Η ανάγκη για θέατρο και φωτογραφία, δημιούργησε μια εξαίρετη συνάντηση δύο τεχνών, την "Θεατρική Φωτογραφία". Το θέατρο υπάρχει επειδή υφίσταται το κοινό που το παρακολουθεί και ο τόπος όπου παραστάται. Η φωτογραφία από την άλλη γεννήθηκε επειδή υπάρχει το φως. 

Η παγκόσμια ιστορία του θεάτρου βρίσκει τις ρίζες της στην αρχαία ελληνική ιστορία, σε αντίθεση με την φωτογραφία που η έναρξη της συμβαίνει μόλις στις αρχές του 19ου αιώνα. Το εντυπωσιακό είναι ότι  η θεατρική φωτογραφία δημιουργείται ως αυτόνομο είδος φωτογράφισης στο τέλος της δεκαετίας του 1860, δηλαδή, λίγα χρόνια μετά  από την γέννηση της φωτογραφίας. Αν λοιπόν αναλογιστούμε πως καταφέρνει με την είσοδο της να πάρει τα ηνία που κατείχε μέχρι τότε εξ' ολοκλήρου η ζωγραφική (ως καταγραφέας της πραγματικότητας), μπορούμε να κατανοήσουμε και την ταχύτητα εξάπλωσής της στο θεατρικό σκηνικό.

Έτσι συναντάμε γύρω στο 1839 πολλές φωτογραφίες, όχι μόνο από ερασιτεχνικές αλλά και από επαγγελματικές θεατρικές παραγωγές  που περιλαμβάνουν σκηνές από θεατρικές παραστάσεις, πορτραίτα ηθοποιών καθώς και τους χώρους όπου διαδραματίζονται οι σκηνές. 

3 heatriki Fwtografia iFocus

Από τη συλλογή:  The Folger Perfomance history

Βέβαια χρειάζεται να τονίσουμε πως πολλά από τα πορτραίτα των ηθοποιών που συνεργάζονταν με μεγάλα θέατρα, δημιουργήθηκαν σε φωτογραφικά στούντιο στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Έτσι συναντούσαμε πολύ συχνά το εξής φαινόμενο: οι καλλιτέχνες να απευθύνονται σε εξειδικευμένους φωτογράφους θεάτρων για την προσωπική τους φωτογράφισή. Ένα τέτοιο παράδειγμα ήταν ο Ρώσος φωτογράφος AF Eykhenvald, αρκετά δημοφιλής σε καλλιτέχνες του θεάτρου "Bolshoi", στον οποίο οφείλουμε, την εξαιρετική συλλογή πορτραίτων στην δεκαετία του 1870 και του 1880. 

Σε κάποια άλλα θέατρα, όπως στο θέατρο τέχνης της Μόσχας, υιοθετήθηκε κατευθείαν ο πιο γνωστός μέχρι σήμερα τρόπος φωτογράφισης. Επικεφαλής φωτογράφοι, ο KS Stanislavski και ο VI Nemirovich-Danchenko, πραγματοποιούσαν τις λήψεις κατά την διάρκεια της πρόβας, των πορτραίτων εντός θεατρικής σκηνής, καθώς και προγραμματισμένες παρασκηνιακές λήψεις μετά την λήξη των προβών. Στο θέατρο "Bolshoi" ήταν ο Sergey Prokudin-Gorsky που εισήγαγε τον αντίστοιχο τρόπο φωτογραφικών λήψεων.

Να σημειώσουμε πως κατά μεγάλες περιόδους έχουν πραγματοποιηθεί ιδιωτικές και δημόσιες πρωτουβουλίες ώστε να συγκεντρωθούν συλλογές εικόνων από αρχεία θεάτρων-φωτογράφων. Ειδικότερα, το  μεγαλύτερο τμήμα συλλογής, χρονολογείται  από το 1860 εώς το 1910. Οι πιο διάσημες συλλογές είναι : Gilsey, Gone, Tefft, και Wendell

Είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε πως λόγω της ύπαρξης χαμηλού φωτισμού στις παραστάσεις, συχνά είχε χρησιμοποιηθεί κατά την λήψη, λαμπτήρας μαγνησίου (φλας). Η συγκεκριμένη λήψη  ονομάστηκε "στιγμιαία", όμως στην πραγματικότητα κρατούσε  κάποια δευτερόλεπτα και οι φωτογράφοι ζητούσαν από τους ηθοποίους να μείνουν ακίνητοι, έχοντας ως αποτέλεσμα να χάνεται ένα μέρος της φυσικής έκφρασης. Βέβαια με την πρόοδο της τεχνολογίας ο χρόνος που απαιτείται για τη φωτογράφηση μειώθηκε, γεγονός που βελτίωσε σημαντικά την ποιότητα των φωτογραφιών. 

2 Theatriki Fwtografia iFocusjpg

Από τη θεατρική παράσταση: "Mother courage" του θεατρικού συγγραφέα Bertlot Brecht, φωτογραφία Roger Pic

Στα τέλη του 19ου αιώνα με αρχές του 20ου αιώνα, πολλές θεατρικές παραγωγές αναγνώρισαν την πολύτιμη συμβολή της φωτογραφίας στον χώρο του θεάτρου. Οι λόγοι ποικίλουν. 

Αρχικά η φωτογραφία δημιούργησε ντοκουμέντα από το έργο των σκηνοθετών που μέχρι τώρα δεν μπορούσαν να καταγραφούν με τόση λεπτομέρεια. Πλέον, το θεατρικό έργο είχε μνήμη σε ρεαλιστική εικόνα. 

