-Πιστεύω στο μελλοντικό μετασχηματισμό των δύο φαινομενικά αντιφατικών καταστάσεων, του ονείρου και της πραγματικότητας, σε ένα είδος απόλυτης πραγματικότητας, του σουρεαλισμού. Αντρέ Μπρετόν

 

Flashback στο μεταπολεμικό παρελθόν της Γερμανίας και του Παρισιού, εκεί που προέκυψε μια πρωτοποριακή τεχνική φωτογραφίας, εμπνευσμένη από τις αυτοσχεδιαστικές πρακτικές του Dada και την εισβολή του σουρεαλισμού στις σφαίρες του ασυνείδητου και των ονείρων. Ενώ η φωτογραφία χρησιμοποιήθηκε ευρέως ως εργαλείο για την αποτύπωση της πραγματικότητας οι καλλιτέχνες άρχισαν να δουλεύουν με την κάμερα και τις καινοτόμες τεχνικές για να δημιουργήσουν εικόνες που απέχουν πολύ από τις αρχικές χρήσεις της φωτογραφίας. Αυτά τα εικαστικά στοιχεία συχνά αμφισβητήθηκαν από πολλούς, διότι οι έως τότε αντιλήψεις των θεατών βασίζονταν σε μια διαφορετική εννοιολογική βάση, ο σουρεαλισμός προκαλούσε με το αναπάντεχο, το αιθέριο ή το ασυνήθιστο. Αυτή η πρακτική θα εξαπλωνόταν στην Αμερική και θα αποτελούσε πρόδρομο για την εξερεύνηση των δυνατοτήτων της φωτογραφικής εικόνας.

Dora Maar ifocus

Self portrait Dora Maar

Ο σουρεαλισμός ξεκίνησε επίσημα με το Μανιφέστο του Σουρεαλισμού, το οποίο συντάχθηκε από τον Μπρετόν το 1924. Η κύρια προϋπόθεση πίσω από το κίνημα ήταν η απόρριψη των διεργασιών της λογικής, με αντάλλαγμα την έμφαση στην ελεύθερη φαντασία και τη δημιουργικότητα, που επιτεύχθηκε με την πρόσβαση στο ασυνείδητο ή την απεμπλοκή του ασυνειδήτου. Το κίνημα που απλώθηκε τόσο στους λογοτεχνικούς όσο και στους καλλιτεχνικούς κύκλους, ονομάστηκε από τον Μπρετόν «σπασμωδική ομορφιά» .

surealism iFocus

Όπως ισχυρίζεται ο Christian Bouqueret στη μονογραφία του για τη σουρεαλιστική φωτογραφία, «με εξαίρεση τον Jacques-Andre Boiffard δεν συμμετείχαν άμεσα φωτογράφοι. Υπήρχαν φυσικά ορισμένοι που χάραξαν ένα μακρύ και παράλληλο μονοπάτι, όπως ο Man Ray και άλλοι που εντάχθηκαν στο κίνημα για κάποιο χρονικό διάστημα, διατηρώντας ταυτόχρονα ένα βαθμό απομάκρυνσης από αυτό: Brassai, Dora Maar, Raoul Ubac, Claude Cahun κλπ. " Από μια πλευρά αυτό είναι εκπληκτικό, αλλά είναι επίσης εύκολο να καταλάβουμε γιατί η φωτογραφία δεν ήταν μια προφανής επιλογή για πολλούς Σουρεαλιστές.

Για τους Σουρεαλιστές, η έλξη που τους ασκούσε το φωτομοντάζ οφειλόταν κατά κύριο λόγο στο ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να κάνει το οικείο να φαίνεται παράξενο.

el violin de ingres 1924 ifocus

 Le Violon d'Ingres

Ορισμένοι σουρεαλιστές χρησιμοποίησαν τεχνικές μετα-παραγωγής για να χειραγωγήσουν τις φωτογραφίες τους. Αυτό μπορεί να συνεπάγεται την προσθήκη μιας γραφικής λεπτομέρειας σε μια εκτύπωση πριν την εκ νέου φωτογράφηση της, όπως στο διάσημο έργο του Man Ray, Le Violon d'Ingres (1924), όπου επεξεργάστηκε την εικόνα για να διαστρεβλώσει την κατανόησή μας σχετικά με το επίπεδο της εικόνας και τη φωτογραφική διαδικασία. Εναλλακτικά, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας φωτογραφίας και στη συνέχεια το ρετουσάρισμά της, όπως στο Dali Atomicus του Salvador Dalí (1948), όπου μια γάτα, λίγο νερό και ο ίδιος ο Νταλί πετάει στον αέρα δίπλα σε τραπέζια. Το σύρμα ψαρέματος που χρησιμοποιείται για να φαίνονται τα έπιπλα στον αέρα αφαιρέθηκε στην επεξεργασία για να οριστικοποιήσει την εικόνα.

kertesz Distortions ifocus

Distortions

O Andre Kertesz φωτογραφίζει είδωλα γυμνών γυναικών (φωτό πάνω) σε παραμορφωτικούς καθρέφτες. Οι εικόνες που προκύπτουν αποτυπώνουν μια στιγμή της πραγματικότητας, αλλά το αποτέλεσμα φαίνεται να είναι γκροτέσκο και εξωπραγματικό. Ομοίως, η Ντόρα Μάαρ αυτοφωτογραφήθηκε με μερικά συνηθισμένα αντικείμενα, αλλά τα έκοψε ή τα παρουσίασε με απροσδόκητο τρόπο.

