Εν αρχή ην ο Λόγος

«Τα έργα τέχνης παρουσιάζουν συγκεκριμένες ομοιότητες με τους ανθρώπους» είχε πει ο Ντράγιερ. «Ακριβώς όπως μιλάμε για την ψυχή κάποιου ανθρώπου,μπορούμε επίσης να μιλήσουμε για την ψυχή ενός έργου τέχνης, για την προσωπικότητά του».

Ο Λόγος τού Καρλ Τέοντορ Ντράγιερ

Στον “Λόγο” δυο οικογένειες με διαφορετικά αντιλήψεις αντικρούονται. Ο χριστιανισμός αντιμετωπίζεται ως δόγμα και όχι ως μια πράξη αγάπης. Οι προκαταλήψεις, ο βαθύς συντηρητισμός και η μισαλλοδοξία διαφαίνονται σε όλη τη διάρκεια της ταινίας, όμως ο αδιαπραγμάτευτος έρωτας δυο γόνων και ο θάνατος ενός μέλους της οικογενείας θα αναδιαμορφώσουν τις μεταξύ τους σχέσεις και την πίστη τους.

Τα θέματα του Ντράγιερ πάντα βασίζονταν σε λογοτεχνικά ή θεατρικά έργα άλλων, πιθανόν να οφείλεται στον ισχυρισμό του ότι ο ίδιος δεν ήταν λογοτέχνης. Ίσως όμως να είναι και αποτέλεσμα τής βαθιάς του επιθυμίας να αποκρύψει, να μην αποκαλύψει την παιδική του ηλικία, τις εμμονές του, τους φόβους του, την απόρριψη που δέχτηκε σαν παιδί, καθώς η παρουσία του πατέρα και της μητέρας υπήρξε μηδενική ενώ η σκληρότητα των θετών του γονιών μέχρι να τους εγκαταλείψει οριστικά, παρούσα.

Ο τρόπος με τον οποίο δούλευε, μαρτυρούσε την ανάγκη του για τελειομανία. Επιδίωκε να γυρίζει σε πραγματικούς χώρους και διάλεγε ηθοποιούς που ανταποκρίνονται στην πραγματική ηλικία των ηρώων. Απεχθανόταν το μακιγιάζ και έδινε προσοχή στη λεπτομέρεια. Δε σεβόταν απλώς την αληθοφάνεια, ήθελε και κυνηγούσε την αλήθεια.

Οι ταινίες του Ντράγιερ έχουν ως άξονα την αδιαλλαξία, την απόρριψη του διαφορετικού, το στείρο φανατισμό, την καταπίεση των αδυνάτων. Τις περισσότερες φορές γυναικείοι ρόλοι αναδεικνύουν στις ταινίες του την καταγγελία και την κάθαρση. Οι ηρωίδες του αποτελούν θύματα καταπίεσης και αντίστασης ενώ παράλληλα εξυμνούν το γυναικείο φύλο. Σε κάθε περίπτωση ο Ντράγιερ προβάλλει την αγάπη ως τη μόνη λύση και απάντηση στα αδιέξοδα της ζωής.

Ο κινηματογραφιστής Henning Bendtsen (φωτό κάτω)

Ακόμη και αν είχε κινηματογραφήσει μόνο τον “Λόγο” και τη “Γερτρούδη” του Ντράγιερ και πάλι θα είχε μια θέση στο πάνθεον του κινηματογράφου. Bendtsen και Ντράγιερ είχαν μια αρμονική συνεργασία, είναι γνωστό άλλωστε ότι συνδέθηκαν και ως επαγγελματίες αλλά και ως άνθρωποι.

Από την αρχή ο Bendtsen κατανόησε τι εννοούσε ο Ντράγιερ όταν αναφερόταν στο ρεαλιστικό μυστικισμό. Χάρη στον Δανό κινηματογραφιστή μπορούμε να διακρίνουμε στο “Λόγο” μεγάλης διάρκειας πλάνα με “κενούς χρόνους”. Όλες οι κινήσεις της κάμερας και της σύνθεσης του κάδρου ήταν σχεδιασμένες με ακρίβεια.

Ο ρυθμός της ταινίας μοιάζει να είναι αργός, όμως ο Bendtsen που ταυτιζόταν με το όραμα του Nτράγιερ για αλήθεια ήθελε να ακολουθήσει πιστά τις κινήσεις των ανθρώπων μέσα σε ένα χώρο, στον οποίο ο χρόνος είναι σχετικός και οργανώνεται ανάλογα από τις δουλειές της φάρμας, τις ώρες προσευχής ή του καφέ.

Στο “Λόγο” η αυστηρότητα, η λιτότητα και η υποβλητικότητα κυριαρχούν, θέλοντας με αυτό το τρόπο να εμποδίσει το θεατή να ταυτιστεί με τους ήρωες της ταινίας. Το έντονο κοντράστ του φωτισμού αντανακλά και δημιουργεί διαφορετικές διαθέσεις μέσα στο ίδιο κάδρο καταλήγοντας σε μια σχεδόν υπνωτισμένη ατμόσφαιρα ακινησίας ώστε η εικόνα να συνεχίσει να υπάρχει περισσότερο από μια φευγαλέα στιγμή.

