-Πιστεύω στο μελλοντικό μετασχηματισμό των δύο φαινομενικά αντιφατικών καταστάσεων, του ονείρου και της πραγματικότητας, σε ένα είδος απόλυτης πραγματικότητας, του σουρεαλισμού. Αντρέ Μπρετόν

 

Flashback στο μεταπολεμικό παρελθόν της Γερμανίας και του Παρισιού, εκεί που προέκυψε μια πρωτοποριακή τεχνική φωτογραφίας, εμπνευσμένη από τις αυτοσχεδιαστικές πρακτικές του Dada και την εισβολή του σουρεαλισμού στις σφαίρες του ασυνείδητου και των ονείρων. Ενώ η φωτογραφία χρησιμοποιήθηκε ευρέως ως εργαλείο για την αποτύπωση της πραγματικότητας οι καλλιτέχνες άρχισαν να δουλεύουν με την κάμερα και τις καινοτόμες τεχνικές για να δημιουργήσουν εικόνες που απέχουν πολύ από τις αρχικές χρήσεις της φωτογραφίας. Αυτά τα εικαστικά στοιχεία συχνά αμφισβητήθηκαν από πολλούς, διότι οι έως τότε αντιλήψεις των θεατών βασίζονταν σε μια διαφορετική εννοιολογική βάση, ο σουρεαλισμός προκαλούσε με το αναπάντεχο, το αιθέριο ή το ασυνήθιστο. Αυτή η πρακτική θα εξαπλωνόταν στην Αμερική και θα αποτελούσε πρόδρομο για την εξερεύνηση των δυνατοτήτων της φωτογραφικής εικόνας.

Dora Maar ifocus

Self portrait Dora Maar

Ο σουρεαλισμός ξεκίνησε επίσημα με το Μανιφέστο του Σουρεαλισμού, το οποίο συντάχθηκε από τον Μπρετόν το 1924. Η κύρια προϋπόθεση πίσω από το κίνημα ήταν η απόρριψη των διεργασιών της λογικής, με αντάλλαγμα την έμφαση στην ελεύθερη φαντασία και τη δημιουργικότητα, που επιτεύχθηκε με την πρόσβαση στο ασυνείδητο ή την απεμπλοκή του ασυνειδήτου. Το κίνημα που απλώθηκε τόσο στους λογοτεχνικούς όσο και στους καλλιτεχνικούς κύκλους, ονομάστηκε από τον Μπρετόν «σπασμωδική ομορφιά» .

surealism iFocus

Όπως ισχυρίζεται ο Christian Bouqueret στη μονογραφία του για τη σουρεαλιστική φωτογραφία, «με εξαίρεση τον Jacques-Andre Boiffard δεν συμμετείχαν άμεσα φωτογράφοι. Υπήρχαν φυσικά ορισμένοι που χάραξαν ένα μακρύ και παράλληλο μονοπάτι, όπως ο Man Ray και άλλοι που εντάχθηκαν στο κίνημα για κάποιο χρονικό διάστημα, διατηρώντας ταυτόχρονα ένα βαθμό απομάκρυνσης από αυτό: Brassai, Dora Maar, Raoul Ubac, Claude Cahun κλπ. " Από μια πλευρά αυτό είναι εκπληκτικό, αλλά είναι επίσης εύκολο να καταλάβουμε γιατί η φωτογραφία δεν ήταν μια προφανής επιλογή για πολλούς Σουρεαλιστές.

Για τους Σουρεαλιστές, η έλξη που τους ασκούσε το φωτομοντάζ οφειλόταν κατά κύριο λόγο στο ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να κάνει το οικείο να φαίνεται παράξενο.

el violin de ingres 1924 ifocus

 Le Violon d'Ingres

Ορισμένοι σουρεαλιστές χρησιμοποίησαν τεχνικές μετα-παραγωγής για να χειραγωγήσουν τις φωτογραφίες τους. Αυτό μπορεί να συνεπάγεται την προσθήκη μιας γραφικής λεπτομέρειας σε μια εκτύπωση πριν την εκ νέου φωτογράφηση της, όπως στο διάσημο έργο του Man Ray, Le Violon d'Ingres (1924), όπου επεξεργάστηκε την εικόνα για να διαστρεβλώσει την κατανόησή μας σχετικά με το επίπεδο της εικόνας και τη φωτογραφική διαδικασία. Εναλλακτικά, αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη δημιουργία μιας φωτογραφίας και στη συνέχεια το ρετουσάρισμά της, όπως στο Dali Atomicus του Salvador Dalí (1948), όπου μια γάτα, λίγο νερό και ο ίδιος ο Νταλί πετάει στον αέρα δίπλα σε τραπέζια. Το σύρμα ψαρέματος που χρησιμοποιείται για να φαίνονται τα έπιπλα στον αέρα αφαιρέθηκε στην επεξεργασία για να οριστικοποιήσει την εικόνα.

kertesz Distortions ifocus

Distortions

O Andre Kertesz φωτογραφίζει είδωλα γυμνών γυναικών (φωτό πάνω) σε παραμορφωτικούς καθρέφτες. Οι εικόνες που προκύπτουν αποτυπώνουν μια στιγμή της πραγματικότητας, αλλά το αποτέλεσμα φαίνεται να είναι γκροτέσκο και εξωπραγματικό. Ομοίως, η Ντόρα Μάαρ αυτοφωτογραφήθηκε με μερικά συνηθισμένα αντικείμενα, αλλά τα έκοψε ή τα παρουσίασε με απροσδόκητο τρόπο.

