Έβλεπα τις προάλλες έναν πίνακα του Francis Bacon (φωτό πάνω) με σφάγια και μου ήρθε στο μυαλό ένα κομμάτι του Μισίμα δυσκολοχώνευτο...              

Γράφει ο Μισίμα «....Ακόμα όμως κι εκείνη η θαμπή σειρήνα και ο κόσμος που αυτή είχε ιχνογραφήσει με το κλάμα της δεν είχαν καταφέρει να τον διαπεράσουν τόσο καίρια και να φτάσουν τόσο βαθιά του όσο αυτός ο σπασμωδικός χτύπος της καρδιάς που έφερνε σε άμεση κι ερεθιστική επαφή το γδαρμένο γατί με τον πυρήνα του κόσμου. Σκεπάζοντας τη μύτη του με το τσαλακωμένο μαντήλι του για να ξεφύγει από την ολοένα αυξανόμενη αποφορά και αναπνέοντας βαθιά με το στόμα αναρωτήθηκε: Τι θα γίνει από δω και μπρος; Τι πρόκειται να επακολουθήσει;»

Πράγματι η εικόνα, ακόμα και η σκέψη των σπλάχνων είναι ανησυχητική. Το μέσα σώμα και του πιο όμορφου κορμιού δεν γοητεύει- ίσως και να μυρίζει. Σκεφτείτε ένα όμορφο τριαντάφυλλο. Το τριαντάφυλλο όμως αποτελείται από ένα σωρό μη-τριανταφυλλένια στοιχεία, αέρα, νερό, μέταλλα και ήλιο. Και κοπριά.
Για να υπάρξει αυτό το πλάσμα που με γοητεύει λειτουργούν σπλαχνικοί μηχανισμοί και μεταβολισμοί καθόλου θελκτικοί. Κι όμως το ένα δεν υπάρχει χωρίς το άλλο, οι δύο όψεις του νομίσματος κάνουν το νόμισμα.
Οι ίδιοι μεταβολισμοί συμβαίνουν και στο μυαλό μας. Όλες οι εμπειρίες, οι αγωνίες, οι αρρώστιες και οι ηδονές, οι έρωτες, ερωτήματα που μπορεί να μην τα έχουμε καν αρθρώσει, τραύματα που μυρίζουν, όλα μαζί γίνονται γόνιμο έδαφος για να είμαστε εμείς: Άνθρωποι μέσα και έξω.
Ο καλλιτέχνης ειδικά δεν πετάει τίποτα, ανακυκλώνει τα πάντα, κυρίως τα πιο δυσάρεστα. Οι χαρές είναι αυτάρκεις και αυτάρεσκες, δεν επιζητούν ανάλυση και αποτύπωση (όσο διαρκούν, αμέσως μετά η νοσταλγία είναι το καλύτερο υπόστρωμα για το έργο). 

Μπορεί βέβαια ο καλλιτέχνης να θελήσει να αποφύγει αυτά που πονάνε ή να πέσει με τα μούτρα σε αυτά.

Ειδικά ο φωτογράφος, επειδή χρησιμοποιεί μηχανή για να δημιουργήσει, κινδυνεύει διπλά. 

Αν δεν θελήσω να ακουμπήσω μέσα μου μαγνητίζομαι από τις εντυπώσεις - ανούσια, αποστειρωμένα κλικ - σαν να με φωτογραφίζουν τα πράγματα χωρίς την παρουσία μου. Η ευκολία της αποτύπωσης με κάνει να ξεχνιέμαι στα φαινόμενα.

 Από την άλλη η μηχανή δεν είναι κατάλληλο μέσο για ψυχανάλυση, παραείναι ρεαλιστική η καταγραφή της. Όταν η εμπειρία είναι επώδυνη απαιτεί από τον φωτογράφο μεγάλο έλεγχο και μεταβολισμό για να φυτρώσει τελικά ομορφιά και κατάφαση - αυτό που είναι το έργο τέχνης.

 Αλλιώς η κοπριά γίνεται το έργο. Ο καλός κηπουρός χρησιμοποιεί το λίπασμα στο έδαφος, δεν πασπαλίζει όλο το λουλούδι με αυτό. 

 Θυμάμαι τον πατέρα μου όταν πριν από χρόνια καλλιεργούσε ένα μικρό μποστάνι. Ανακάτευε χώμα με κοπριά- ούτε λίγη ούτε πολλή και απαραιτήτως χωνεμένη - γιατί αλλιώς μπορεί να κάψει τα φυτά. Και τότε ούτε ντομάτες και μελιτζάνες, ούτε φωτογραφία.

Pema Chondron,The places that scare you

Francis Bacon

Yukio Mishima

Nan GoldinBallad of sexual dependency iFocus.gr


Nan Goldin,Ballad of sexual dependency

Το τραύμα όχι σαν λίπασμα αλλά σαν έργο. Εδώ η φωτογράφος δεν προσπάθησε καμία μεταμόρφωση της τραυματικής εμπειρίας. Εικόνα χρήσιμη για ιατροδικαστική αναφορά.

