Συχνά οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα φωτογραφικά τους πορτραίτα (κάθε φωτογραφία είναι ένα είδος «πορτραίτου»*) για να συστηθούν, να περιγράψουν ποιοί είναι, πώς αισθάνονται ή να δηλώσουν τις προτιμήσεις και τα ενδιαφέροντα τους. Συνήθως επιλέγουν να επικοινωνήσουν τις «καλύτερες» όψεις του εαυτού τους.

  Αλληλεπιδρώντας με άλλους ανθρώπους διαμέσου των φωτογραφιών, συνειδητοποιεί κανείς  ποια είναι τα «σημαντικά» και τα «αξιόλογα» στοιχεία της ταυτότητάς του, τα οποία εκφράζει ή επιθυμεί να εκφράσει δημόσια.  

  Ο Scheafer επιμένει ότι ο τρόπος με τον οποίο αποφασίζει κανείς να ποζάρει, κάθε άλλο παρά τυχαίος είναι. Χωρίς αμφιβολία αντανακλά την άποψη του για τον κόσμο, τον δημόσιο και ιδιωτικό του εαυτό˙ όπως αυτός καθρεφτίζεται στο σώμα του, στο πρόσωπο του, στις επιλογές των προσώπων με τα οποία φωτογραφίζεται μαζί  ή που απουσιάζουν αλλά και  των αντικειμένων που επιλέγει να τον περιβάλλουν. Εκφράζοντας την άποψη του  για το πώς επιθυμεί  να φωτογραφηθεί, πότε, με ποιόν, που, κτλ., φωτίζει τις προσωπικές του αντιλήψεις τόσο για τον εαυτό του όσο και για τις σχέσεις με τους γύρω του. Μιλάει δηλαδή για τον εαυτό του κάνοντας τις  λέξεις λιγότερο απαραίτητες. Άλλωστε όπως παρατηρεί ο Πλάτων Ριβέλλης «η τέχνη από την αρχή της ανθρωπότητας συμπληρώνει τον λόγο, δεν ερμηνεύεται από αυτόν».

  Όταν οι άνθρωποι ποζάρουν, ακόμα και για  φωτογραφίες  που οι ίδιοι τραβούν τους  εαυτούς τους, συνήθως έχουν κάποιες συνειδητές ή υποσυνείδητες  σκέψεις και απόψεις για το πώς θα «πρέπει» ή  «επιθυμούν» να είναι το τελικό αποτέλεσμα. Οι  όποιες προσδοκίες τους συσχετίζονται με  το πώς  ελπίζουν  ότι οι άλλοι τους αντιλαμβάνονται στην καθημερινή ζωή.

  Είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζει κανείς για ποιόν φωτογραφίζεται. Η οποιαδήποτε δυσκολία να δεχθεί κάποιος να φωτογραφηθεί από κάποιον άλλον, ίσως αποτελεί ένδειξη της ποιότητας της μεταξύ τους σχέσης. Διαφορετικά ποζάρει κανείς όταν φωτογραφίζεται από έναν επαγγελματία φωτογράφο και αλλιώς από τον  σύντροφο του κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών. Αν δεν υπάρχει συναισθηματική εγγύτητα ή εμπιστοσύνη, ίσως να μην μπορεί κανείς  να ανταποκριθεί αυθεντικά και αυθόρμητα.  

  Την εμπειρία της φωτογράφισης  ακολουθεί  η παρατήρηση. Παρατηρώντας κανείς τον εαυτό του  σε μια φωτογραφία του  δίνεται η δυνατότητα να ανακαλύψει στοιχεία της προσωπικότητας του τα οποία ίσως δεν γνώριζε. Τόσο η Weiser όσο και ο Scheafer επιμένουν ότι η σύγκριση του εαυτού του σε στημένες και φυσικές φωτογραφίες, καθώς επίσης και η σύγκριση του εαυτού του σε φωτογραφίες τραβηγμένες από διαφορετικούς φωτογράφους, μπορούν να οδηγήσουν στην  διαπίστωση μιας  διαφορετικής αντίληψης  του εαυτού του. Μέσα στα λίγα δευτερόλεπτα  ενός  κλικ, δύναται να αποκαλυφθούν αξιόλογες και ποικίλες όψεις της ταυτότητας του.   

  Θα ήταν πολύ χρήσιμο να προβεί κανείς σε μια συστηματική παρατήρηση του τρόπου που διαφοροποιεί την  συμπεριφορά του, την  εμφάνιση, την γλώσσα σώματος,  ανάλογα  από ποιόν φωτογραφίζεται και της επίδραση που αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να έχει, σαν «κυματισμός» ,  στην ταυτότητα του. Χωρίς απαραίτητα να αποτελεί συνειδητή πρόθεση του φωτογράφου,  μπορεί να προκαλέσει επιρροή  στο άτομο που φωτογραφίζει. Μοιάζει με το πετραδάκι που πέφτει σε μια λίμνη και δημιουργεί ομόκεντρους κύκλους, κυματισμούς. Οι κυματισμοί  μπορεί να επηρεάσουν την «ευλυγισία» της ταυτότητας του ατόμου που φωτογραφίζεται. Συνειδητοποιώντας ότι μπορεί κανείς να φωτογραφηθεί με διαφορετικό τρόπο από διαφορετικούς  φωτογράφους, αρχίζει να εκτιμά την «ελαστικότητα» και τα «όρια»της ταυτότητας του  καθώς και των «προς τα έξω»  εικόνων του. 