“Η Τέχνη πρέπει να περιγράφει τον εσωτερικό κόσμο και όχι τον εξωτερικό, για αυτό και χρειάζεται να εγκαταλείψουμε το Νατουραλισμό και να βρούμε τον τρόπο να εισάγουμε νέες εικόνες.. Η αφηρημένη Τέχνη επιτρέπει στο σκηνοθέτη να βγάλει τον κινηματογραφιστή από τη φυλακή του Νατουραλισμού"

"Ο Λόγος" Διάρκεια: 126΄

Σκηνοθεσία: Carl Theodor Dreyer

Σενάριο: Carl Theodor Dreyer, βασισμένο στο ομώνυμο θεατρικό του Kaj Munk

Διεύθυνση Φωτογραφίας: Henning Bendtsen

Ηθοποιοί: Henrik Malberg, Emil Hass Christensen, Cay Kristiansen, Preben Lerdoff Rye

Πρόσφατα Άρθρα

News (26 Ιουλ 2021)

Το Athens Photo World  επανέρχεται, δύο μήνες μετά την επίσημη έναρξη των εκδηλώσεων του για το 2021, και προσφέρει στο αθηναϊκό κοινό  δύο εξαιρετικά σημαντικές εκθέσεις και ένα πρόγραμμα...

News (23 Ιουλ 2021)

Ο αέρας σε μέρη όπως η Τήνος αποκτά κάτι που θα χαρακτηρίζαμε πρόχειρα υλική υπόσταση: τον ακούς διαρκώς να γεμίζει με την παρουσία του χώρους και τον βλέπεις στα αποτελέσματά του πάνω στα ανθρώπινα...

News (23 Ιουλ 2021)

Το Δ.Ι.Ε.Κ. Χανίων διοργανώνει ομαδική έκθεση έργων αποφοίτων της ειδικότητας "Τέχνη Φωτογραφίας" από  29/07/2021 έως 04/08/2021 στο Τούρκικο Χαμάμ στην οδό Κατρέ.  Εγκαίνια: Πέμπτη...

News (22 Ιουλ 2021)

Η Φωτογραφική Λέσχη Λιβαδειάς σε συνεργασία με το Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ), εγκαινιάζει την ομαδική έκθεση φωτογραφίας «Εξερευνώντας τις πόλεις μας», με έργα ερασιτεχνών φωτογράφων που...

News (16 Ιουλ 2021)

Η έκθεση αυτή είναι δημιούργημα μιας αποκαλυπτικής διάθεσης των φωτογράφων να μας δείξουν τον τόπο που ζουν με την προσωπική τους ματιά. Η αφορμή δόθηκε από το Φεστιβάλ κρουστών που...

News (14 Ιουλ 2021)

Το Σάββατο 17 Ιουλίου 2021 τα εγκαίνια της ομαδικής έκθεσης ‘’ARTISTS’’ που θα φιλοξενηθεί από το Δήμο Μήλου στο «ΔΗΜΟΤΙΚΟΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ ΘΗΛΕΩΝ 1875» στην Πλάκα. Φωτογραφία εξωφύλλου Μάντη...

News (12 Ιουλ 2021)

Στις 28 Αυγούστου εγκαινιάζονται οι κεντρικές εκδηλώσεις του Φωτογραφικού Φεστιβάλ Αγρινίου Photopolis. Εκθέσεις φωτογραφίας, προβολές, συζητήσεις, φωτογραφικά workshops, Potrait studio, Μουσικά...

News (05 Ιουλ 2021)

Τα Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου διοργανώνουν ομαδική έκθεση φωτογραφίας με τον τίτλο Blue, στην βόρεια εξωτερική πλευρά του δημοτικού κήπου Ρεθύμνου. Διάρκεια έκθεσης 8 με 31 Ιουλίου. Εγκαίνια...

News (05 Ιουλ 2021)

Μονοπάτια ζωής, μονοπάτια δύσβατα που όμως δε λείπει το χαμόγελο και η πίστη συνθέτουν το ταξίδι της ζωής με συντροφιά το φωτογραφικό φακό. Όλη μας η ζωή μια διαδρομή προς το άγνωστο, με εικόνες που...

News (01 Ιουλ 2021)

Η πρώτη φωτογραφική έκθεση με θέμα “Ανθρωπογενές τοπίο” από τους σπουδαστές του ΔΙΕΚ Καστοριάς θα πραγματοποιηθεί στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στο αρχοντικό “Πηχεών” της πλατείας Ντολτσό. Η...

News (29 Ιουν 2021)

Η Φωτογραφική Ομάδα «Αμπάριζα» πραγματοποιεί την ετήσια έκθεση των μελών της στον πολιτιστικό χώρο Παίρνω Αμπάριζα, Γαλακηδών 11, Γαλάτσι.  Επιμέλεια έκθεσης: Κατερίνα Ντόνα...

Book Reviews (29 Ιουν 2021)

Την Δευτέρα 5 Ιουλίου 2021 στις 7.30 μ.μ.- 9.15 μ.μ. η Σοφία Τσουμάκη θα παρουσιάσει το νέο της φωτογραφικό λεύκωμα με τίτλο "Light Matters" στο ανοικτό καφέ του Τεχνοχώρου Φάμπρικα (Μεγάλου...