Ο θεός Ιανός των Ρωμαίων έδωσε το όνομά του στον μήνα Ιανουάριο.

 Ο Ιανός είναι ο θεός κάθε αρχής και αναπόφευκτα κάθε τέλους. Είναι διπρόσωπος, δύο πρόσωπα σε ένα κεφάλι. Προς τιμήν του, στην αρχαία Ρώμη, οι άνθρωποι έκαναν γιορτές και αντάλλασσαν δώρα. Συνέχεια αυτής της παράδοσης είναι το εορταστικό κλίμα των ημερών.

Οι σύγχρονοι εορταστές όμως, μάλλον προτιμάμε να βλέπουμε την πλευρά του Ιανού που κοιτάει προς τις καινούργιες αρχές και να παραβλέπουμε ότι ταυτόχρονα βλέπει και προς το τέλος, όχι μόνο των περασμένων, αλλά και των μελλούμενων.

Έχουμε υιοθετήσει την ευθύγραμμη - ανοδική αντίληψη του χρόνου και τη ζωής. 

Οι ποιητές επισημαίνουν την ψευδαίσθηση: 

" Ο παρελθών χρόνος και ο μέλλων χρόνος

 ότι θα μπορούσε να είχε συμβεί και ότι συνέβη

 δείχνουν σε ένα τέλος, που είναι πάντοτε παρόν"

Αλλά και εμείς όσο ανέμελα και να γιορτάζουμε, όσο εγκάρδια και να λέμε : "Χρόνια πολλά" γνωρίζουμε την παροδικότητα. Και την κοντράρουμε. Με γιορτές, με δώρα, με σπίτια, με γέφυρες, έρωτες, όπλα, τέχνες, παιδιά. Όπως κοντράρει τη μεταβολή οτιδήποτε υπάρχει- οι θάλασσες, οι πέτρες, τα δέντρα. Αυτό είναι το παιχνίδι-όλα αλλάζουν και όλα προσπαθούν να μείνουν.

Γι’ αυτό φωτογραφίζουμε. "Πάγωσε τον χρόνο", "απαθανάτισε τη στιγμή", εκφράσεις που δεν χρησιμοποιούμε για άλλα μέσα καταγραφής όπως τη ζωγραφική ή το γράψιμο.

Ο χρόνος παρασύρει μαζί του ό,τι εμφανίζεται αλλά και δημιουργείται από τα φαινόμενα.

 Η φωτογραφική εικόνα δημιουργείται και αυτή από τα πράγματα, κυριολεκτικά.

 Το φωτόνιο που ακούμπησε το πρόσωπο του αγαπημένου αντανακλάται και καταγράφεται από το φιλμ ή τον αισθητήρα της μηχανής. Οι φωτογραφικές αποτυπώσεις ενέχουν κάτι χειροποίητο, παρά τη μηχανικότητα της διαδικασίας, απαιτούν φυσική παρουσία, άρα χρόνο

( σαν το λικέρ της γιαγιάς που έχει φύγει, φυλαγμένο στο ντουλάπι- το έφτιαξε με τα χέρια της).

 Ακριβώς επειδή η φωτογραφική εικόνα είναι η καταγραφή του χρόνου της, μας γίνεται τόσο φανερή η μεταβολή ,όταν κοιτάμε ξανά τις φυλαγμένες φωτογραφίες μας. 

Με χαμόγελο συνήθως, μα και με ένα σφίξιμο, σχολιάζουμε βλέποντας παλιά άλμπουμ

" κοίτα πώς ήμουν..."

 "θυμάσαι τότε.. ωραία είχαμε περάσει!"

 "ο καημένος ο θείος Βασίλης".

 Τελικά για κάθε εικονιζόμενο κλάσμα του δευτερολέπτου, η φωτογραφία υπονοεί όλο το χρόνο που περνάει και χάνεται.

Γι’ αυτό η φωτογραφία είναι μελαγχολική τέχνη, όπως είναι και οι γιορτές

"αυτός φευγαλέος κόσμος,

 είναι φευγαλέος κόσμος,

 ωστόσο... ωστόσο".

Χρόνια πολλά!

Υ.Γ. Οι καλικάντζαροι είναι στρατιώτες του εχθρού (πριονίζουν το δέντρο της ζωής και αναστατώνουν την τάξη). Γι’ αυτό σύντροφοι φωτογράφοι οπλιστείτε με μηχανές, κινητά και φωτογραφίστε καλικάντζαρους. Μην μείνει κανένας... Μέχρι του χρόνου... που θα ξανάρθουν..