  Πρόκειται για έναν ιδιαίτερο τρόπο διαπροσωπικής αλληλεπίδρασης, δεδομένου ότι η φωτογραφία  λόγω της πολυσημίας της δίνει τη δυνατότητα για διαφορετικές ερμηνείες της ταυτότητας. Ερμηνείες  οι οποίες μπορούν να συγκριθούν, να αμφισβητηθούν, να επαναξεταστούν, να απορριφθούν ή να  καλωσοριστούν. 

  Ταυτόχρονα δίνεται η ευκαιρία να αναγνωρίσει κανείς την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος˙τους περιορισμούς και τους κινδύνους της ετικετοποίησης από τους άλλους καθώς ο διάλογος που προκαλεί η φωτογραφία συνεχίζεται ή διακόπτεται. 

Εξετάζοντας, επανεξετάζοντας και συγκρίνοντας τις ποικίλες πλευρές της ταυτότηταςτου μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι η «ελαστικότητα» της ίσως και να επηρεάζεται από  επανεμφανιζόμενες  παρελθούσες ασυνείδητες πληροφορίες, μυστικά και ιστορίες, χρήσιμες και απαραίτητες  για την  προσωπική αλλαγή και ανάπτυξη του. 

*Σε ένα επόμενο άρθρο θα γίνει αναφορά στα «Πορτραίτα»

Για τον Schaefer, και τοβιβλίο “Innovative interventions in child and adolescent therapy”,  βλέπε εδώ: https://catalogue.nla.gov.au/

Πρόσφατα Άρθρα

News (09 Ιαν 2019)

Το 1oφεστιβάλ φωτογραφίας “Photopolis”- Agrinio Photo Festival προκηρύσσει φωτογραφικό διαγωνισμό.  Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να αποδώσουν φωτογραφικά το θέμα «Εντάσεις». Οι...

News (03 Ιαν 2019)

Η Δανάη Σίμου στο πλαίσιο της πρώτης ατομικής της εκθεσης στο Booze Co-opperativa αποκαλύπτει 40 φωτογραφίες μιας σχέσης. Πρόκειται για μια σχέση που δεν υπάρχει πια και που κυριολεκτικά επιβιώνει...

News (27 Νοε 2018)

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Θεωρία και Εφαρμογή με τον Νίκο Τασούλα, φωτογράφο κοινωνικού ντοκουμέντου και θεάτρου την Πέμπτη 29 και Παρασκευή 30 Νοεμβρίου 2018, 6.00 – 9.30 μμ. Στo πλαίσιo του...

News (26 Νοε 2018)

Το Κέντρο Αγροδιατροφικής Επιχειρηματικότητας Μεσσηνίας σε συνεργασία με την Φωτογραφική Ομάδα Καλαμάτας και το Κέντρο Νέων Καλαμάτας, διοργανώνει Φωτογραφικό Διαγωνισμό με θέμα ‘’Αγροτική Παραγωγή...

News (26 Νοε 2018)

Η μοναδική Ελληνίδα φωτογράφος που αναδεικνύει ένα Ελληνικό σύμβολο. Η North Event και ο Σύνδεσμος Ελλήνων Επιχειρηματιών Πολωνίας “ΕΡΜΗΣ”, διοργανώνουν και παρουσιάζουν για πρώτη φορά στο...

Photo Clubs (19 Νοε 2018)

Η φωτογραφική ομάδα ΦΩΤΟ.κύτταρο είναι επίσημο σωματείο, έχει έδρα την πόλη της Λευκάδας και σκοπός της είναι η προώθηση και διάδοση της φωτογραφικής τέχνης,  η εκλέπτυνση της αισθητικής και η...

News (19 Νοε 2018)

Η Φωτογραφική Ομάδα Καλαμάτας (Φ.Ο.ΚΑΛ), με συντονιστή τον Νίκο Ηλιόπουλο, δραστηριοποιείται φωτογραφικά και πολιτιστικά από τον Ιανουάριο του  2017 και στοχεύει στη δημιουργική ενασχόληση,...

News (15 Νοε 2018)

Ο Θάνος Σαββίδης παρουσιάζει έναν από τους «πατέρες» της φωτογραφίας, τον Andre Kertesz! Ο Andre Kertesz γεννήθηκε στη Βουδαπέστη το 1894 και ήταν αυτοδίδακτος στη φωτογραφία, με την οποία...

News (08 Νοε 2018)

Οι συμμετέχοντες μπορεί να είναι κάθε επιπέδου, από αρχάριοι μέχρι επαγγελματίες. Απαιτούνται, ωστόσο, βασικές γνώσεις χειρισμού της φωτογραφικής μηχανής. Για τις ημερήσιες εργασίες φωτογραφίας...

Education (30 Οκτ 2018)

  Η επιθυμία να γνωρίσω το έργο του Ray Metzker μου δημιουργήθηκε όταν είδα δύο φωτογραφίες του τραβηγμένες στην Ελλάδα. Μία στην Πάρο - ένα τοπίο από αυτά που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στις...

News (29 Οκτ 2018)

Με άξονα τον κοινό τους τίτλο «ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ» οι δυο φωτογράφοι παρουσιάζουν τις εντυπώσεις μιας πορείας στο χώρο και στο χρόνο, αναδεύοντας τη μνήμη τους μέσω των εικόνων. Ο Γιάννης Τζέμος στην ενότητα...

News (27 Οκτ 2018)

Η Φωτογραφική Ομάδα ΦοΖ, διοργανώνει συζήτηση με ομιλήτρια την Ζωή Μαυροσκότη, την Παρασκευή 2 Νοεμβρίου 2018 στις 8.30μ.μ. στο TwixtLab. Θα μας μιλήσει για τη σχέση της Φωτογραφίας με το Δίκαιο της...