναι ζητούμενο ως μια ακραία έκφραση ζωής, "ζήσε αγνοώντας το θάνατο", το γνωστό ‘Vivere pericolosamente’.

 Ένας ακόμα ρόλος της φωτογραφίας είναι να σταματήσει το χρόνο για να μην πεθάνει ο άνθρωπος. Παγώνει τη στιγμή ώστε να μη χωριστούμε από την παρούσα εικόνα του εαυτού μας. Όμως, εδώ συναντάμε ξανά μια αντίφαση. Όταν φωτογραφίζουμε συμβαίνει το αντίθετο από αυτό που επιδιώκουμε. Μέσω της φωτογραφίας προσπαθούμε να διατηρήσουμε τη ζωή, ωστόσο φωτογραφίζοντας νεκρώνουμε το χρόνο και την βγάζουμε εκτός πραγματικότητας.

 Η φωτογραφία καδράρει. Καδράρω, όμως, θα πει οριοθετώ ένα κομμάτι πραγματικότητας μέσα σε μια εικόνα. Αυτό το όριο ισοδυναμεί με θάνατο. Ο θάνατος των όντων αφορά στο θάνατο της μορφής τους. Η ύλη δεν πεθαίνει, πεθαίνει όμως ο τρόπος με τον οποίο υπάρχει, πεθαίνει δηλαδή η μορφή της ύλης. Μορφή, όμως, σημαίνει όρια. Το ανθρώπινο σώμα πεθαίνει γιατί έχει όρια. Αν υπήρχε χωρίς όρια, διάχυτο στη φύση, δε θα πέθαινε αλλά δε θα ήταν το ανθρώπινο σώμα. Θα ήταν κάτι άλλο. 

 Η φωτογραφία, λοιπόν, αν και προσπαθεί να διαιωνίσει την εικόνα του σώματος, την προσλαμβάνει μέσα στα όρια του κάδρου της ως κάτι πεπερασμένο, ως κάτι ήδη παραδομένο  στη φθορά και το θάνατο. Η φωτογραφία προσπαθεί να δραπετεύσει από αυτό το αδιέξοδο όντας η εικόνα της πραγματικότητας αλλά ως μια άλλη πραγματικότητα. Μοιάζει σε εκείνη την αρχική πραγματικότητα που χρησιμοποίησε για να υπάρξει αλλά είναι πλέον κάτι διαφορετικό.

 Επομένως, υπό αυτό το πρίσμα δεν υπάρχουν νεκρές εικόνες γιατί κάθε εικόνα μένει ατελής, δηλαδή χωρίς τελική μορφή, οπότε βρίσκεται εκτός θανάτου, εφόσον ο θάνατος είναι η μορφή.

 Οι σκέψεις σταχυολογήθηκαν από την εξής πηγή:

Καγγελάρης Φ. (2017). Homo Photographicus: Ψυχαναλυτικές και Φιλοσοφικές Διαστάσεις της Εικόνας. Θεσσαλονίκη: Ροπή.

 

Σύντομο Βιογραφικό Ματίνας Αναγωνστοπούλου

Η Ματίνα Αναγνωστοπούλου σπούδασε Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εκπαιδεύτηκε στην Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Έχει ειδικευτεί στην Ειδική Αγωγή, την Εκπαίδευση Ενηλίκων και στο Πρόγραμμα MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction) για άτομα με αυξημένο άγχος. Διατηρεί ιδιωτικό γραφείο και εργάζεται με συμβουλευτική ενηλίκων, γονέων, παιδιών και εφήβων. Στα επιστημονικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η μάθηση, η διαχείριση του άγχους, η συναισθηματική νοημοσύνη, η ενσυνειδητότητα και θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Είναι ενεργό μέλος της Φωτογραφικής Ομάδας Πάρου και μέλος της εκδοτικής-συντακτικής ομάδας του περιοδικού δρόμου “Φάρος”.

