Διανύουμε την εποχή της πληθωρικής επικοινωνίας, στην οποία μια περίπλοκη παρουσίαση κάνει συχνά ένα ανούσιο περιεχόμενο να κερδίσει εφήμερη λάμψη. Όπως δείχνει ένα ευρωπαϊκό φεστιβάλ νέων φωτογράφων, η φωτογραφία, ως μέσο μαζικής επικοινωνίας η ίδια, υποδέχεται όσο και συνδιαμορφώνει αυτό το κλίμα, προσχωρώντας ενίοτε σε μια τακτική εντυπωσιοθηρίας: δυσθεώρητα μεγέθη, εικόνες αναρτημένες σε ύψος που δεν ευνοεί τη θέαση, εκτυπώσεις στις οποίες στερεώνονται tablet που παίζουν βίντεο, φωτογραφίες διαφορετικών πηγών και ποιοτήτων που επικαλύπτονται, υλικά εμφατικά ετερόκλητα στο ίδιο έργο, όλα υποδεικνύουν μια ατμόσφαιρα που αιχμαλωτίζει το βλέμμα, χωρίς αναγκαστικά να επιστρέφει κάποια ουσία. Πρόκειται για την εποχή που προκρίνεται η ανορθόδοξη παρουσίαση, η κάθε λογής υβριδικότητα, η ανεξέταστη ιδιαιτερότητα, τα ανολοκλήρωτα κόνσεπτ, που η όλο και μεγαλύτερη πυκνότητα δεδομένων μπορεί παραδόξως να αφυδατώνει το νόημα. Παλιότερα, η καθαρή φωτογραφία και η απαράλλαχτα συμβατική της παρουσίαση έμοιαζαν με, ασφυκτικό συχνά, μονόδρομο. Σήμερα, στον αντίποδα, η παρουσίαση διεκδικεί συχνά ρόλο κύριας ανάγνωσης ενός φωτογραφικού έργου. Η παλιά άμιλλα φόρμας-περιεχομένου έχει εν μέρει μεταλλαχτεί. Η παρουσίαση είναι συχνά πλέον η νέα φόρμα. Αναμφίβολα, η διαρκής και ραγδαία εξέλιξη των νέων τεχνολογιών γεννά νέα δεδομένα, μεθόδους και υλικά παρουσίασης. Είναι αλήθεια επίσης ότι η πολυστρωματικότητα με την οποία η εικόνα διακινείται στην οθόνη και στα κοινωνικά δίκτυα σταδιακά αναζητά αντίκρισμα και στον εκθεσιακό τοίχο, δημιουργώντας ένα διαρκές fusion από δυνητικότητες και πολλαπλότητες, σε ένα απροσδιόριστο χώρο όπου όλα μοιάζουν καινούργια και συγχρόνως τίποτε, με επάλληλες μίξεις που συχνά παραβιάζουν ανοιχτά σύνορα, στο πλαίσιο ενός πολυμορφικού περιβάλλοντος εικόνων. Την εξέλιξη ενισχύει μάλλον και η ευρύτερη κοινωνική συνθήκη στην οποία κυριαρχούν η προγραμματική πλέον ρευστότητα, η κλιμακούμενη ταχύτητα, ο ανελέητος κερματισμός που κλονίζει την παλιότερη, αταλάντευτη φαινομενικά, σταθερότητα.

Τίποτε, βέβαια, δεν εξαιρείται, ούτε απορρίπτεται σε μια παρουσίαση. Τα πάντα επιτρέπονται, τα πάντα είναι θεμιτά, κρίνονται όμως και εκ του αποτελέσματος, αν δηλαδή ανταποκρίνονται σε μια βαθύτερη ανάγκη ή αιτία, ή απλά ψαρεύουν στα θολά νερά της σύγχρονης εποχής. Ως αποτέλεσμα, μένει η αίσθηση ότι συχνά αποφεύγει κανείς να εκτεθεί παρότι επιζητείται σθεναρά η δημόσια έκθεση. Αφήνεται σε μια ευκολία εντυπώσεων, στην ευελιξία της πολυσημίας, σε νοήματα συχνά ανοιχτά σ’ ένα επίπεδο βολικής ασάφειας, ακόμη και για θέματα όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, η νευρική ανορεξία, οι γάμοι ανήλικων κοριτσιών. Η ευφάνταστη παρουσίαση τείνει να αναδεικνύεται σε εφήμερη μόδα η ίδια, αντί να εξερευνώνται με ειλικρινή απλότητα (που συχνά αποδεικνύεται πραγματικά σύνθετη και δύσκολη) τα βάθη του εαυτού και του κόσμου. Ότι κάνουμε μας περιέχει αναπόδραστα, σαν δακτυλικό αποτύπωμα. Με την έννοια αυτή, η σύγχρονη παρουσίαση θυμίζει την ίδια την εποχή: είναι αχρείαστα, ίσως συχνά επιφανειακά, περίπλοκη. Κάθε παρουσίαση, όμως, όσο ασυνήθιστη κι αν είναι, διαλέγεται τελικά με τον εννοιακό πυρήνα ενός έργου, την πραγματική και όχι την επιφαινόμενη ιδιαιτερότητά του. Όταν αυτό παύει να συμβαίνει, όταν η παρουσίαση αυτονομείται επιδεικτικά, είναι συχνά γιατί ο καλλιτέχνης χρησιμοποιεί προσχηματικά μάλλον κάποιο θέμα ενώ αυτό που επιθυμεί, ίσως ακούσια, είναι να γίνει διακριτός μέσα στο διαστελλόμενο σύμπαν των τεχνικών εικόνων, να προτάξει εμφανώς τον εαυτό του στη διογκούμενη επικράτεια του me culture.