Παρόλο που το σουρεαλιστικό κίνημα εξασθένισε στα μέσα της δεκαετίας του 1930, η σουρεαλιστική φωτογραφία είχε μια εκπληκτική μακροζωία. Καλλιτέχνες όπως ο Claude Cahun συνέχισαν να παράγουν παρόμοιο έργο και στη δεκαετία του 1940. Ο Man Ray συνέχισε επίσης να δουλεύει στη φωτογραφία, συχνά, συλλαμβάνοντας σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης σε ασυνήθιστα πορτρέτα. Κάποιοι φωτογράφοι δρόμου, όπως οι Henri Cartier-Bresson και Helen Levitt, μέσα από τον σουρεαλισμό ανακαλύπτουν το απρόσμενο στις καθημερινές αποφασιστικές στιγμές τους. Ο σουρεαλισμός μπορεί επίσης να βρεθεί στα πρώτα έργα πολλών από τους Μasters της φωτογραφίας στα μέσα του αιώνα, όπως ο Irving Penn, ο Richard Avedon και η Diane Arbus.

Πρόσφατα Άρθρα

News (13 Φεβ 2018)

Την Πέμπτη 15 Φεβρουαρίου 2018 θα γίνει η έβδομη παρουσίαση φωτογράφων του Κύκλου στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. O Μιχάλης Πολιτόπουλος παρουσιάζει τους Μάνο Κωνσταντάκη - Ανδρέα...

Presentation (12 Φεβ 2018)

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στο εξωτικό Μπουρνάζι. Ανήκω στην ιδιαίτερη αυτή γενιά που μεγάλωσε «αγνά» αναλογικά και πρόλαβε να ενταχθεί πλήρως στην «παρτόλα» ψηφιακή κοινωνία. Αυτό άφησε νεύρα και κενά...

News (08 Φεβ 2018)

Η Φωτογραφική Ομάδα Π31, στη συνεχή αναζήτησή της για την αναβάθμιση της φωτογραφίας στη Θεσσαλονίκη, παρουσιάζει – σε ανοιχτή εκδήλωση – τη φωτογράφο Αγγελική Αλεξίου στις 9 Φεβρουαρίου στις...

Workshops (06 Φεβ 2018)

“Photography can be a lonely business. It’s a lot of wandering around alone in the dark. I’ve found that it’s important for me to periodically get together with other artists – not just to look at...

Interviews (05 Φεβ 2018)

Φωτογραφία. Παιχνίδι που κρατάει σημειώσεις της ζωής μου…κάθε κλικ γεμάτο αναμνήσεις…πρόσωπα αγαπημένα, χαρούμενα, λυπημένα, δένδρα, ζώα, πράγματα…όλα ένα…χωρίς αυτά το μαύρο σκοτάδι… “Η σιωπή...

News (05 Φεβ 2018)

Αυτή την Πέμπτη 8 Φεβρουαρίου 2018,  θα γίνει η έκτη παρουσίαση φωτογράφων του Κύκλου στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς. Παρουσιαστής: Χρήστος Κοψαχείλης Παρουσιαζόμενοι: Κατερίνα...

Presentation (05 Φεβ 2018)

Η Μαρία είναι ίσως η μοναδική μου μαθήτρια που διαθέτει μια εσωτερική πυξίδα. Οι φωτογραφίες της, άσχετα από τη θεματολογία τους, δεν παρεκκλίνουν από τον εσωτερικό της στόχο. Απολαμβάνω τις...

News (05 Φεβ 2018)

Η Φωτογραφική Λέσχη Λιβαδειάς, συνεχίζοντας την προσπάθειά της να προσφέρει στα μέλη της και σε όποιον αγαπά τη φωτογραφία, τα απαραίτητα εφόδια για την δημιουργία καλλιτεχνικού έργου, ξεκινά, σε...

News (02 Φεβ 2018)

Στο πλαίσιο των πολιτιστικών δράσεων του Πολυχώρου Τσαλαπάτα στο Βόλο και σε συνεργασία με το φωτογράφο Γεώργιο Μακρίδη, διοργανώνεται έκθεση φωτογραφίας στη Στοά Τέχνης του Πολυχώρου με τίτλο...

News (01 Φεβ 2018)

“Φανός’’ ένα πανάρχαιο έθιμο της Κοζάνης. Μια ιδιότυπη τελετή που περιλαμβάνει τραγούδι, χορό και φαγοπότι γύρω από το «βωμό» της καθαρτήριας πυράς σε μια ατμόσφαιρα γλεντιού έντονα διονυσιακή και...

News (31 Ιαν 2018)

Έφη Παλάντζα 
"Κουκλίτσες" Μέσα στο ιατρείο είναι σκοτεινά, φοβάμαι!!! Ο γιατρός εξετάζει το νεογέννητο... Είναι προσεκτικός, απόμακρος! Περιμένω... Δεν μιλάει. Πόσο φοβάμαι! Οι χτύποι του...

News (31 Ιαν 2018)

Την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2018 στις 20:00 στο Foyer του θεάτρου Παλλάς θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της ατομικής έκθεσης του Πάνου Κοκκινιά με τίτλο "Replay", σε επιμέλεια Άννας Χατζηνάσιου, με...