Φωτογραφία εγωφύλλου Bill Gekas

Πρόσφατα Άρθρα

News (07 Αυγ 2020)

Το παραδοσιακό κατώι του “Ξωτικό wine&deli” στον Τριαντάρο Τήνου, μεταμορφώθηκε σε ένα νέο χώρο τέχνης, το “Ξωτικό art space”, που εγκαινιάζεται το Σάββατο, 8 Αυγούστου με μια αναδρομική έκθεση...

News (05 Αυγ 2020)

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης και ο Δήμος Ύδρας / Municipality of Hydra διοργανώνουν και παρουσιάζουν την έκθεση φωτογραφίας "Η Ύδρα για τον Mario Vitti. Γραφείο με θέα, φωτογραφίες 1948 –...

Education (03 Αυγ 2020)

Εκείνη την εποχή ανακάλυπτα τη Leica. 'Εβρισκα σ' αυτή τη μηχανή ένα τέλειο εργαλείο για γρήγορα σκίτσα και την εξάσκηση του βλέμματος πάνω στη ζωή. Πήγαινα σκαλίζοντας, δεν υπάρχει άλλη λέξη,...

News (03 Αυγ 2020)

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Προθεσμία υποβολής: Δευτέρα 3 Αυγούστου Το Ελληνικό Κέντρο Φωτογραφίας, στο πλαίσιο των δράσεών του για την...

News (03 Αυγ 2020)

Η πρώτη εκδήλωση στην Κορνάρου για το 2020 (καθυστερημένη λόγω των συνθηκών ) θα γίνει την Δευτέρα 10-8-20 στις 20:30 με καλεσμένο τον Σταύρο Σταματίου. Είναι χαρά μας που μετά από 4 χρόνια...

News (03 Αυγ 2020)

Φέτος αφήσαμε την καρδούλα μας για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, να ταξιδέψει στα όμορφα μέρη της Παλαίρου. Ακολουθήσαμε με το βλέμμα μας το φυσικό φως, πειραματιστήκαμε με το τεχνητό, στροβιλιστήκαμε...

Presentation (30 Ιουλ 2020)

Μαμαδες αυτό που μας δένει με τις κόρες μας είναι οι διαφορές μας που πρέπει να αγαπήσουμε! Και έρχονται κάποιες στιγμές εκεί που δεν το περιμένεις να σε τραβήξουν απότομα από τα όνειρα και να σε...

News (28 Ιουλ 2020)

Από την Τρίτη, 28 Ιουλίου έως και την Κυριακή, 2 Αυγούστου το Φεστιβάλ Ρεματιάς 2020 φιλοξενεί το 6ο Our Festival: 6 μέρες γεμάτες θέατρο, μουσική, χορός, κουκλοθέατρο, video art, παιδικές...

News (28 Ιουλ 2020)

Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης σας προσκαλεί στην έκθεση φωτογραφίας των μελών του, με τίτλο "Νύχτα". Συνεχίζοντας την δημιουργική του πορεία το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης,...

Workshops (27 Ιουλ 2020)

Σε αυτό το σεμινάριο φωτογραφίας δρόμου θα περιηγηθούμε σε επιλεγμένα μέρη της Αθήνας και θα φωτογραφίσουμε ξεφεύγοντας από τα στερεότυπα. Θα προσπαθήσουμε να διεισδύσουμε οπτικά πίσω από την κοινή...

News (27 Ιουλ 2020)

Πόσα πρόσωπα μπορείς να κοιτάξεις κατάματα όπως τον καθρέφτη σου, σε μία έκθεση φωτογραφίας; Σε ποιους τόπους απόκοσμους και κοσμικούς να περιπλανηθείς; Πόσες σχέσεις νομίζεις χωρούν σε ένα...

Workshops (23 Ιουλ 2020)

Θέμα του σεμιναρίου αυτού είναι η φωτογραφία γάμου, μέσα από μία μοντέρνα προσέγγιση. Το 3ήμερο διαδραστικό αυτό σεμινάριο φωτογραφίας απευθύνεται σε νέες και νέους επαγγελματίες του κλάδου ή...