Salgado Sebastiao iFocus.gr

Sebastião Salgado

Υπάρχουν ανθρώπινα δράματα τόσο συντριπτικά που απλά δεν μπορούν να είναι θέματα ενός καλλιτέχνη, ειδικά φωτογράφου που παλεύει με τον ρεαλισμό της φωτογραφικής αποτύπωσης. Η εικαστική προσέγγιση δεν αρκεί για την μεταμόρφωση. Μακάρι τέτοιες εικόνες να βοηθούν τουλάχιστον στην αντιμετώπιση της τραγωδίας που απεικονίζουν.

August Sander iFocus.gr

August Sander, Πολιτικός κρατούμενος


Θα μπορούσαμε να μην γνωρίζουμε το δράμα του προσώπου και πάλι να θυμόμαστε για πάντα αυτό το βλέμμα. Η γνώση της ιστορίας του βάζει ανάμεσα σε μας και την φωτογραφία ερμηνευτικά φίλτρα που το έργο τέχνης δεν χρειάζεται. Ο Sander όμως ενώ αναγνωρίζει το τραγικό μας προσφέρει την φωτογραφία ενός ανθρώπου και όχι των τραυμάτων του.

Masters of Photography: Humberto Rivas

Κείμενο Χρήστος Κοψαχείλης

Πρόσφατα Άρθρα

Εκθέσεις Φωτογραφίας (09 Απρ 2024)

Την Τρίτη 23 Απριλίου η γκαλερί “7” παρουσιάζει την έκθεση φωτογραφίας του ΑΚΗ ΔΕΤΣΗ με τίτλο “Αποτύπωμα” . “Η φωτογραφία ως σημαίνουσα επιφάνεια είναι μια αντίληψη στη θεωρία...

News (02 Απρ 2024)

Στο πλαίσιο των Photometria Awards 2024 με κριτή τον φωτογράφο του πρακτορείου Magnum Martin Parr, το Photometria International Photography Festival πραγματοποιεί ανοιχτό κάλεσμα προς φωτογράφους...

Cinema (02 Απρ 2024)

H κινηματογραφική λέσχη HAU Movie Club της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης αποτίει φόρο τιμής στην Bette Davis με την ειδική προβολή της ταινίας του Paul Henreid, «Το Έγκλημα της 9ης Λεωφόρου»...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (02 Απρ 2024)

Στα πλαίσια της διοργάνωσης της IMAGE+TECH expo & PHOTOVISION 2024 | 5-7 Απριλίου, φιλοξενείται η καλλιτεχνική έκθεση CONTEMPORARY JAPANESE PHOTOGRAPHERS που έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα της...

News (28 Μαρ 2024)

Το Ελληνικό Κέντρο Φωτογραφίας απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε νέους φωτογράφους και καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν το φωτογραφικό μέσο να υποβάλουν αίτηση για συμμετοχή στο πρόγραμμα Νέοι Έλληνες...

News (27 Μαρ 2024)

Ο Φωτογραφικός Όμιλος Καβάλας και η @L.LOVES ART BOOKS παρουσιάζουν το Σάββατο 30 Μαρτίου και ώρα 19:30 στο Χαλήλ Μπέη Τζαμί στην Καβάλα την φωτογραφική εργασία του Αλέξανδρου Ζαφειρίδη με τίτλο So...

News (20 Μαρ 2024)

Ο IANOS, για έβδομη συνεχή χρονιά, διοργανώνει Διαγωνισμό Διηγήματος και Φωτογραφίας με θέμα, αυτή τη φορά, το «Παρά θίν’ αλός». Η ομηρική έκφραση παρά θίν’ αλός(Ιλιάδα, Α’, 326), σημαίνει στην...

News (20 Μαρ 2024)

Η Nikon, σε συνεργασία με τα The Comedy Wildlife Awards, είναι στην ευχάριστη θέση να ανακοινώσει ότι ο παγκοσμίου φήμης διαγωνισμός είναι πλέον ανοικτός για τις συμμετοχές του 2024. Τα The...

News (20 Μαρ 2024)

Την Πέμπτη 21 Μαρτίου 2024, στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του έργου τριών φωτογράφων του Φωτογραφικού Κύκλου στα πλαίσια των καθιερωμένων "Συναντήσεων της Πέμπτης" του σωματείου.Η...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (20 Μαρ 2024)

Ομαδική έκθεση φωτογραφίας με θέμα "Ο Τόπος Μου" η οποία συνδιοργανώνεται από τρεις φωτογραφικές ομάδες: την "F22" της Πτολεμαΐδας (σε επιμέλεια του Σάκη Δαζάνη), την "Αντίθεση" της Βέροιας και την...

News (19 Μαρ 2024)

Στο πλαίσιο των εβδομαδιαίων συναντήσεων, η Φωτογραφική Ομάδα fplus, σε συνεργασία με την Αντιδημαρχία Πολιτισμού Δήμου Λαρισαίων, φιλοξενεί την Τρίτη 19 Μαρτίου 2024, και ώρα 19:30, στο Μύλο του...

Εκθέσεις Φωτογραφίας (15 Μαρ 2024)

Η Γκαλερί INTERZONE στην πόλη της Ρώμης φιλοξενεί την από κοινού έκθεση των Δάφνη Κοτσιάνη και Ηλία Γεωργιάδη με τίτλο "Density". Οι δύο Έλληνες εικαστικοί φωτογράφοι ως δίδυμο παρουσιάζουν τα έργα...