 

Ο Ηρακλής Παπαϊωάννου (Θεσσαλονίκη, 1962), σπούδασε Φυσική στο Α.Π.Θ., έκανε μεταπτυχιακό στη φωτογραφία στο New York University και διδακτορικό στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Α.Π.Θ. Από το 1999 εργάζεται στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης και από το 2016 είναι διευθυντής του. Το διάστημα 1993-2006 υπήρξε οργανωτικό στέλεχος του ετήσιου διεθνούς φεστιβάλ φωτογραφίας Photosynkyria. Δημοσίευσε μεγάλο αριθμό κειμένων και δοκιμίων για τη φωτογραφία, ενώ επιμελήθηκε πολλές φωτογραφικές εκθέσεις και εκδόσεις. Έχει μεταφράσει έργα των Susan Sontag, Ian Jeffrey και Villem Flusser για τη φωτογραφία στα ελληνικά. Έχει εκδώσει τα έργα Οι φωτογραφίες Marlboro και η χλιαρή Άγρια Δύση (Άγρα, 2009) και Η φωτογραφία του ελληνικού τοπίου (Άγρα, 2015). Επίσης, επιμελήθηκε τον συλλογικό τόμο Η ελληνική φωτογραφία και η φωτογραφία στην Ελλάδα. Μια ανθολογία κειμένων (Νεφέλη, 2013) και την έκδοση Μανόλης Αναγνωστάκης, 12 ποιήματα / φωτογραφίες (fairead/oxymoron, 2015)

Πηγή: https://chronos.fairead.net/papaioannou-afros-49

Πρόσφατα Άρθρα

News (07 Αυγ 2020)

Το παραδοσιακό κατώι του “Ξωτικό wine&deli” στον Τριαντάρο Τήνου, μεταμορφώθηκε σε ένα νέο χώρο τέχνης, το “Ξωτικό art space”, που εγκαινιάζεται το Σάββατο, 8 Αυγούστου με μια αναδρομική έκθεση...

News (05 Αυγ 2020)

Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης και ο Δήμος Ύδρας / Municipality of Hydra διοργανώνουν και παρουσιάζουν την έκθεση φωτογραφίας "Η Ύδρα για τον Mario Vitti. Γραφείο με θέα, φωτογραφίες 1948 –...

Education (03 Αυγ 2020)

Εκείνη την εποχή ανακάλυπτα τη Leica. 'Εβρισκα σ' αυτή τη μηχανή ένα τέλειο εργαλείο για γρήγορα σκίτσα και την εξάσκηση του βλέμματος πάνω στη ζωή. Πήγαινα σκαλίζοντας, δεν υπάρχει άλλη λέξη,...

News (03 Αυγ 2020)

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ Προθεσμία υποβολής: Δευτέρα 3 Αυγούστου Το Ελληνικό Κέντρο Φωτογραφίας, στο πλαίσιο των δράσεών του για την...

News (03 Αυγ 2020)

Η πρώτη εκδήλωση στην Κορνάρου για το 2020 (καθυστερημένη λόγω των συνθηκών ) θα γίνει την Δευτέρα 10-8-20 στις 20:30 με καλεσμένο τον Σταύρο Σταματίου. Είναι χαρά μας που μετά από 4 χρόνια...

News (03 Αυγ 2020)

Φέτος αφήσαμε την καρδούλα μας για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, να ταξιδέψει στα όμορφα μέρη της Παλαίρου. Ακολουθήσαμε με το βλέμμα μας το φυσικό φως, πειραματιστήκαμε με το τεχνητό, στροβιλιστήκαμε...

Presentation (30 Ιουλ 2020)

Μαμαδες αυτό που μας δένει με τις κόρες μας είναι οι διαφορές μας που πρέπει να αγαπήσουμε! Και έρχονται κάποιες στιγμές εκεί που δεν το περιμένεις να σε τραβήξουν απότομα από τα όνειρα και να σε...

News (28 Ιουλ 2020)

Από την Τρίτη, 28 Ιουλίου έως και την Κυριακή, 2 Αυγούστου το Φεστιβάλ Ρεματιάς 2020 φιλοξενεί το 6ο Our Festival: 6 μέρες γεμάτες θέατρο, μουσική, χορός, κουκλοθέατρο, video art, παιδικές...

News (28 Ιουλ 2020)

Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης σας προσκαλεί στην έκθεση φωτογραφίας των μελών του, με τίτλο "Νύχτα". Συνεχίζοντας την δημιουργική του πορεία το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης,...

Workshops (27 Ιουλ 2020)

Σε αυτό το σεμινάριο φωτογραφίας δρόμου θα περιηγηθούμε σε επιλεγμένα μέρη της Αθήνας και θα φωτογραφίσουμε ξεφεύγοντας από τα στερεότυπα. Θα προσπαθήσουμε να διεισδύσουμε οπτικά πίσω από την κοινή...

News (27 Ιουλ 2020)

Πόσα πρόσωπα μπορείς να κοιτάξεις κατάματα όπως τον καθρέφτη σου, σε μία έκθεση φωτογραφίας; Σε ποιους τόπους απόκοσμους και κοσμικούς να περιπλανηθείς; Πόσες σχέσεις νομίζεις χωρούν σε ένα...

Workshops (23 Ιουλ 2020)

Θέμα του σεμιναρίου αυτού είναι η φωτογραφία γάμου, μέσα από μία μοντέρνα προσέγγιση. Το 3ήμερο διαδραστικό αυτό σεμινάριο φωτογραφίας απευθύνεται σε νέες και νέους επαγγελματίες του κλάδου ή...