Αρκετές φορές, οι φωτογραφίες χρησιμοποιήθηκαν ως ένας βοηθητικός καθρέπτης πριν την πρεμιέρα. Με βάση αυτές, μπορούσαν πλέον να  αξιολογήσουν το μακιγιάζ, τα κοστούμια, την κίνηση των υποκριτών, την έκφραση τους.

Σήμερα, στον 21ο αιώνα, οι δύο τέχνες εξακολουθούν να συνυπάρχουν επί σκηνής με τον ίδιο ζήλο για έκφραση. Χρειάζεται, φυσικά, να επισημάνουμε πως πρόκειται για δύο διαφορετικές τέχνες που χρησιμοποιούν αλλότροπα μέσα επικοινωνίας και τεχνικές. Όμως, σίγουρα τις συνδέει η χωροχρονική τους συνάντηση που  διεκδικεί ελευθερία έκφρασης και ένα κομμάτι μνήμης στην συμπαντική ιστορία. 

Φωτoγραφία εξωφύλλου: Dion Boucicault, σε φωτογραφία τραβηγμένη μεταξύ 1860-1865. Φωτογραφία: Mathew Brady από τη Harvard Theatre Συλλογή

Πρόσφατα Άρθρα

News (04 Μάι 2020)

Το Photopolis Agrinio Photo Festival ανακοινώνει τους νικητές του διαγωνισμού Φωτογραφίας με θέμα «Ολάνθιστος γκρεμός της γυναικός το σώμα», ο οποίος διήρκεσε από τις 10 Γενάρη μέχρι τις 28...

Agora (30 Απρ 2020)

Η Canon ανακοινώνει την επέκταση της σειράς των ισχυρών τηλεοπτικών της φακών 2/3” 4K, με τον συμπαγή και ελαφρύ CJ18ex7.6B KASE. Παρέχοντας εξαιρετική απόδοση, λειτουργικότητα, και προσιτό κόστος,...

Presentation (29 Απρ 2020)

 Ενώ το τρένο ξεκίναγε για τη Θεσσαλονίκη το βλέμμα μου εστίαζε στις εναλλασσόμενες είκονες που προέκυπταν από την σχέση ταχύτητας και τοπίου, χωρίς αυτό να με αποκόπτει από την ατμόσφαιρα του...

News (28 Απρ 2020)

Το Athens Photo Festival, πιστό στο καθιερωμένο ραντεβού του, θα αποτελέσει για ακόμα μια χρονιά τη μεγάλη γιορτή της φωτογραφίας και του σύγχρονου οπτικού πολιτισμού στην Ελλάδα. Εκθέσεις...

Agora (13 Απρ 2020)

FUJI INSTAX MINI 9-it is not a trick,it is pure magic. Νονοί και νονές, μαμάδες και μπαμπάδες,τα πράγματα είναι σοβαρά. Θέλετε να κάνετε ένα δώρο,που να αξίζει χωρίς να κοστίζει. Να μην είναι...

News (09 Απρ 2020)

#menoumespiti παρέα με τα παιδιά σας και μπορείτε να φτιάξετε την δική σας OM-D  της Olympus . Τι χρειάζεστε; Ένα εκτυπωτή να εκτυπώσετε το PDF, ψαλίδι και μια κόλλα. Είναι...

News (08 Απρ 2020)

"Εσωτερική ομορφιά - Inner beauty" 2020 Open Call - Πρόσκληση συμμετοχής - Περιγραφή θέματος - Όροι συμμετοχής Διεθνούς Διαγωνισμού Φωτογραφίας ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ 2020 ΔΙΕΘΝΕΣ...

News (07 Απρ 2020)

…Γιατί με την Τέχνη πολεμάμε την κοινωνική απομόνωση! Ο IANOS, για τρίτη συνεχή χρονιά, διοργανώνει Διαγωνισμό Διηγήματος και Φωτογραφίας με θέμα: -τι άλλο;-  «Ημερολόγια καραντίνας». Αυτές...

Art in Photography (02 Απρ 2020)

Επιλογή από 10 Vintage ασπρόμαυρα αυτοπορτρέτα σε καθρέφτες. Πηγή έμπνευσης, αυτές τις δύσκολες μέρες του εγκλεισμού, αποτελούν αυτές οι φωτογραφίες αυτοπορταίτων που μας έρχονται,...

My Portfolio (30 Μαρ 2020)

Μέσα του Νοέμβρη και το μάζεμα της ελιάς στην Περαχώρα Κορινθίας ήδη έχει ξεκινήσει. Η πρόσκληση από ανίψια, για να πάρουμε μέρος στο λιομάζωμα, (μια πρωτόγνωρη εμπειρία για μας), ήταν ανοικτή και η...

Photo Clubs (26 Μαρ 2020)

Η φωτογραφική Λέσχη Κατερίνης δημιουργήθηκε το 1995 σε συνεργασία με την Εστία Πιερίδων Μουσών (1995-2001) και η ιδέα ήταν του Νίκου Μπέντα, έδρευε επί της οδού Τσακάλωφ, το 2000 μεταφέρθηκε επί της...

Photo Clubs (26 Μαρ 2020)

Η νέα αυτή ομάδα που προέκυψε από τους φίλους της φωτογραφίας στην Θεσσαλονίκη και στην Bόρεια Ελλάδα, αποτελεί μέρος της καθημερινής πραγματικότητας που κινείται μέσα στον φωτογραφικό χώρο και τον...