Παρόλο που το σουρεαλιστικό κίνημα εξασθένισε στα μέσα της δεκαετίας του 1930, η σουρεαλιστική φωτογραφία είχε μια εκπληκτική μακροζωία. Καλλιτέχνες όπως ο Claude Cahun συνέχισαν να παράγουν παρόμοιο έργο και στη δεκαετία του 1940. Ο Man Ray συνέχισε επίσης να δουλεύει στη φωτογραφία, συχνά, συλλαμβάνοντας σημαντικές προσωπικότητες της τέχνης σε ασυνήθιστα πορτρέτα. Κάποιοι φωτογράφοι δρόμου, όπως οι Henri Cartier-Bresson και Helen Levitt, μέσα από τον σουρεαλισμό ανακαλύπτουν το απρόσμενο στις καθημερινές αποφασιστικές στιγμές τους. Ο σουρεαλισμός μπορεί επίσης να βρεθεί στα πρώτα έργα πολλών από τους Μasters της φωτογραφίας στα μέσα του αιώνα, όπως ο Irving Penn, ο Richard Avedon και η Diane Arbus.

Πρόσφατα Άρθρα

News (23 Ιουλ 2018)

Η έκθεση Νέοι Έλληνες Φωτογράφοι συνεχίζεται έως την Κυριακή 29 Ιουλίου στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138, στο πλαίσιο του κεντρικού προγράμματος εκθέσεων του Athens Photo Festival, 2018. Η...

News (20 Ιουλ 2018)

Φωτογραφικές Συναντήσεις στα Χανιά το 2019 Μετά από δεκαεπτά χρόνια παρουσίας στον χώρο της ελληνικής φωτογραφίας, οι Φωτογραφικές Συναντήσεις Κυθήρων αλλάζουν τόπο διεξαγωγής και γίνονται...

News (11 Ιουλ 2018)

Ο δρόμος φέτος της ΦΩΤ.Ο.Σ οδηγεί σε 42 φωτογραφικές ιστορίες, όπου ο κάθε φωτογράφος αποτυπώνει με τον δικό του μοναδικό τρόπο στιγμές της καθημερινότητας, εκφράζοντας την φιλοσοφία, την κουλτούρα...

News (11 Ιουλ 2018)

Tο Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης με χαρά σας προσκαλεί στην έκθεση φωτογραφίας των μελών του, με θέμα “Έβρος”. Ο Νομός Έβρου στέκει με μεγαλοπρέπεια ως τελευταίος ελληνικός νομός με...

News (10 Ιουλ 2018)

Frame the Music, εργαστήριο φωτογραφίας με αφετηρία κι άξονα το Μουσικό Χωριό. Η μουσική ενεργοποιεί άμεσα το συναίσθημά μας μέσω της ακοής. Ο εγκέφαλός αντιδρά ολόκληρος και εκκρίνει...

News (09 Ιουλ 2018)

Η Περιφέρεια Κρήτης διοργανώνει και παρουσιάζει την ένατη ατομική έκθεση φωτογραφίας της Δήμητρας Χατζηαδάμ με θέμα «Εύζωνες / Οι φύλακες των αφανών». Η έκθεση πραγματοποιείται με αφορμή τη...

News (05 Ιουλ 2018)

Έκθεση φωτογραφίας από τη φωτογραφική λέσχη "Σαν Φως" του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών ΟΚΑΝΑ στο Booze Cooperativa Εγκαίνια: Τετάρτη 11, Ιουλίου 2018 Διάρκεια έκθεσης: 9 με 18...

News (28 Ιουν 2018)

Πριν από μερικές ημέρες, το OZON Raw έκανε open call για φωτογράφους που θέμα τους είναι η ζωή στην πόλη και η αστική κουλτούρα για να παρουσιάσουν τα έργα τους στο Urban Lovers στις 27 Ιουνίου στο...

News (28 Ιουν 2018)

Η Μαρία Τζεφέρη σε συνεργασία με τα Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου εκθέτει στην Κορνάρου από 3-7 έως 12-7 έργα της, με τον τίτλο "aggeloi part."

News (26 Ιουν 2018)

Η φωτογραφική ομάδα του Black studio Art, υπό την επιμέλεια του φωτογράφου και δασκάλου φωτογραφίας Κούτση Διονύση, σας παρουσίαζουν μία συλλογική έκθεση που αποτυπώνει την διαφορετική θέαση...

News (25 Ιουν 2018)

Ο Ηλίας Γεωργιάδης καλεσμένος από τα Μαθήματα Φωτογραφίας Ρεθύμνου παρουσιάζει την δουλειά του την Δευτέρα 25-6-2018 στις 21:00 στον υπαίθριο εκθεσιακό χώρο της Κορνάρου. Συνάμα λειτουργεί έκθεση-...

News (08 Ιουν 2018)

Τι είναι οικείο για τον καθένα μας; Υπάρχει μια συγκεκριμένη εννοιολογική ερμηνεία; Πρόκειται για μια έννοια αντικειμενικά αναγνωρίσιμη απ’ άκρη σ’ άκρη ή για μια έννοια βαθειά συναισθηματική,...