το χαϊκού είναι του  Κομπαγιάσι Ίσσα

απόσπασμα από τα “Τέσσερα κουαρτέτα”του Τ.Σ.Έλιοτ

Masters of Photography: Humberto Rivas

Κείμενο Χρήστος Κοψαχείλης

Πρόσφατα Άρθρα

Εκθέσεις Φωτογραφίας (18 Ιουν 2024)

Την έκθεση φωτογραφίας του Γιώργου Κυριακόπουλου με τίτλο “Παρόντες-Απόντες: Οι Αιγαιοπελαγίτες του χτες και τα ερειπωμένα σπιτικά τους”, θα φιλοξενεί από το Σάββατο 22/6 το Κέντρο Φωτογραφίας...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (12 Ιουν 2024)

Το Photometria Photography Center παρουσιάζει τη φωτογραφική σειρά “A long Saturday” του Γιάννη Ζινδριλή.   Το σχήμα “A Long Saturday” που διατυπώνει ο George Steiner δανείζεται...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (12 Ιουν 2024)

Το Τμήμα Πολιτισμού και το Εργαστήρι Αναλογικής Φωτογραφίας του Δήμου Νέας Φιλαδέλφειας – Νέας Χαλκηδόνας διοργανώνουν Έκθεση Ασπρόμαυρης Αναλογικής Φωτογραφίας με θέμα «Ασπρόμαυρες...

News (11 Ιουν 2024)

Με μεγάλη και χαρά και ενθουσιασμό το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης ανακοινώνει ότι το φωτογραφικό λεύκωμα "ΡΟΔΟΠΗ - Μια Οροσειρά Δεκαπέντε Φωτογράφοι" προκρίθηκε στα 10 καλύτερα...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (10 Ιουν 2024)

Η Φωτογραφική Λέσχη Σαλαμίνας και τα μέλη της, συνεπή στο ετήσιο ραντεβού τους, σας προσκαλούν στην έκθεση "Μετάβαση|| Transition". "Από την Μεταμόρφωση στην Μετάβαση" Ένα χρόνο μετά την περσινή...

News (07 Ιουν 2024)

Έβρος: η Ζωή στις όχθες - παρουσίαση της φωτογραφικής συλλογής του Αντώνη Πασβάντη Οι εκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ με χαρά σας προσκαλούν στην παρουσίαση της φωτογραφικής συλλογής του Αντώνη Πασβάντη "Έβρος:...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (07 Ιουν 2024)

Το Κέντρο Δημιουργικής Φωτογραφίας Θράκης σας προσκαλεί στην έκθεση φωτογραφίας των μελών του με τίτλο "Μετά τη Φωτιά". 17 μέρες που ο Έβρος είναι γεμάτος από φλόγες. Τρίτη 5 Σεπτεμβρίου 2023, η...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (07 Ιουν 2024)

Το «σχεδία home», το σπίτι του περιοδικού δρόμου «σχεδία» στην καρδιά της Αθήνας υποδέχεται το καλοκαίρι με μια έκθεση φωτογραφίας εμπνευσμένη και αφιερωμένη στους ανθρώπους του. Τα πορτρέτα των...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Βραδιά εγκαινίων ήταν η χθεσινή για την έκθεση NOSTOS του Νικολάου, την οποία επιμελείται η Μαριλένα Κουτσούκου και φιλοξενείται στην Ethan Cohen gallery, στη Νέα Υόρκη. Ο Νικόλαος με αφορμή τη...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Η Ελληνική Φωτογραφική Εταιρεία Ηρακλείου σας προσκαλεί στην ομαδική έκθεση φωτογραφίας με θέμα το “Θαλασσινό τοπίο”, με έργα που βρίσκονται εκτεθειμένα στο Λάκκο, στο Ηράκλειο Κρήτης. Δίπλα...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Η σχολή φωτογραφίας Photoglobe ανακοινώνει με χαρά την επικείμενη έκθεση φωτογραφίας των μαθητών της με τίτλο "Καθρέφτης" η οποία θα φιλοξενηθεί στον Πολυχώρο Τέχνης Remezzo στην Καλαμαριά...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (06 Ιουν 2024)

Ένα ταξίδι μέσα από τους διαφορετικούς σταθμούς της ιστορίας της Αθήνας, που συνδέει την αρχαία Ελλάδα με τη σημερινή ζωντανή μητρόπολη. Μία συναρπαστική εξερεύνηση της Αθήνας που φέρνει στο...